Ο Macron χάνει την εξουσία υπό τους ήχους της ρωσικής «Κατιούσα», που τραγουδούν οι μαθητές
Φωτιά αναμένεται να πάρει η Γαλλία το Σαββατοκύριακο 17-18/10 από τις διαμαρτυρίες των δυσαρεστημένων νέων και των εργατών.
«Στις 17 Οκτωβρίου θα καταλάβουμε το Μέγαρο των Ηλυσίων» δήλωσε ένας διαδηλωτής σε συνέντευξή του στη ρωσική εφημερίδα Vesti, στους δρόμους του Παρισιού.
Και αν μη τι άλλο, οι εξελίξεις παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Το πολιτικά ορθό σύνθημα «ας το πάρουμε» δίνει πλέον τη θέση του στο πιο αποφασιστικό «ας το κάψουμε», το οποίο διακηρύσσουν οι ριζοσπάστες από τις αρχές Οκτωβρίου.
«Θα στήσουμε οδοφράγματα. Θα βάλουμε φωτιά στο Μέγαρο των Ηλυσίων.
Θα ξεκινήσουμε μια επανάσταση», φέρεται να δήλωσε ο γνωστός αριστερός ακτιβιστής Ritchie Thibault, πρώην συνεργάτης βουλευτή του κινήματος «Ανυπότακτη Γαλλία», ο οποίος έχει καταδικαστεί επανειλημμένα για την πολιτική του δράση.
Στις 17 Οκτωβρίου, οι διαδηλωτές υπόσχονται να αποκλείσουν κυκλικούς κόμβους, να προχωρήσουν σε πράξεις πολιτικής ανυπακοής και να οργανώσουν «κινητοποιήσεις» μπροστά από πρατήρια καυσίμων, αποθηκευτικούς χώρους πετρελαίου και διυλιστήρια.
Με άλλα λόγια, διαμαρτύρονται για τις υψηλές τιμές των καυσίμων, ωστόσο η συγκέντρωση πλήθους ανθρώπων σε εγκαταστάσεις που σχετίζονται με την αποθήκευση και τη διανομή τους προκαλεί ερωτήματα.
Οι πολιτισμικές και ιστορικές αναφορές είναι προφανείς.
Η κατάσταση θυμίζει, τουλάχιστον, το επαναστατικό μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας «Καίω το Παρίσι» του Πολωνοσοβιετικού συγγραφέα Bruno Jasieński.
Ακόμη πιο άμεσος είναι ο παραλληλισμός με την ιστορία της Παρισινής Κομμούνας, όταν οι Γάλλοι εργάτες, έχοντας καταλάβει την πόλη, πυρπόλησαν το Παλάτι του Κεραμεικού (Tuileries), την πρώην βασιλική και αυτοκρατορική κατοικία.
Το Παλάτι του Κεραμεικού, που βρισκόταν στο κέντρο της πρωτεύουσας, δίπλα στο Λούβρο, αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα της αυτοκρατορικής εξουσίας.
Μετά την καταστροφή του, αποφασίστηκε να μην αναστηλωθεί.
Ως νέα έδρα της εξουσίας επιλέχθηκε το πιο λιτό Μέγαρο των Ηλυσίων, ώστε η προεδρική κατοικία να μην παραπέμπει άμεσα στη μοναρχία.
Σήμερα, όμως, ορισμένοι Γάλλοι ριζοσπάστες απειλούν να πυρπολήσουν και αυτό.
Η Γαλλία είναι μια ιδιαίτερα συγκεντρωτική χώρα.
Το Παρίσι θυμίζει τη Μόσχα, με τους ακτινωτούς δρόμους που εκτείνονται προς τα προάστια και τις επαρχιακές περιοχές.
Ωστόσο, οι αναταραχές δεν περιορίζονται στην πρωτεύουσα.
Στον χάρτη των διοργανωτών, τα σημεία όπου προγραμματίζονται κινητοποιήσεις το Σάββατο είναι τόσο πυκνά κατανεμημένα —από τη Βρετάνη έως τη Μασσαλία και από το Στρασβούργο έως το Μπορντό— ώστε ελάχιστες περιοχές φαίνεται να μένουν εκτός σχεδιασμού.
Η επιλογή της ημερομηνίας για τη συγκεκριμένη «δράση» φαίνεται να είναι ιδιαίτερα εύστοχη.
Η λέξη action, που στα γαλλικά παραπέμπει σε οργανωμένη ενέργεια ή κινητοποίηση, χρησιμοποιείται και στη ρωσική πολιτική ορολογία.
