H αντιρωσική υστερία στην Ευρώπη υποχωρεί, καθώς αναπτύσσεται ένα μπλοκ φιλικό προς το Κρεμλίνο στην Κεντρική Ευρώπη και το οποίο θα αποτελούσε σημαντικό πρόβλημα για το βαθύ κράτος των Βρυξελλών και της διαφθαρμένης Ursula von Der Leyen.
Την ίδια ώρα, ακόμη και στον περίφημο πάλαι ποτέ γαλλο-γερμανικό άξονα, οι ασταθείς κυβερνήσεις μειοψηφίας του Emmanuel Macron και του Olaf Scholz διατηρούν μια πολιτική κατά της Ρωσίας στην οποία αντιτίθεται η κοινή γνώμη των χωρών τους.
Ειδικά στη Γερμανία από μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης στην πολιτική της κυβέρνησης στο Ουκρανικό αποδίδεται – οι αντιδράσεις αναμένεται να ενταθούν στον χειμώνα που διανύουμε – η καταστροφή του παραγωγικού υποδείγματος το οποίο στηριζόταν στις εξαγωγές και τα φθηνά ρωσικά ενεργειακά προϊόντα.
Ηδη η αυτοκινητοβιομηχανία έχει καταβάλει τεράστιο κόστος.
Τι αλλάζει
Το φιλορωσικό μπλοκ στην καρδιά της Ευρώπης προβλέπεται να διευρυνθεί το 2025, σύμφωνα με ανάλυση του Politico.
Οι φιλικοί προς το Κρεμλίνο ηγέτες της Κεντρικής Ευρώπης, όπως ο Ούγγρος Πρωθυπουργός Viktor Orban και ο Σλοβάκος ομόλογός του Robert Fico πρόκειται να συμπληρωθούν τον επόμενο χρόνο από ένα γνώριμο πρόσωπο: τον πρώην πρωθυπουργό της Τσεχίας Andrej Babiš, ο οποίος καταγράφει και πάλι άνοδο στις σφυγμομετρήσεις.
Ενώ ο Babiš, ένας δισεκατομμυριούχος, έχει λιγότερο κοινές ιδεολογικές ρίζες από τον Orbán ή τον Fico (καθώς ξεκίνησε ως υπέρμαχος της ελευθερης αγοράς), έχει στρέψει σταθερά το κόμμα του προς τα δεξιά και απηχεί τη ρητορική των ομολόγων του στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία.
Ακριβώς όπως ο Orban, ο Babiš δηλώνει ότι αν ο Donald Trump ήταν πρόεδρος των ΗΠΑ, δεν θα γινόταν πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και πιστεύει ότι μια εκλογική νίκη του Ρεπουμπλικανικού υποψηφίου τον Νοέμβριο θα διασφάλιζε την ειρήνη.
Και όπως ο Fico, ο Τσέχος μεγιστάνας είχε προηγουμένως ζητήσει μείωση της υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Ανώτατοι Τσέχοι αξιωματούχοι προσπάθησαν να δυσφημήσουν τον Babiš – έναν αμφιλεγόμενο μεγιστάνα της γεωργίας που ήταν πρωθυπουργός από το 2017 έως το 2021 – ότι βρισκόταν στην… τσέπη του Orban από τότε που το κόμμα του Δράση Δυσαρεστημένων πολιτών (ANO) προσχώρησε στη νέα ομάδα υπό τον Orban στο Ευρωκοινοβούλιο αυτό το καλοκαίρι.
«Το κίνημα ANO είναι απλώς η μαριονέτα του Orban», δήλωσε στο Politico ο υπουργός Εξωτερικών της Τσεχίας Jan Lipavský .
«Έχουν βρει ξεκάθαρα φίλους μεταξύ των φιλορώσων εθνικιστών και των ξενοφοβικών» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πρόσθεσε.
Ωστόσο, οι Τσέχοι ψηφοφόροι επιστρέφουν στο Babiš σωρηδόν, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των πρόσφατων περιφερειακών εκλογών, ενόψει των εκλογών στο εθνικό κοινοβούλιο το 2025.
Η άνοδος του Babiš
Ο πρώην πρωθυπουργός και το αντιπολιτευτικό κόμμα του ANO σημείωσαν συντριπτική νίκη σε 10 από τις 13 περιφέρειες της χώρας με 35% των ψήφων τον Σεπτέμβριο, κατακόρυφη άνοδος από το 21% στις τελευταίες περιφερειακές εκλογές του 2020.
Αυτό προκάλεσε κύματα φόβου στην κυβέρνηση και τις Βρυξέλλες.
Η σημερινή κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Petr Fiala, ενός συντηρητικού που υποστηρίζει την Ουκρανία, έχει χαμηλό ποσοστό δημοτικότητας 24%, τη χειρότερη από όλες τις τσεχικές κυβερνήσεις από το 2013, λόγω της κακής κατάστασης της οικονομίας και της αθέτησης της δέσμευσης να μην αυξήσει τους φόρους.
