EPA/CYPRIOT PRESS OFFICE HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES
Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ
Στα δύο χωριστά έγγραφα, που υπέβαλαν προς τα Ηνωμένα Έθνη, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο κατοχικός ηγέτης, Μουσταφά Ακιντζί, αναδεικνύονται οι διαφορές, αλλά ταυτόχρονα πρόδηλο είναι το παιχνίδι εκατέρωθεν της απόδοσης ευθυνών (blame game). Τα έγγραφα, τα οποία ετοιμάσθηκαν μετά από απαίτηση του ψηφίσματος 2483, της 25ης Ιουλίου 2019, του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, θα επισυναφθούν στην επικείμενη έκθεση του Γ.Γ. για το Κυπριακό. Ήταν θέση που μεθοδεύθηκε από τους Βρετανούς και υποστηρίχθηκε από τους Αμερικανούς για να φανεί ο βαθμός στήριξης των εμπλεκόμενων στις προσπάθειες επίτευξης συμφωνίας.
Είναι ξεκάθαρο από τα δυο έγγραφα πως δίνεται βάρος στα προτεινόμενα από τους εμπλεκόμενους ΜΟΕ, που μπορεί να εκκληθεί τούτο ως μέσω ομαλοποίησης της κατοχής και όχι ανατροπής της μέσα από μια συμφωνία. Κι αυτό μπορεί να εξαχθεί από το περιεχόμενο των ΜΟΕ.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο έγγραφο που διαβίβασε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, μέσω της αναπληρώτριας ειδικής συμβούλου του Γ.Γ. του ΟΗΕ, Ελίζαμπεθ Σπέχαρ, ενημερώνει πως έχει καταθέσει πρόταση για την αποκεντρωμένη ομοσπονδία, «πάντα σε πλήρη σεβασμό προς τη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία».
Σημειώνοντας συναφώς ότι μια τέτοια πρόταση συνεπάγεται ότι, αφενός, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, ως αυτή που εκπροσωπεί τη χώρα ως αντικείμενο του διεθνούς δικαίου, θα διατηρήσει εκείνες τις εξουσίες που είναι απολύτως απαραίτητες για τη διαφύλαξη της ένωσης και της συνοχής του κράτους, ενώ από την άλλη κάθε κράτος, εντός της διοικητικής του περιοχής και σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της μη επέμβασης, θα διαθέτει εκτεταμένη διοικητική αυτονομία. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, η πρόταση αυτή έγινε δεκτή θετικά από τον κ. Ακιντζί, γεγονός που άνοιξε τον δρόμο για την επίτευξη της συμφωνίας που επετεύχθη στις 9 Αυγούστου 2019 μεταξύ των δύο ηγετών. Ο Πρόεδρος αναφέρει πως είναι έτοιμος να επεξεργαστεί περαιτέρω την εν λόγω πρόταση στο πλαίσιο της διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Ο Πρόεδρος ενημερώνει το Συμβούλιο Ασφαλείας ότι έθεσε ως πρόταση τη δυνατότητα αλλαγής της μορφής της διακυβέρνησης, από προεδρικό σε κοινοβουλευτικό σύστημα, προκειμένου να διευκολυνθεί η συμφωνία για την ομοσπονδιακή εξουσία. Αυτό, όπως σημειώνεται, θα συνεπαγόταν την ύπαρξη ενός μη εκτελεστικού Ελληνοκύπριου Προέδρου και Τουρκοκύπριου Αντιπροέδρου, σε συνδυασμό με τον Πρωθυπουργό και τον αναπληρωτή Πρωθυπουργό, που θα εκλέγονται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων με χρονική αναλογία 4:2. Ένα τέτοιο σύστημα, αναφέρεται, θα συμβάλει στη δημιουργία ενός εθνικού πολιτικού συστήματος, φέρνοντας τα κόμματα και από τις δύο κοινότητες στον ίδιο πολιτικό χώρο και αναγκάζοντάς τους να δημιουργήσουν μια συμμαχία.
Σε σχέση με τα ΜΟΕ, ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι πολλά από αυτά που πρότεινε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παραπέμπουν σε μια λογική συνεργασίας.
Ο Πρόεδρος προτείνει τη δημιουργία τεχνικής επιτροπής για την ανασυγκρότηση και την επανεγκατάσταση περιοχών, με προτεραιότητα να δοθεί στην περιφραγμένη των Βαρωσίων.
Προτείνει τη διάνοιξη νέων διόδων διέλευσης, Αθηένου – Πυροΐου – Αγλαντζιάς και Πωμού – Παχυάμμου – Κάτω Πύργου και Κοκκίνων.
Εκμετάλλευση του πάρκου στον ποταμό του Πεδιαίου και στο βόρειο τμήμα της Λευκωσίας.
Δημιουργία ζώνης ελεύθερης πρόσβασης στην ουδέτερη ζώνη στη Λευκωσία, η οποία να εκτείνεται από την οδό Βικτώριας έως την οδό Ερμού και συνδέει την ανακαινισμένη αραβική συνοικία Ahmed με την αρμενική εκκλησία και την επισκοπική έδρα, την αίθουσα Παλλάς και την αίθουσα του κάστρου στην περιοχή Πύλης Πάφου και την οδό Ερμού.