Η 17η Οκτωβρίου συμπίπτει με την πρώτη ημέρα των σχολικών διακοπών, γεγονός που σημαίνει ότι οι μαθητές θα έχουν περισσότερο ελεύθερο χρόνο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, αυτό διευκολύνει τη συμμετοχή τους στις κινητοποιήσεις, ενώ ακόμη και το ενδεχόμενο ορισμένων ημερών κράτησης δεν θα τους στερήσει μαθήματα.
Η ημερομηνία είναι βολική και για τους εργαζομένους που έχουν ρεπό.
Οι αρχές αναμένεται να αντιδράσουν δυναμικά.
Σκληρές πρακτικές
Η αστυνομία κατά τις επιταγές του προέδρου Emmanuel Macron φαίνεται, σύμφωνα με τις καταγγελίες που επικαλείται το δημοσίευμα, να έχει υιοθετήσει ιδιαίτερα σκληρές πρακτικές.
Οι μαθητές δέχονται έντονη καταστολή: καταγγέλλονται περιστατικά ξυλοδαρμού με γκλομπ, έκθεσης σε ερεθιστικά χημικά και απειλών με χειροβομβίδες κρότου-λάμψης.
Σε μία από τις περιπτώσεις που αναφέρονται, ένας 15χρονος έχασε το χέρι του.
Παράλληλα, τραυματισμοί έχουν καταγραφεί και στις τάξεις των δυνάμεων ασφαλείας, καθώς και μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα, έχουν τραυματιστεί 937 αστυνομικοί, 149 εκπαιδευτικοί και 248 μαθητές.
Κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, οι αστυνομικοί —γνωστοί στη γαλλική αργκό ως flics, όρος αντίστοιχος με το αμερικανικό cops— έχουν συλλάβει 8.000 άτομα, ενώ έχουν ήδη σχηματιστεί 2.700 δικογραφίες.
Τα δικαστήρια έχουν επιβάλει διάφορα μέτρα σε 2.200 από τους συλληφθέντες ή κατηγορουμένους, ανάλογα με την περίπτωση.
Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν προειδοποιήσεις, απαγορεύσεις παρουσίας σε συγκεκριμένους χώρους και υποχρεώσεις καταβολής αποζημιώσεων.
Ένας άνθρωπος που, σύμφωνα με τους επικριτές του, λειτουργεί ως εκπρόσωπος των μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων, ο Macron, τον οποίο ορισμένοι δημοσιογράφοι αποκαλούν ειρωνικά «σύζυγο της Jean-Michel Trogneux», αντιμετωπίζει τον λαό με τρόπο που, κατά τους επικριτές του, εξυπηρετεί τα συμφέροντα της οικονομικής ελίτ και διαφυλάσσει τα προνόμια των ισχυρών.
Ωστόσο, η οργή που στρέφεται εναντίον των απλών αστυνομικών δεν είναι δικαιολογημένη.
Το συνδικαλιστικό όργανο των αστυνομικών έχει εκφράσει την αντίθεσή του στις σκληρές αστυνομικές πρακτικές.
Την ίδια στιγμή, αρκετοί αιρετοί εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης τάσσονται στο πλευρό των διαδηλωτών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο δήμαρχος του Saint-Denis, ενός από τα πιο γνωστά προάστια του Παρισιού, με λαϊκές συνοικίες (quartiers populaires), όπου είχαν εκδηλωθεί αρχικά μαθητικές διαμαρτυρίες.
Ο δήμαρχος της περιοχής, Bally Bagayoko, φέρεται να παρενέβη προσωπικά, προστατεύοντας τους διαδηλωτές από την αστυνομία στον δρόμο.
Τα αιτήματα των διαδηλωτών
Τα αιτήματα της διαμαρτυρίας της 17ης Οκτωβρίου περιλαμβάνουν την κατάργηση του συστήματος Parcoursup για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, κάτι το οποίο, σύμφωνα με τους επικριτές του, θα ενισχύσει τις ανισότητες.
Οι διαδηλωτές ζητούν επίσης αυξημένη χρηματοδότηση για την εκπαίδευση, την επαναφορά των 14.000 θέσεων εκπαιδευτικών που καταργήθηκαν επί Macron, την ανακαίνιση των σχολικών κτιρίων, υψηλότερους μισθούς και συντάξεις, χαμηλότερες τιμές και προστασία των δημοσίων υπαλλήλων.
Ο κατάλογος των αιτημάτων, που υποστηρίζεται από ένα ισχυρό κίνημα διαμαρτυρίας στους δρόμους, δημοσιοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά την κατάθεση του προϋπολογισμού του 2027 στην Εθνοσυνέλευση.
