Το προφανές γεωπολιτικό και στρατιωτικό «καυτό» κλίμα σε Α.Μεσόγειο και Αιγαίο, επισημαίνει το γεωπολιτικό ινστιτούτο Stratfor, το οποίο έχει άμεση διασύνδεση με την αμερικανική κοινότητα των υπηρεσιών πληροφοριών, κρούοντας παράλληλα καμπάνες κινδύνου στην ελληνική και κυπριακή πολιτική και στρατιωτική ηγεσία για το επόμενο πολύ δύσκολο διάστημα, διαμελίζοντας ωστόσο το νησί της Κύπρου,αναφερόμενο στα Κατεχόμενα ως «Βόρεια Κύπρος».
Συγκεκριμένα το ινστιτούτο αναφέρει: ορισμένα γεωπολιτικά συμφέροντα «τέμνονται» στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου Τουρκία, Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, Αίγυπτος και Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να αυξήσουν την επιρροή τους.
Η ανακάλυψη αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή έχει προσθέσει ακόμη ένα ακόμα επίπεδο πολυπλοκότητας στον συνεχιζόμενο ανταγωνισμό όλων αυτών των χωρών.
Οι χώρες της Ανατολικής Μεσογείου βρίσκονται σε πορεία σύγκρουσης με την Τουρκία μετατρέποντας την θαλάσσια αυτή περιοχή σε ασταθή ύδατα. Στις 6 Μαΐου, η Τουρκία ανακοίνωσε ότι τα πλοία της θα συνεχίσουν να εξερευνούν για πετρέλαιο και φυσικό αέριο σε μια περιοχή, την οποία η Κύπρος θεωρεί ότι αποτελεί μέρος της αποκλειστικής οικονομικής της ζώνης.
Η Τουρκία εξέδωσε την ανακοίνωση αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση την επέκριναν σκληρά, για την αποστολή πλωτού γεωτρύπανου με σκοπό να διερευνήσει ζώνη εντός της κυπριακής ΑΟΖ.
Στο όλο θέμα περιγράφεται από την Άγκυρα, ως διαμάχη με την Βόρεια Κύπρο, αναγκάζοντας την κυπριακή δημοκρατία να καταθέσει μήνυση για την έκδοση διεθνών ενταλμάτων σύλληψης για το πλήρωμα του τουρκικού πλωτού γεωτρύπανου «Πορθητής».
Οι εξελίξεις αυτές, αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης διαμάχης στην περιοχή. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’70, η Κύπρος έχει διχοτομηθεί μεταξύ της ελληνόφωνης Κύπρου στο νότο, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της τουρκοκυπριακής Βόρειας Κύπρου, η οποία αναγνωρίζεται αποκλειστικά και μόνο από την Τουρκία.
Αυτή η διχοτόμηση με τη σειρά της, συνδέεται με ανεπίλυτες διαμάχες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο, εκτός από την υποστήριξη Αθήνας και Άγκυρας προς τις Κυβερνήσεις στην Κύπρο και τη Βόρεια Κύπρο, αντίστοιχα.
Τα τελευταία χρόνια, η ανακάλυψη των ενεργειακών πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο έχει δημιουργήσει ένα ακόμα σημείο διαμάχης, καθώς η Κύπρος (και κατ ‘επέκταση η Ελλάδα) και η Βόρεια Κύπρος (και κατ’ επέκταση η Τουρκία) θέλουν να επωφεληθούν των ερευνών για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στην περιοχή.
Η προοπτική μεγάλων ευρημάτων υδρογονανθράκων έχει επίσης προσελκύσει το ενδιαφέρον μιας μεγάλης δύναμης, αυτής των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει τα σημερινά σχέδια της Κύπρου να ενώσει τις δυνάμεις της με το Ισραήλ και την Αίγυπτο για να διερευνήσει κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην περιοχή και να αναπτύξει υποδομές για την προμήθεια φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τεράστια οικονομικά συμφέροντα (μερικές από τις εταιρείες της, όπως η ExxonMobil, πραγματοποιούν εξερεύνηση στις ακτές της Κύπρου) και γεωπολιτικά σχέδια στην περιοχή, καθώς ο Λευκός Οίκος επιθυμεί η Ευρώπη να μειώσει την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Η προοπτική κυριαρχίας επί των μεγάλων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο έχει μεταφέρει και μέρος του 6ου αμερικανικού στόλου στην Α.Μεσόγειο.
