« Γιατί όταν ο δάσκαλος πάψει να νιώθει ασφαλής μέσα στο σχολείο,
τότε δεν έχει χαθεί μόνο ο σεβασμός προς έναν άνθρωπο.
Έχει αρχίσει να ραγίζει κάτι πολύ πιο βαθύ, η ίδια η ιδέα της παιδείας…»
Παπαδέλη Σοφία
«Φτάσαμε η βία σε βάρος του αδυνάτου, να είναι “πλάκα” και να βιντεοσκοπείται ως κατόρθωμα.»
opaidagogos.blogspot.com
Δεν ξέχασα ποτέ εκείνη τη στιγμή.
Ήμουν μαθήτρια λυκείου όταν, λίγα βήματα μπροστά μου στην είσοδο του σχολείου, δύο μαθητές
έ φ τ υ σ α ν στο πρόσωπο την καθηγήτρια των Αγγλικών.
Μια πολύ όμορφη γυναίκα, πάντα προσεγμένη, με ταγιέρ και ψηλά τακούνια, καλοχτενισμένα μαλλιά και κομψές τσάντες.
Μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν απλώς μια φιγούρα του σχολείου μας, μια καθηγήτρια όπως τόσες άλλες.
Εκείνο το πρωί όμως κατάλαβα κάτι που δεν γράφεται σε κανένα βιβλίο παιδαγωγικής, ότι μέσα σε μια τάξη δηλαδή, ο #σεβασμός δεν είναι πάντα δεδομένος.
Και όταν χαθεί, ο δάσκαλος μένει μόνος απέναντι σε μια πραγματικότητα που το σύστημα συχνά δεν ξέρει (ή δεν θέλει) να διαχειριστεί.
Πάγωσα. Δεν μίλησα. Δεν ήξερα τι να κάνω.
Την είδα να χαμηλώνει το κεφάλι, να σκουπίζει αμήχανα το πρόσωπό της με το χέρι της και να προχωρά σιωπηλά προς το προαύλιο του σχολείου, σαν να ήθελε απλώς να εξαφανιστεί από εκείνη τη στιγμή.
Δεν έμαθα ποτέ τι συνέβη μετά.
Δεν ξέρω αν τα παιδιά τιμωρήθηκαν, αν συζητήθηκε το περιστατικό, αν κάποιος στάθηκε δίπλα σε εκείνη τη γυναίκα.
Ξέρω μόνο ότι την ίδια κιόλας μέρα έγραψα στο ημερολόγιό μου ότι δεν θα έκανα ποτέ τα χαρτιά μου για το δημόσιο σχολείο, αν και από την τετάρτη δημοτικού ήξερα ότι ήθελα να γίνω δασκάλα. Δεν ήξερα τι θα διδάσκω, αλλά ήξερα ότι θα διδάσκω.
Στο Λύκειο συνειδητοποίησα βαθιά μέσα μου ότι θα ήμουν μόνο στον ιδιωτικό τομέα.
Ως μαθήτρια παρατηρούσα κάτι που όλοι μας καταλαβαίναμε χωρίς να το έχει πει ποτέ κανείς δυνατά.
Υπήρχαν τα «σοβαρά» μαθήματα, όπως τα μαθηματικά, η φυσική, η χημεία, τα φιλολογικά. Και υπήρχαν και τα “άλλα”. Τα αγγλικά, τα καλλιτεχνικά, η γυμναστική, η μουσική, όσα δηλαδή δεν είχαν το βάρος των εξετάσεων.
Και μαζί με αυτή την αόρατη ιεραρχία μαθημάτων υπήρχε και μια άλλη ιεραρχία, η #ιεραρχία_του_σεβασμού.
Στα μαθήματα που θεωρούνταν σημαντικά, η τάξη είχε πειθαρχία. Στα υπόλοιπα, όχι πάντα. Κανείς δεν μας το είπε ποτέ με λόγια. Όλοι όμως το είχαμε καταλάβει. Και στο σχολείο και στο σπίτι.
Χρόνια αργότερα, αυτή η εικόνα επέστρεψε ξαφνικά στη μνήμη μου.
Όχι επειδή την είχα ξεχάσει ποτέ, αλλά γιατί μια είδηση μάς ανάγκασε όλους να κοιτάξουμε ξανά την πραγματικότητα της σχολικής τάξης.
H Δρ. Σοφία Χρηστίδου, καθηγήτρια Αγγλικών, έφυγε από τη ζωή έπειτα από αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το τελευταίο διάστημα είχε αντιμετωπίσει πολύ δύσκολες καταστάσεις μέσα στην τάξη της όπως έντονη φασαρία, επιθετικές συμπεριφορές, μαθητές που χτυπούσαν δυνατά τα θρανία με εκκωφαντικούς θορύβους και με μίμηση κραυγών ζώων, πετούσαν αντικείμενα ή της έκλειναν την έξοδο της αίθουσας τοποθετώντας θρανία στην πόρτα.
Μια γυναίκα με πολλά πτυχία, μεταπτυχιακά και διδακτορικό βρέθηκε αντιμέτωπη με κάτι που κανένα πανεπιστήμιο δεν διδάσκει πραγματικά: πώς διαχειρίζεσαι μια τάξη όταν η τάξη δεν αναγνωρίζει #ΟΡΙΑ.
Δεν μπορούμε – και δεν πρέπει- να γνωρίζουμε αν αυτά τα γεγονότα συνδέονται με την τραγική κατάληξη.
Μπορούμε όμως να θέσουμε ένα ερώτημα που αφορά ολόκληρη την κοινωνία.