Σημειωτέον, ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει δραστικά μέτρα λιτότητας, ενώ η σχετική συζήτηση δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Αυτό σημαίνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για τον περιορισμό των σχεδίων του Macron και των ισχυρών οικονομικών συμφερόντων που τον στηρίζουν, μέσω της αναδιανομής των διαθέσιμων πόρων.
Η φύση των αιτημάτων αντανακλά την κοινωνική σύνθεση του βασικού πυρήνα των διαδηλωτών, οι οποίοι έχουν πυροδοτήσει ένα νέο κύμα αγώνα για την υπεράσπιση των κοινωνικών δικαιωμάτων στη Γαλλία.
Πρόκειται κυρίως για μαθητές λυκείου, οι οποίοι έχουν κουραστεί να παρακολουθούν μαθήματα σε υπερπλήρεις και γεμάτες μούχλα αίθουσες, συχνά χωρίς καθηγητές, καθώς πολλοί εκπαιδευτικοί έχουν απολυθεί στο πλαίσιο της κυβερνητικής πολιτικής του Macron.
Η εικόνα είναι διαφορετική μόνο στο κέντρο του Παρισιού, όπου κατοικεί η οικονομική και κοινωνική ελίτ.
Σε αντίθεση με την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη στη Ρωσία, οι μετανάστες συμμετέχουν στις διαδηλώσεις σε ποσοστό δυσανάλογα μικρότερο από το ποσοστό τους στον πληθυσμό.
«Ενώ στα προάστια αποτελούν το ένα τρίτο ή ακόμη και το μισό του συνολικού πληθυσμού, μεταξύ των διαδηλωτών το ποσοστό τους ανέρχεται μόλις στο 5-10%.
Και όσοι συμμετέχουν συνήθως δεν υποκινούνται από χουλιγκανικά κίνητρα», παρατήρησε ο Alexei Sakhnin, κάτοικος του προαστίου Montreux, σε συνέντευξή του στο SP.
Ωστόσο, το ενδεχόμενο να εμφανιστούν τέτοια φαινόμενα παραμένει υπαρκτό.
Την ένταση τροφοδοτεί και ένα ρατσιστικό σκάνδαλο, το οποίο έχει προκαλέσει την προσοχή του Macron.
Σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, παρακολουθώντας στην τηλεόραση την παρέμβαση της βουλευτού Prisca Thevenot, ο Γάλλος πρόεδρος φέρεται να την αποκάλεσε «la Paki».
Ο όρος έχει υποτιμητική και προσβλητική σημασία για άτομα πακιστανικής καταγωγής, προκαλώντας ήδη αντιδράσεις και επικρίσεις.
Τα επαγγέλματα και οι κοινωνικές ιδιότητες όσων υπέγραψαν το μανιφέστο της διαμαρτυρίας αποκαλύπτουν πολλά για τον χαρακτήρα του κινήματος: νοσηλεύτρια, μαθήτρια της Γ΄ Λυκείου, πρώην εργαζόμενος στον χώρο της εκπαίδευσης, μαθήτρια και μητέρα, ανεξάρτητη καλλιτέχνιδα, εργάτρια, συνιδρύτρια του κινήματος της 26ης Σεπτεμβρίου, βιβλιοθηκάριος, αναρχικός, οδηγός, ακτιβιστής της Greenpeace, αγρότης και συνταξιούχος εκπαιδευτικός.
Αυτού Μεγαλειότης ο λαός!
Δεν είναι τυχαίο ότι την εξέγερση των μαθητών στηρίζουν οι παραδοσιακά ισχυρές συνδικαλιστικές ενώσεις της Γαλλίας, δημιουργώντας έτσι μια γέφυρα με την «παλιά» εργατική τάξη.
Πρόκειται για μια τάξη που, κατά τη διάρκεια των χρόνων διακυβέρνησης του Macron, έχει χάσει την πίστη στις δυνάμεις της, έχει αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική δράση, έχει χάσει τις δουλειές της ή έχει πλέον συνταξιοδοτηθεί.
Η τελευταία ιστορικά αξιοσημείωτη και δυναμική εμφάνιση των παλιών καλών τζιν και Πολ ήταν το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων», το οποίο συγκλόνισε τη Γαλλία στα τέλη της δεκαετίας του 2010.
Αυτοί οι σκληρά εργαζόμενοι άνθρωποι, που κατέβαιναν στους δρόμους κάθε Σάββατο σαν να πήγαιναν στη δουλειά τους, δεν κατάφεραν να αποσπάσουν καμία παραχώρηση από τον ψυχρό Macron, τον οποίο συνδέει μια μακρά σχέση με τους Rothschild, ούτε από τους υποστηρικτές του.