Οι διαφωνίες αυτές, συμπίπτουν με την επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Τουρκίας, μια κατάσταση από την οποία η Κύπρος και η Ελλάδα επιθυμούν να επωφεληθούν, τόσο οικονομικά όσο και στρατιωτικά.
Στις αρχές Απριλίου, δύο γερουσιαστές των ΗΠΑ εισήγαγαν ένα νομοσχέδιο για την άρση του εμπάργκο όπλων στην Κύπρο και βοήθησαν στην απόφαση για την στρατιωτική βοήθεια ύψους 5 εκατομμυρίων ευρώ στην Κύπρο και την Ελλάδα, λόγω της απόφασης της Τουρκίας να αγοράσει ρωσικά συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας S-400.
Νωρίτερα αυτό το μήνα, τα ελληνικά ΜΜΕ ανέφεραν επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν το ενδεχόμενο να μετασταθμεύσουν αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού KC-135, στην αεροπορική βάση της Λάρισας και να διεξάγουν περισσότερες ασκήσεις με τον ελληνικό στρατό.
Τι πρόκειται να συμβεί
Για την Κύπρο, τα γεγονότα δείχνουν ότι οι συνομιλίες επανένωσης κυμαίνονται ανάλογα με το πολιτικό περιβάλλον της περιοχής και είναι απίθανο να σημειώσουν πρόοδο σύντομα.
Επίσης αυτό σημαίνει ότι οι προσπάθειες της Κύπρου για διερεύνηση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στα αμφισβητούμενα από την Τουρκία ύδατα θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν εμπόδια από την Άγκυρα. (Πέρυσι, για παράδειγμα, τα τουρκικά πολεμικά πλοία ανάγκασαν ένα πλωτό γεωτρύπανο της ΕΝΙ να αλλάξει πορεία και να εγκαταλείψει την περιοχή)
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η στάση αυτή ανεβάζει ακόμα μια βαθμίδα την ένταση στις επιδεινούμενες σχέσεις της με την Τουρκία.
Ωστόσο, η ΕΕ είναι απίθανο να εισαγάγει ουσιαστικές κυρώσεις στην Άγκυρα, επειδή οι Βρυξέλλες θέλουν να διατηρήσουν κάποιο βαθμό συνεργασίας με την Τουρκία, λόγω των του ελέγχου των μεταναστευτικών ροών.
Όσον αφορά την Ελλάδα, οι εξελίξεις ανοίγουν ένα παράθυρο ευκαιρίας για την Αθήνα να προσπαθήσει να επωφεληθεί από το αυξανόμενο ενδιαφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών για την Ανατολική Μεσόγειο. Για όλους, στο τέλος ένα είναι σίγουρο, ότι θα έχουν ένα πολύ «καυτό» καλοκαίρι, καταλήγει το αμερικανικό ινστιτούτο.
Πολλά συμπεράσματα εξάγονται από την ψυχρή ανάλυση της κατάστασης από Αμερικανούς αναλυτές, που κοιτούν το συμφέρον της χώρας τους, το οποίο στην προκειμένη περίπτωση είναι απλά τεράστιο.
Ο λόγος είναι απλός και δεν χρειάζεται μεγάλη ανάλυση. Οι ΗΠΑ θέλουν τον έλεγχο των περισσοτέρων κοιτασμάτων στην Α.Μεσόγειο για να μην περιέλθουν αυτά ούτε την Τουρκία, ούτε στην Ρωσία, ενώ θέλουν να σιγουρευτούν ότι αυτά τα κοιτάσματα θα εξάγονται σε δολάρια, πολύ βασικό για την Wall Street.
Όσο για την Τουρκία του Ερντογάν, το μενού περιλαμβάνει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο «περιορισμό» των δυνατοτήτων της χώρας (πιθανότατα και εδάφους) που ονειρεύεται Οθωμανικά μεγαλεία, τα οποία μισούν θανάσιμα τα κοράκια της νέας τάξης που θέλουν μικρά και ελεγχόμενα κράτη, ενώ έχουν σε ισχύ το σχέδιο ιδρύσεως κράτους του Κουρδιστάν.
Στο στόχαστρο όμως είναι και το Ιράν που θέλει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, περιπλέκοντας την κατάσταση ακόμα πιο πολύ και δημιουργώντας ένα επικίνδυνο κλίμα που μυρίζει «μπαρούτι» με την έλευση των δύο πανίσχυρων ομάδων μάχης των αεροπλανοφόρων USS STENNIS και USS LINCOLN.
