Η τιμή της βενζίνης είναι μόνο η αρχή
Η τιμή της βενζίνης έχει εκτοξευθεί. Στις ΗΠΑ, ο μέσος όρος είναι 4,56 δολάρια το γαλόνι – και θα ανέβει κι άλλο. Αλλά αυτό, λέει ο Μάικλ Σνάιντερ, είναι μόνο η αρχή. Το επόμενο κύμα, πολύ πιο οδυνηρό, θα χτυπήσει εκεί που πονάει: στο πιάτο μας. Η τιμή του ντίζελ (που μεταφέρει το 83% των αμερικανικών γεωργικών προϊόντων) έχει ανέβει ακόμα πιο απότομα. Η τιμή των λιπασμάτων έχει εκτοξευθεί. Οι αγρότες αντιμετωπίζουν πρωτόγνωρη ξηρασία. Και τώρα, ένα «Σούπερ Ελ Νίνιο» – ίσως το ισχυρότερο στην καταγεγραμμένη ιστορία – είναι προ των πυλών.
Ο οικονομολόγος Τζάστιν Γουλφερς είναι κατηγορηματικός: «Η μεγάλη ιστορία τώρα είναι το πετρέλαιο. Η επόμενη ιστορία είναι το φαγητό». Οι τιμές των τροφίμων θα ανέβουν σε επώδυνα επίπεδα. Και δεν υπάρχει ορατή διέξοδος.
Η άμεση αιτία – Κλειστά Στενά, εκτόξευση ντίζελ και λιπασμάτων
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει δημιουργήσει μια κυρίαρχη αλυσιδωτή αντίδραση. Τα φορτηγά πλοία δεν περνούν. Η τιμή του ντίζελ έχει εκτοξευθεί. Και το ντίζελ δεν είναι απλά ένα καύσιμο – είναι το αίμα της γεωργίας. Τα τρακτέρ, οι αντλίες, οι φορτωτές, τα φορτηγά που μεταφέρουν τα προϊόντα από το χωράφι στο ράφι – όλα τρέχουν με ντίζελ.
Παράλληλα, η τιμή των λιπασμάτων έχει τρελαθεί. Χωρίς λιπάσματα, η απόδοση των καλλιεργειών πέφτει κατακόρυφα. Και όταν το κόστος παραγωγής ανεβαίνει, το κόστος στο ράφι ανεβαίνει μαζί του.
Ο Σνάιντερ είναι σαφής: η λύση θα ήταν το άνοιγμα των Στενών. Αλλά το Ιράν δεν πρόκειται να το κάνει. Αντιθέτως, επιδιώκει να κάνει το status quo μόνιμο – συμπεριλαμβανομένης της επιβολής μόνιμων διοδίων (tolls) σε κάθε πλοίο που περνά. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, προειδοποίησε ότι αυτό καθιστά «αδύνατη» οποιαδήποτε διπλωματική συμφωνία.
Η ήδη επώδυνη πραγματικότητα – Τι έχει αλλάξει σε έναν χρόνο
Τα νούμερα που παραθέτει ο Σνάιντερ δεν είναι μελλοντικές προβλέψεις – είναι ήδη εδώ:
-
Οι ντομάτες είναι 40% ακριβότερες από πέρυσι.
-
Ο καφές είναι 19% ακριβότερος.
-
Το κρέας είναι 9% ακριβότερο συνολικά, με το μοσχαρίσιο κιμά στο +15%, τις ψητές μπριζόλες στο +18% και τις μπριζόλες στο +16%.
Και όλα αυτά πριν την πλήρη επίδραση της κρίσης λιπασμάτων και της ξηρασίας. Η σοδειά του χειμερινού σιταριού αναμένεται η μικρότερη από το 1972. Σε ορισμένες περιοχές, οι αγρότες εγκαταλείπουν το ένα τρίτο της καλλιέργειάς τους.
Το Σούπερ Ελ Νίνιο – Η βόμβα στο κλίμα που έρχεται
Αν όλα αυτά δεν ήταν αρκετά, ένα «Σούπερ Ελ Νίνιο» πλησιάζει. Το Ελ Νίνιο του 1877-1878 προκάλεσε παγκόσμιες ξηρασίες και λιμούς που σκότωσαν πάνω από 50 εκατομμύρια ανθρώπους – όταν ο πληθυσμός της Γης ήταν ένα κλάσμα του σημερινού. Σήμερα, μια ανάλογη κρίση θα μπορούσε να σκοτώσει έως 250 εκατομμύρια ανθρώπους.
Και αυτό το Ελ Νίνιο αναμένεται ακόμα ισχυρότερο. Οι θερμοκρασίες των υδάτων στον Ειρηνικό ίσως ξεπεράσουν τους 3°C πάνω από τον μέσο όρο – περισσότερο από το 1877. Οι ειδικοί προειδοποιούν για «πολυετής ξηρασίες» παρόμοιες με εκείνες της δεκαετίας του 1870.
Η μόνιμη απειλή – Το Ιράν θέλει να κάνει το κλείσιμο μόνιμο
Ο Σνάιντερ αποκαλύπτει το παρασκήνιο: το Ιράν δεν συζητά απλά την άρση του αποκλεισμού. Συζητά με το Ομάν να θεσμοθετήσει ένα μόνιμο σύστημα ελέγχου των Στενών, με διόδια που φτάνουν το ένα εκατομμύριο δολάρια ανά πλοίο. Η Ρωσία και η Κίνα θα έχουν εξαιρέσεις. Οι ΗΠΑ και η Δύση όχι.
Αυτό δεν είναι μια προσωρινή κρίση. Είναι μια μόνιμη αλλαγή στη γεωπολιτική και εμπορική τάξη. Η Δύση δεν μπορεί να το αποδεχθεί. Αλλά δεν μπορεί και να το αποτρέψει στρατιωτικά, χωρίς να ρισκάρει γενικευμένο πόλεμο.
Προετοιμασία για το αναπόφευκτο
Αυτό που περιγράφει ο Σνάιντερ δεν είναι μια μελλοντική υπόθεση – είναι μια διαδικασία που ήδη εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας. Τα Στενά κλειστά. Τα λιπάσματα ακριβά και σπάνια. Η ξηρασία ασφυκτική. Το Σούπερ Ελ Νίνιο στο κατώφλι.
Οι τιμές των τροφίμων θα ανέβουν. Θα ανέβουν πολύ. Θα ανέβουν σε επίπεδα που θα κάνουν την τιμή της βενζίνης να μοιάζει με μικρή ενόχληση.
Τι σημαίνει αυτό για εμάς; Προετοιμασία. Αποθήκευση βασικών ειδών διατροφής που δεν χαλάνε (ρύζι, όσπρια, αλεύρι, κονσέρβες). Κήπος, ακόμα και μικρός. Μάθηση συντήρησης τροφίμων (τουρσιά, αποξήρανση, κονσερβοποίηση). Εκτίμηση και μείωση της σπατάλης.
Δεν είναι παρανοϊκό. Είναι συνετό. Δεν είναι έλλειψη πίστης. Είναι καλή διαχείριση. Ο Κύριος είπε να προσευχόμαστε «τον άρτον τον επιούσιον δος ημίν σήμερον». Αλλά δεν είπε να μην αποθηκεύουμε για την αυριανή κρίση.