Αυτό ενισχύει τις πιθανότητες του Babiš να κατακτήσει την εξουσία, καθώς η δημοτικότητά του παραμένει σταθερά υψηλή παρά την εμπλοκή του από τους πολιτικούς αντιπάλους του σε πολλά σκάνδαλα, συμπεριλαμβανομένης μιας παρατεταμένης υπόθεσης σύγκρουσης συμφερόντων σχετικά με τις επιδοτήσεις της ΕΕ που καταβλήθηκαν στον γεωργικό όμιλο ετερογενών δραστηριοτήτων του στο οποίο τελικά αθωώθηκε.
Ο νέος συνασπισμός
Από τότε που έχασε τις κοινοβουλευτικές εκλογές το 2021, ο 70χρονος Babiš έχει ασπαστεί μια φλογερή ρητορική εμβληματική ακροδεξιών ηγετών, από το να κατηγορεί την ΕΕ για υψηλές τιμές ενέργειας έως την αμφισβήτηση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία ή τη διαμαρτυρία κατά της μετανάστευσης, την οποία θέλει επιλύσει αναπτύσσοντας ένοπλες δυνάμεις κατά μήκος των παραλιών της Νότιας Ευρώπης.
Με τα χρόνια, το κόμμα του έχει περιγραφεί ως… τα πάντα, από αριστερό έως λαϊκίστικο, τεχνοκρατικό, συντηρητικό και ακροδεξιό.
Μέχρι τη στιγμή ο Babiš απέτυχε να εκλεγεί πρόεδρος της Τσεχίας το 2023, επέσειε τον φόβο του πολέμου μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας, μια γραμμή δημοφιλής στη Μόσχα και τον σύμμαχό της στη Βουδαπέστη, τον Orban.
Η σύνδεσή τους με τους Πατριώτες στις Βρυξέλλες – το ακροδεξιό Λαϊκό Κόμμα της Αυστρίας είναι επίσης μέλος και βγήκε στην κορυφή σε εθνικές εκλογές τον περασμένο μήνα – ήταν το τελευταίο ποτήρι για τα πιο φιλελεύθερα μέλη του ANO.
Οι περισσότεροι έχουν πλέον αποχωρήσει από το κόμμα λόγω διαφωνιών σχετικά με την πολιτική του κατεύθυνση.
Η πρώην αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Dita Charanzová και η ευρωβουλευτής Martina Dlabajová αποχώρισαν και οι δύο από τον ANO πέρυσι, ενώ η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Věra Jourová χώρισαν τους δρόμους της με τον Babiš λίγο πριν σχηματιστεί η νέα ακροδεξιά συμμαχία – είναι εμφανές πόσες πιέσεις ασκήθηκαν για να προκληθεί αυτή η διάσπαση.
Η Charanzová είπε στο Politico ότι «ήταν σαφές από τις εξελίξεις στην Τσεχική Δημοκρατία ότι το κίνημα ANO θα ωθούσε την εθνικιστική πολιτική».
«Όταν ο Babiš ήταν πρωθυπουργός, ήθελε να σχηματίσει κυβέρνηση με την ακροδεξιά.
Η Martina [Dlabajová] και εγώ πήγαμε στην Πράγα για να του πούμε ότι αν το έκανε αυτό, κάποια από τα μέλη του κόμματός του θα τον εγκατέλειπαν.
Δημιούργησε μια κυβέρνηση με σοσιαλδημοκράτες αντ’ αυτού», είπε.
Αφού το Politico επικοινώνησε με τον Babiš και το κόμμα του ANO για σχόλια, το δεξί του χέρι, ο αντιπρόεδρος του ANO Karel Havlíček, απάντησε ότι «είναι ανοησία» να λες το κόμμα έχει κινηθεί προς την άκρα δεξιά.
«Το ANO πάντα ήταν και παραμένει ένα κομμα που δεν ξεχωρίζει», είπε ο Havlíček.
«Είμαστε ακόμα ίδιοι. Αυτό που άλλαξε είναι ότι ορισμένοι πολιτικοί έχουν πάψει να αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα…
Νομίζω ότι είναι θεμιτό να έχουμε διαφορετική γνώμη από την ηγεσία της ΕΕ και δεν υπάρχει λόγος να εξοστρακιστούν αμέσως αυτοί οι άνθρωποι».
Ο Petr Pavel, ο φιλοευρωπαίος πρόεδρος της χώρας που κέρδισε την προεδρική κούρσα εναντίον του Babiš το 2023, θα αποδειχθεί εμπόδιο στον μεγιστάνα αν προσπαθήσει απροκάλυπτα να στρέψει την Τσεχία προς Ανατολάς.
Τελικά, ωστόσο, η τσεχική προεδρία δεν έχει εκτελεστικές εξουσίες, αφήνοντας πολιτικό περιθώριο στον πρωθυπουργό.