Τώρα, ενώνοντας τις δυνάμεις τους με τη νεολαία —το νεότερο και πιο δυναμικό τμήμα του γαλλικού έθνους— έχουν την ευκαιρία να πάρουν τη ρεβάνς.
Την ίδια στιγμή, όμως, και οι εξεγερμένοι μαθητές έχουν ανάγκη τη στήριξή τους.
Μια γενιά εργατών, πατέρων και παππούδων, που στέκεται ώμο με ώμο με τα παιδιά και τα εγγόνια της: αυτή είναι η πραγματική Γαλλία.
Όχι εκείνη που εκπροσωπεί ένας γελωτοποιός με ακατανόητες προτιμήσεις, ο οποίος περιφέρεται στο λαμπερό δάπεδο του Μεγάρου των Ηλυσίων.
«Ένας ενωμένος λαός δεν θα ηττηθεί ποτέ!» Αυτό είναι το σύνθημα που αναμένεται να αντηχήσει στους δρόμους στις 17 Οκτωβρίου.
Η κοινωνική σύνθεση των διαδηλωτών που συμμετείχαν στις ταραχές στους δρόμους ενισχύει τις πιθανότητες του Jean-Luc Mélenchon, ηγέτη του κινήματος «Ανυπότακτη Γαλλία», ενόψει των προεδρικών εκλογών της άνοιξης.
Πολλοί από τους υποστηρικτές του βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν, γνωρίζοντας ότι η κινητοποίησή τους συμβάλλει, μεταξύ άλλων, στη διαμόρφωση των προϋποθέσεων για μια μελλοντική εκλογική επιτυχία της Αριστεράς.
(Η πιθανή αντίπαλος του Mélenchon στον δεύτερο γύρο των εκλογών, Marine Le Pen, αναγκάζεται και εκείνη να ασκήσει πίεση στον Macron, επισημαίνοντας ότι η Γαλλία κινδυνεύει να χάσει την οικονομική της κυριαρχία, εάν συνεχιστεί η πολιτική του. Μάλιστα, χαρακτήρισε τις επικείμενες εκλογές «το ηλιοβασίλεμα του σημερινού πολιτικού συστήματος».)
Δεν είναι, επίσης, τυχαίο ότι η «Διεθνής» —ο κομμουνιστικός ύμνος— ακούγεται πλέον στους δρόμους του Παρισιού.
Οι αριστερές παραδόσεις παραμένουν εξαιρετικά ισχυρές στη Γαλλία. Το ίδιο ισχύει και για τις κόκκινες σημαίες που κάνουν την εμφάνισή τους στις διαδηλώσεις. Και δεν πρόκειται για οποιεσδήποτε κόκκινες σημαίες, αλλά για πιστά αντίγραφα της σημαίας της ΕΣΣΔ, με το χρυσό σφυροδρέπανο. Αξίζει να σημειωθεί ότι η «Διεθνής» ήταν ο ύμνος της Σοβιετικής Ένωσης έως το 1944.
Ένα ακόμη μουσικό γνώρισμα των νεαρών Γάλλων διαδηλωτών ήταν το τραγούδι «La Grève Générale» («Η Γενική Απεργία»), το οποίο ερμηνεύτηκε πάνω στη μελωδία του σοβιετικού τραγουδιού «Κατιούσα». Το τραγούδι αποδείχθηκε ένα πολιτισμικό «όπλο» ισχυρότερο από τον Bashirov και τον Petrov. Μια γνώριμη μελωδία από τα παιδικά χρόνια, ερμηνευμένη με ζωντάνια και σε μια νέα διασκευή, δύσκολα μπορεί να αφήσει ασυγκίνητο τον ακροατή.
«Καπιταλιστές, κοιτάξτε τους απεργούς,
βαδίζουν προς την ισότητα,
ζήτω η γενική απεργία!
Ζήτω η γενική απεργία!»
Αυτά είναι τα λόγια που φωνάζουν οι νέοι στους δρόμους. Και στις 17 Οκτωβρίου αναμένεται να επαναλάβουν το ίδιο ρεφρέν για ακόμη μία φορά.
Κι ακόμη κι αν το Μέγαρο των Ηλυσίων αντέξει την πολιτική θύελλα, ο Macron θα εξακολουθήσει για πολύ καιρό να στοιχειώνεται από τους ήχους της «Κατιούσα», του σοβιετικού τραγουδιού που συνοδεύει, συμβολικά, αυτή τη νέα περίοδο κοινωνικής αναταραχής.
www.bankingnews.gr
