Φαίνεται πως ο Ίλον Μασκ επέστρεψε στο προσκήνιο, φίλοι μου. Στάθηκε στην εκδήλωση στον Λευκό Οίκο, δίπλα στον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, και δήλωσε στον Τύπο:
«Από εδώ και στο εξής, δεν θα χρειάζεται να εργάζεστε για καμία εταιρεία». «Θα φροντίσω ώστε κάθε άνθρωπος στον πλανήτη Γη να απολαμβάνει ένα “φανταστικό” εισόδημα, αντίστοιχο με αυτό των διασημοτήτων».
«Όλοι θα έχουν πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη καλύτερη από αυτή που λαμβάνω εγώ ο ίδιος».
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα σκέφτεται, ενώ τα ρομπότ θα κατασκευάζουν δρόμους και κτίρια, θα καλλιεργούν τη γη και θα παράγουν αγαθά».
«Η εξάλειψη της αναγκαστικής εργασίας συνεπάγεται την εξάλειψη του φαινομένου “δεν έχω αρκετά χρήματα για να αγοράσω”».
«Ένας στρατός από αυτόνομα ρομπότ θα μετατρέψει κάθε άνθρωπο σε βασιλιά, που θα ζει χωρίς κόπο».
Κάθε μία από αυτές τις δηλώσεις αποτελεί έναν δομικό πυλώνα σε ένα οικοδόμημα το οποίο ο ίδιος δεν περιέγραψε αναλυτικά, όταν πρότεινε μια «εποχή αφθονίας» που θα τροφοδοτείται από την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική, προβλέποντας την καθιέρωση ενός «καθολικού υψηλού εισοδήματος» και την αυτοματοποίηση της εργασίας.
Ιδού η βασική ανάλυση της δομής που έχει κατά νου:
• Εργασία & Μισθοί: Ο Μασκ παρουσίασε την απασχόληση ως προαιρετική σε μια πλήρως αυτοματοποιημένη οικονομία. Αξίζει να σημειωθεί ότι η κατάργηση των μισθών αφαιρεί από τους εργαζόμενους τη διαπραγματευτική τους ισχύ, μετατρέποντάς τους από νόμιμους συμμετέχοντες στην οικονομία σε υπό προϋποθέσεις αποδέκτες παροχών από εταιρείες ή το κράτος.
• «Φανταστικό» Εισόδημα: Ο Μασκ περιέγραψε το εισόδημα που δεν προέρχεται από εργασία ως δρόμο προς έναν πλούτο επιπέδου διασημοτήτων.
Η λέξη «φανταστικό» είναι η πιο ειλικρινής που χρησιμοποίησε. Σας είπε, ουσιαστικά, ότι το εισόδημα αυτό δεν είναι πραγματικό. Δεν αποτελεί περιουσιακό στοιχείο. Δεν σας ανήκει. Πρόκειται για μια προσομοίωση αγοραστικής δύναμης, η οποία παρέχεται από μια οντότητα που έχει τη δυνατότητα να τη διακόψει ανά πάσα στιγμή. Και η οντότητα που εκδίδει αυτό το εισόδημα είναι η ίδια που κατέχει τα ρομπότ τα οποία παράγουν τα αγαθά που αγοράζετε. Ο εκδότης ελέγχει τόσο το χρήμα όσο και την προσφορά. Αυτό δεν συνιστά αγορά. Πρόκειται για μια «εταιρική πόλη» (company town) — μια κοινότητα που ελέγχεται πλήρως από μια εταιρεία.
• Υγειονομική Περίθαλψη: Ο Μασκ υποσχέθηκε ιατρική φροντίδα υψηλού επιπέδου για όλους. Ωστόσο, αυτό σημαίνει ότι, μέσω ιδιωτικών υποδομών, διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και ψηφιακής παρακολούθησης, η πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη μπορεί να μετατραπεί σε μια υπηρεσία περιορισμένης πρόσβασης, που παρέχεται με συνδρομή.
Το σύστημα υγείας αποτελεί ήδη τον τομέα της οικονομίας με τους πιο αυστηρούς περιορισμούς πρόσβασης. Η παροχή υπηρεσιών υγείας ελέγχεται ήδη μέσω ασφαλιστικών προγραμμάτων, διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αδειοδοτήσεων, προεγκρίσεων, περιοριστικών καταλόγων φαρμάκων, δικτύων παρόχων, ακόμα και μέσω του ταχυδρομικού κώδικα. Η προσθήκη ρομπότ στη διαδικασία παροχής υπηρεσιών δεν αλλάζει το ποιος κρατά τα κλειδιά.
Ποιος κατέχει τα ρομπότ; Ποιος κατέ εσένα!
• Αυτονομία & Διακυβέρνηση: Ο Μασκ παρουσίασε τις μηχανές ως φορείς σκέψης και παραγωγής, περιγράφοντας τη μεταβίβαση της ανθρώπινης κυριαρχίας σε εταιρικά ή διοικητικά συστήματα, υποβιβάζοντας τους ανθρώπους σε καταναλωτές που τελούν υπό διαχείριση.