Ένας συγκλονισμένος συνασπισμός μεταξύ του Babiš και των τσεχικών ακροδεξιών κομμάτων θα του επέτρεπε να κάνει «ό,τι θεωρεί κατάλληλο στην εξωτερική και ευρωπαϊκή πολιτική», σύμφωνα με τον Petr Kaniok, διευθυντή του Διεθνούς Ινστιτούτου Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Masaryk στο Brno.
«Η κυβέρνηση σίγουρα θα ήταν τουλάχιστον ρητορικά παρόμοια με τη σημερινή σλοβακική — αντι-ΕΕ, περισσότερο εθνικιστική, λιγότερο φιλοουκρανική και παθητική…
Η Τσεχική Δημοκρατία απλώς θα σταματήσει να κάνει τη σημερινή σχετικά εποικοδομητική πολιτική και θα επέστρεφε στην αντίληψη του Babiš για την ΕΕ ως… ΑΤΜ», είπε ο Kaniok.
«Όχι» στη ένταξη στην ΕΕ για την Ουκρανία
Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται αμφίθυμη σχετικά με την πρόσφατη άνοδο των ακροδεξιών λαϊκιστικών δυνάμεων σε όλη την ήπειρο, το αναπτυσσόμενο μπλοκ φιλικό προς τη Μόσχα θα δυσκολέψει την επίτευξη συναίνεσης σε ζητήματα όπως η βοήθεια στην Ουκρανία, οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας ή η μετανάστευση.
Υπάρχουν ήδη κάποιες ενδείξεις για το είδος της πολιτικής που θα υιοθετούσε το ANO απέναντι στην Ουκρανία, το κρίσιμο ζήτημα εξωτερικής πολιτικής που αντιμετωπίζει η Ευρώπη καθώς η πλήρους κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση του Ρώσου ηγέτη Vladimir Putin πλησιάζει τα τρία χρόνια της.
Στο εσωτερικό, ο Babiš δηλωσε ότι ελπίζει ότι «η Ουκρανία δεν θα γίνει ποτέ μέλος της ΕΕ».
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εν τω μεταξύ, δύο από τους έξι ευρωβουλευτές του ANO απείχαν από την ψηφοφορία του Σεπτεμβρίου για ένα μη δεσμευτικό ψήφισμα που ζητούσε από τα κράτη μέλη να εγκρίνουν τη χρήση πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς από το Κίεβο εναντίον στόχων σε ρωσικό έδαφος.
Οι άλλοι τέσσερις δεν εμφανίστηκαν καν στην ψηφοφορία.
Επίσης απείχαν ή δεν παρέστησαν στην ψηφοφορία επί ψηφίσματος τον Ιούλιο σχετικά με την ανάγκη να συνεχίσει η ΕΕ να στηρίζει την Ουκρανία.
«Η ψηφοφορία περιελάμβανε δέσμευση να δοθεί υποχρεωτικό μερίδιο του ΑΕΠ στην Ουκρανία από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Γιατί να μας το υπαγορεύσει κάποιος;
Θα καθορίσουμε πώς θέλουμε να βοηθήσουμε τους εαυτούς μας», δήλωσε ο Babiš κσε συνέντευξή του σε τσεχικό μέσο ενημέρωσης όταν ρωτήθηκε γιατί οι ευρωβουλευτές του απείχαν από την ψηφοφορία.
Ο Ondřej Knotek, ευρωβουλευτής του κόμματος ANO, απέκρουσε τη θέση ότι το κόμμα είναι φιλορωσικό.
«Οποιεσδήποτε απόπειρες να μας δυσφημήσουν και να πούμε ότι είμαστε φιλορώσοι, φιλοκινέζοι ή, δεν ξέρω, υπέρ της Ανταρκτικής, απλώς αντικατοπτρίζουν τους φόβους του γεγονότος ότι έχουμε σχηματίσει την τρίτη ισχυρότερη ομάδα στο Κοινοβούλιο», δήλωσε είπε ο Knotek.
Πρόσθεσε ότι το ΑΝΟ είναι φιλοευρωπαϊκό και σε καμία περίπτωση εξτρεμιστικό ή ακροδεξιό.
Αυτό πυροδότησε τις γνωστές επικρίσεις από τον Kaniok, τον πολιτικό επιστήμονα, ο οποίος είπε ότι μια νέα κυβέρνηση Babiš κθα μπορούσε να στοχεύσει «θεσμούς όπως το δικαστικό σώμα [και] τα δημόσια μέσα ενημέρωσης», όπως τα συγγενικά του πνεύματα στη Βουδαπέστη και την Μπρατισλάβα.
«Παλιά είχαν ένα θετικό όραμα, γι’ αυτό είχαν φιλελεύθερους ψηφοφόρους… τώρα είναι ένα κίνημα φόβου».
Το ερώτημα παραμένει: Εφόσον οι ευρωπαίοι πολίτες δεν επιθυμούν τη σύγκρουση με τη Ρωσία, για πόσο η ευρωπαϊκή ελίτ θα μπορεί να αγνοεί τη βούλησή τους.
www.bankingnews.gr