Τι συμβαίνει όταν ένας εκπαιδευτικός δεν μπορεί να διαχειριστεί μια τάξη;
Ποιος τον στηρίζει;
Υπάρχει δομή υποστήριξης;
Υπάρχει ψυχολογική βοήθεια;
Υπάρχει επιμόρφωση για τη διαχείριση δύσκολων συμπεριφορών;
Ή απλώς χαρακτηρίζεται “ανίκανος” και μένει #μόνος;
Η αλήθεια είναι ότι πολλές φορές το πρόβλημα μετατρέπεται σε προσωπική αποτυχία του εκπαιδευτικού.
Σαν να είναι αποκλειστικά δική του ευθύνη η λειτουργία μιας τάξης που αποτελεί στην πραγματικότητα ένα ολόκληρο σύστημα σχέσεων: μαθητές, οικογένειες, σχολείο, διοίκηση, κοινωνία.
Την ίδια στιγμή τίθεται και ένα άλλο, εξίσου σημαντικό ερώτημα, ποια #ΟΡΙΑ μαθαίνουν τα παιδιά;
Ο σεβασμός δεν είναι μόνο κάτι που κερδίζεται. Σε έναν χώρο μάθησης υπάρχουν και βασικοί κανόνες συμβίωσης.
Δεν φτύνουμε έναν άνθρωπο, δεν πετάμε αντικείμενα μέσα σε μια τάξη, δεν κλείνουμε την πόρτα για να εγκλωβίσουμε κάποιον.
Αυτά δεν είναι παιδαγωγικές θεωρίες, είναι στοιχειώδεις κανόνες πολιτισμού. Και αυτοί οι κανόνες ξεκινούν από το σπίτι.
Αν θέλουμε σχολεία όπου οι μαθητές μαθαίνουν πραγματικά, πρέπει να δημιουργήσουμε τάξεις όπου ΟΛΟΙ νιώθουν #ασφαλείς. Κι μαθητές αλλά κι οι δάσκαλοι.
Γιατί όταν ένας δάσκαλος μπαίνει στην τάξη φοβισμένος, Η ΜΑΘΗΣΗ ΕΧΕΙ ΗΔΗ ΧΑΘΕΙ.
Κάπου σε μια σχολική αίθουσα, αύριο το πρωί, ένας δάσκαλος θα σταθεί μπροστά σε είκοσι ή τριάντα παιδιά.
Θα ανοίξει το βιβλίο, θα πάρει μια ανάσα και θα προσπαθήσει ξανά να δημιουργήσει κάτι εύθραυστο αλλά πολύτιμο, μια #σχέση_μάθησης.
Αυτό που ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΠΟΤΕ ΝΑ ΦΟΒΑΤΑΙ είναι την ίδια την #τάξη του.
Γιατί όταν ο δάσκαλος πάψει να νιώθει ασφαλής μέσα στο σχολείο,
τότε δεν έχει χαθεί μόνο ο σεβασμός προς έναν άνθρωπο.
Έχει αρχίσει να ραγίζει κάτι πολύ πιο βαθύ, η ίδια η ιδέα της παιδείας…
το είδαμε στο facebook της συναδέλφου Παπαδέλη Σοφίας, εδώ.
κι ένα σχόλιο:
Cathy Salonikidis
Σοφία, έχεις απόλυτο δίκιο και συμφωνώ μαζί σου μέχρι ενός σημείου…για την αναφορά σου στο δημόσιο…αυτά συμβαίνουν και στο ιδιωτικό χώρο κι είναι ακόμα χειρότερα γιατί εκεί σου το τρίβουν στην μούρη ότι εμείς σε πληρώνουμε….
είχα παρόμοια εμπειρία από ιδιωτικό ΙΕΚ στην Θεσσαλονίκη όπου μαθητές δεν ήθελαν να κάνουν μάθημα καί δεν μπορείς να φανταστείς τον ξεφτελισμο που βίωσα…
ντρέπομαι να τα αναφέρω.. έφευγα κλαίγοντας μέχρι που την επόμενη χρονιά δεν ανανέωσα το συμβόλαιο μου γιατί πραγματικά δεν αξίζει καμία δουλειά την φθορά της ψυχικής σου υγείας!!!
Σχόλιο (Ομάδος εκπαιδευτικών «Ο Παιδαγωγός»):
Χρόνια γράφαμε για την ανάγκη να υπάρχουν ΚΑΝΟΝΕΣ. Και φυσικά ποινές.
Στο σημερινό ελληνόφωνο σχολείο έχει ποινικοποιηθεί η λέξη «τιμωρία»!
Κι όταν τα παιδιά βλέπουν ότι δεν υπάρχει επίπτωση, η συμπεριφορά τους χειροτερεύει ακόμη περισσότερο.
Δεν χρειάζεται να επαναφέρουμε τη “βέργα”.
Ας χάσει μία εκδρομή, έναν περίπατο. Μια ευχάριστη δραστηριότητα. Με ταυτόχρονη προτροπή ότι θα την κερδίσει μόλις αλλάξει στάση.
Φτάσαμε η βία σε βάρος του αδυνάτου, να είναι “πλάκα” και να βιντεοσκοπείται ως κατόρθωμα.
Κι όμως κανείς δεν τολμάει να μιλήσει για το κατάντημα της παιδείας μας.
Η Παιδεία χρειάζεται ΗΘΟΣ. Υψηλά ιδανικά.
Ποιος να τα διδάξει όμως, όταν ακόμη και τα Θρησκευτικά έχουν γίνει θεωρίες θρησκειολογίας.
Κάποτε ξέραμε ότι υπάρχει σωστό και λάθος. Στις μέρες μας είναι όλα “σχετικά”.
«ὥρα ἡμᾶς ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι»