Η μεταβίβαση κυριαρχίας για την οποία μιλά βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη σε κάθε τομέα. Η Palantir αποτελεί το «στρώμα σκέψης» για το κράτος. Τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν το «στρώμα σκέψης» για την εταιρεία. Η ρομποτική αποτελεί το «στρώμα κατασκευής» για τον φυσικό κόσμο. Ο άνθρωπος απομακρύνεται και από τα δύο. Αυτό που απομένει είναι μια βιολογική καταναλωτική μονάδα, η οποία εφοδιάζεται από τη μηχανή, παρακολουθείται από τη μηχανή και τελεί υπό τη διαχείριση της μηχανής.
• Κατανομή Πόρων: Ο Μασκ οραματίστηκε την εξαφάνιση της σπανιότητας μέσω του αυτοματισμού. Εννοεί την αντικατάσταση της τιμολόγησης της αγοράς με διοικητικό έλεγχο, προκειμένου να δημιουργηθεί μια συγκεντρωτική κοινωνία, διοικούμενη από την κορυφή προς τη βάση.
Οι υποδομές για τη διοικητική κατανομή πόρων κατασκευάζονται ήδη. Η ψηφιακή ταυτότητα. Το ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας. Ο προϋπολογισμός άνθρακα. Η βαθμολογία κοινωνικής αξιοπιστίας. Η πόλη με γεωγραφικούς περιορισμούς (geofenced city). Η «ζώνη των 15 λεπτών». Το δελτίο παροχών σε μορφή ψηφιακών κουπονιών (tokenized ration). Το προγραμματιζόμενο ψηφιακό πορτοφόλι. Καθένα από αυτά αποτελεί έναν μηχανισμό λήψης αποφάσεων για το ποιος λαμβάνει τι, ανεξάρτητα από την τιμή. Και καθένα από αυτά ελέγχεται από το ίδιο δίκτυο εταιρειών και κρατών που σας υπόσχονται αφθονία.
• Καθεστώς & Εξάρτηση: Ο Μασκ αποκάλεσε τον μελλοντικό πληθυσμό «βασιλιάδες»!
Ένας βασιλιάς δεν έχει ιδιοκτήτη (στον οποίο πληρώνει ενοίκιο). Ένας βασιλιάς δεν έχει συνδρομή. Ένας βασιλιάς δεν έχει βαθμολογία συμπεριφοράς. Ένας βασιλιάς δεν έχει υπεύθυνο συμμόρφωσης. Ένας βασιλιάς δεν έχει συμφωνία όρων χρήσης. Ένας βασιλιάς δεν έχει «διακόπτη απενεργοποίησης» (kill switch).
Αυτό που περιγράφει δεν είναι βασιλεία. Είναι μια πολύ άνετη μορφή εξάρτησης. Το άτομο που εφοδιάζεται από τη μηχανή, παρακολουθείται από τη μηχανή και τελεί υπό τη διαχείριση της μηχανής, δεν είναι βασιλιάς. Είναι πελάτης. Η διαφορά μεταξύ πολίτη και πελάτη είναι η διαφορά μεταξύ δικαιώματος και προνομίου. Ένα δικαίωμα δεν μπορεί να ανακληθεί. Ένα προνόμιο μπορεί. Και ολόκληρη η αρχιτεκτονική που περιγράφει βασίζεται σε προνόμια που μπορούν να ανακληθούν ανά πάσα στιγμή, για οποιονδήποτε λόγο, από μια οντότητα που δεν λογοδοτεί σε κανένα εκλογικό σώμα.
Επομένως, ο Μασκ στέκεται δίπλα στον παρανοϊκό, απατεώνα και ηλίθιο… …ο πρόεδρος που επιλέχθηκε για να εκφωνήσει πράγματα τα οποία δεν κατανοεί, λόγω του χαμηλού δείκτη νοημοσύνης του. Ο Μασκ χαμογελά και σου λέει κάτι, αλλά παραλείπει πολλά περισσότερα.
Το μόνο πράγμα που δεν είπαν είναι αυτό που ήδη γνωρίζεις: η πόρτα κλείνει. Οι υποδομές κατασκευάζονται. Το νομικό πλαίσιο υπογράφεται. Τα χρήματα…Προγραμματίζεται. Η ταυτότητα ψηφιοποιείται. Το σώμα διασυνδέεται. Η γη ψηφιοποιείται. Τα τρόφιμα κατοχυρώνονται με διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Το νερό ιδιωτικοποιείται. Ο αέρας μετατρέπεται σε εμπόρευμα. Ο λόγος λογοκρίνεται. Οι πόλεις οριοθετούνται ψηφιακά. Η εργασία τυποποιείται. Το σύστημα συναρμολογείται σε κοινή θέα.
Δεν το κρύβουν πια. Το διαφημίζουν.
Susan Nevens