Ενίσχυση του εμπορίου εντός του νησιού με την κατάργηση των εμποδίων που επιβάλλει η τουρκοκυπριακή κοινότητα, όπως η «φορολογία», οι «άδειες εισαγωγής» για προϊόντα που προέρχονται από ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση περιοχές.
Διευκόλυνση της κυκλοφορίας των εμπορικών οχημάτων που μεταφέρουν εμπορεύματα, τα οποία καλύπτονται από τον κανονισμό της Πράσινης Γραμμής.
Ενίσχυση των εργασιών και της χρηματοδότησης της Τεχνικής Επιτροπής Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Διατήρηση θρησκευτικών χώρων και διευκολύνσεις για όλες τις θρησκευτικές τελετές.
Αποκατάσταση εκκλησιών που βρίσκονται στη νεκρή ζώνη.
Αποκατάσταση της χρήσης των αρχικών ονομάτων δρόμων χωριών και πόλεων.
Μείωση των στρατιωτικών δυνάμεων και αποδέσμευση των δυνάμεων κατά μήκος της γραμμής κατάπαυσης του πυρός και αποκατάσταση του στάτους κβο στα Στροβιλία, εκκαθάριση των ναρκών κατά προσωπικού, καθώς και άλλων ναρκών, απόσυρση από την Κύπρο 5.000-10.000 τουρκικών στρατευμάτων από την Κύπρο
Το θέμα των αγνοουμένων.
Ο Πρόεδρος αναφέρεται στους όρους αναφοράς όπως συμφωνήθηκαν την 9η Αυγούστου και υπήρξε στη συνέχεια υπαναχώρηση της τουρκικής πλευράς. Δηλαδή, το κοινό ανακοινωθέν της 11ης Φεβρουαρίου 2014, το πλαίσιο Γκουτέρες και τις μέχρι το Κραν Μοντάνα συγκλίσεις. Περαιτέρω, καταγγέλλει τις τουρκικές παραβιάσεις στην κυπριακή ΑΟΖ και επαναλαμβάνει τις προτάσεις που υπέβαλε προς την τουρκική πλευρά για τον τρόπο συμμετοχής των Τουρκοκυπρίων.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ ΓΙΑ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΕΠΑΦΕΣ
Ο κατοχικός ηγέτης, Μουσταφά Ακιντζί, στο έγγραφό του επιχειρεί να παρουσιάσει εκτενώς τα τεκταινόμενα κατά τη διάρκεια της δικής του θητείας. Θέτει δυο ζητήματα σε σχέση με το τι μέλλει γενέσθαι. Τα ΜΟΕ και τη δημιουργία μηχανισμού για απευθείας επαφές στα θέματα που αφορούν την ΟΥΝΦΙΚΥΠ και στρατιωτικά ζητήματα.
Αναφορικά με τα ΜΟΕ, ο Ακιντζί ζητά την αφαίρεση εμποδίων σε υπηκόους τρίτων χωρών που φθάνουν από το αεροδρόμιο της Λάρνακας και μεταβαίνουν στα κατεχόμενα, καταργώντας τη φορολογία. Ζητά διευκόλυνση της διέλευσης των τουρκοκυπριακών εμπορικών οχημάτων προς νότο, τις ελεύθερες περιοχές και να υπάρξει ένα σύστημα ασφάλισης για τα οχήματα, που έρχονται στην περιοχή που ελέγχει η Κυπριακή Δημοκρατία. Περαιτέρω, ζητά τη δημιουργία μιας τεχνικής επιτροπής για τον αθλητισμό, κυρίως για τους νέους, με στόχο την αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο κοινοτήτων μέσω αθλητικών δραστηριοτήτων. Ακόμη ζητά την επαναδραστηριοποίηση της ad-hoc επιτροπής για την ΕΕ με στόχο, όπως αναφέρει την προετοιμασία του μελλοντικού τουρκικού συνιστώντος κράτους με το κοινοτικό κεκτημένο. Ο Ακιντζί αναφέρεται και στα ενεργειακά επαναλαμβάνοντας τη γνωστή τουρκική θέση για συνεκμετάλλευση
ΘΑ ΕΠΙΔΙΩΞΕΙ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝΤΟΣ ΣΤΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ Η ΛΟΥΤ
Η ειδική απεσταλμένη των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό, Τζέιν Χολ Λουτ, η οποία προγραμματίζει κάθοδο στην Κύπρο για να συναντήσει τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τον κατοχικό ηγέτη, Μουσταφά Ακιντζί, ενόψει του ραντεβού των δυο με τον Αντόνιο Γκουτέρες, στο Βερολίνο, στις 25 Νοεμβρίου, έχει ένα βασικό στόχο. Να συμφωνηθεί από τις εδώ επαφές της, στη Λευκωσία, το ανακοινωθέν που θα εκδοθεί μετά το δείπνο Γκουτέρες με Αναστασιάδη και Ακιντζί. Αυτό, θεωρούν στα Ηνωμένα Έθνη, θα διευκολύνει τις προσπάθειες και θα δώσει πάσα στον Γενικό Γραμματέα για να καθορίσει τα επόμενα βήματα.
