Σε μπαράζ δεσμεύσεων και κατασχέσεων χιλιάδων λογαριασμών, θυρίδων, μετοχών του Ελληνικού Χρηματιστηρίου, τις οποίες έχουν στην κατοχή τους οι φορολογούμενοι στις ελληνικές τράπεζες, προχωρούν τους τελευταίους μήνες οι εφορίες. Το εντυπωσιακό, μάλιστα, είναι ότι ο ίδιος ο οφειλέτης βρίσκεται προ εκπλήξεως καθώς δεν γνωρίζει τίποτα για τη διαδικασία αφού, σύμφωνα με τους νέους νόμους, η Εφορία δεν του κοινοποιεί την απόφαση της κατάσχεσης. Απλώς το μαθαίνει όταν πάει στην τράπεζα.
Με δεδομένη την αδυναμία των πολιτών να εξοφλήσουν τους υπέρογκους φόρους που έχουν συγκεντρωθεί τα τελευταία χρόνια εξαιτίας των υψηλών συντελεστών φορολόγησης, των έκτακτων εισφορών σε μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες και των φόρων στα ακίνητα, η Εφορία έχει ενεργοποιήσει τη νομοθεσία που προβλέπει κατασχέσεις της κινητής και ακίνητης περιουσίας των πολιτών, στέλνοντας καθημερινά χιλιάδες κατασχετήρια στις τράπεζες. Τα νούμερα αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο μήνα με τον μήνα. Στις αρχές του χρόνου, όταν καθιερώθηκαν τα ηλεκτρονικά κατασχετήρια, η Εφορία έστελνε με email περίπου 500 ανά ημέρα.
Τον Μάιο έφτασαν τις 2.000, τον Ιούνιο τις 2.200, ενώ μόνο τις τρεις πρώτες ημέρες του Ιουλίου ξεπέρασαν τις 3.000 ανά ημέρα. Επί της ουσίας, δηλαδή, από τις αρχές του χρόνου οι ΔΟΥ έχουν κοινοποιήσει εντολές να δεσμευτούν λογαριασμοί, θυρίδες και μετοχές σε πάνω από 500.000 πολίτες οι οποίοι αδυνατούν να εκπληρώσουν εμπρόθεσμα τις υποχρεώσεις τους. Μάλιστα, οι τράπεζες για να ξεχωρίζουν τις θυρίδες που έχουν δεσμευτεί τις μαρκάρουν με ένα πορτοκαλί ή κίτρινο αυτοκόλλητο έτσι ώστε οι αρμόδιοι υπάλληλοι να μην επιτρέπουν την πρόσβαση στους πελάτες. Εάν αυτό συνεχιστεί με τους ίδιους ρυθμούς και τον Ιούλιο, τότε θα δεσμευτούν οι περιουσίες σε πάνω από 250.000 φορολογούμενους. Σύνολο, δηλαδή, πάνω από 750.000 φορολογούμενοι.
Εκτός από τους λογαριασμούς, η νομοθεσία προβλέπει πλέον και τη δέσμευση της τραπεζικής θυρίδας που σε άλλα χρόνια θεωρούνταν ασφαλής τόπος φύλαξης πολύτιμων περιουσιακών στοιχείων. Η κατάσχεση απαιτήσεων στα χέρια τρίτων θεωρείται από τις υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών το πιο πρόσφορο μέτρο αναγκαστικής είσπραξης, καθώς μπορεί να επιβληθεί με πιο γρήγορη διαδικασία σε σύγκριση με οποιοδήποτε άλλο, όπως η κατάσχεση κινητών ή ακινήτων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη. Είναι δε πιο αποδοτικό καθώς μπορεί να εφαρμοστεί με διαδικασία η οποία δεν γνωστοποιείται άμεσα στον οφειλέτη, με συνέπεια ο τελευταίος να μην έχει τη δυνατότητα να αντιδράσει για να την αποτρέψει!
Η διαδικασία της κατάσχεσης γίνεται ως εξής: από τη στιγμή που η Εφορία διαπιστώσει ότι ένας φορολογούμενος δεν πληρώνει τη δόση του για πάνω από δύο μήνες η ρύθμιση στην οποία έχει υπαχθεί ακυρώνεται και ξεκινάει η διαδικασία δέσμευσης λογαριασμών, θυρίδων και μετοχών.
Τα δικαστικά τμήματα των εφοριών αποστέλλουν ηλεκτρονικά κατασχετήρια σε όλες τις τράπεζες με την εντολή να δεσμευτεί η περιουσία του μέχρι του οφειλόμενου ποσού. Η κάθε τράπεζα είναι υποχρεωμένη αυτομάτως να ελέγξει τα αρχεία της και να δεσμεύσει οτιδήποτε έχει στην κατοχή του ο πολίτης το αργότερο μέσα σε πέντε ημέρες. Τα χρήματα πρέπει να αποδοθούν στο Δημόσιο μέσα σε οκτώ εργάσιμες ημέρες. Δηλαδή καταθέσεις άνω των 1.500 ευρώ, θυρίδες και ελληνικές μετοχές που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των τραπεζικών χρηματιστηριακών εταιρειών. Εξαιρούνται οι μετοχές και τα ομόλογα άλλων κρατών όπως του Γερμανικού Δημοσίου, καθώς θεματοφύλακας των αξιών αυτών είναι αλλοδαπές και όχι ελληνικές τράπεζες.
Εάν ένας λογαριασμός έχει χρήματα άνω των 1.500 ευρώ, τότε αυτομάτως το υπερβάλλον ποσό μέχρι του ορίου της οφειλής κατάσχεται υπέρ του Δημοσίου. Ετσι, για παράδειγμα, εάν κάποιος οφείλει 2.000 ευρώ στην Εφορία και έχει στην τράπεζα 5.000 ευρώ, κατάσχεται ολόκληρο το ποσό των 2.000 ευρώ. Εάν όμως οφείλει 2.000 ευρώ και διαθέτει 2.100 ευρώ, τότε κατάσχονται μόνο τα 600 ευρώ. Εάν το ποσό που έχει στους λογαριασμούς του ο πολίτης δεν επαρκεί, τότε δεσμεύεται (εάν φυσικά διαθέτει) η τραπεζική του θυρίδα και οι μετοχές ελληνικών αξιών. Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές αλλά και από τις εφορίες, έως σήμερα έχουν δεσμευτεί σε όλη την Ελλάδα πάνω από 15.000 θυρίδες.
Η Εφορία πλέον γνωρίζει τα πάντα
Η Εφορία ήδη από τις αρχές του χρόνου είναι πλήρως ενημερωμένη για την περιουσιακή κατάσταση καθενός φορολογούμενου, καθώς κάθε οφειλέτης μαζί με την αίτηση υπαγωγής στις νέες ρυθμίσεις πρέπει να υποβάλει μια αναλυτική δήλωση εισοδηματικής, περιουσιακής και λοιπής οικονομικής κατάστασης, στην οποία πρέπει να αναγράψει:
- Πλήρη στοιχεία για την κινητή και ακίνητη περιουσία του.
- Τους αριθμούς και τα λοιπά στοιχεία όλων των τραπεζικών λογαριασμών του.
- Στοιχεία για τις λοιπές αποταμιεύσεις και επενδύσεις του.
- Στοιχεία για τις απαιτήσεις του από τρίτους και τις οφειλές του σε ασφαλιστικά ταμεία, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ΔΕΚΟ (ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ κ.λπ.) και λοιπούς φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
- Στοιχεία για τα χρέη του σε ιδιωτικές εταιρείες και λοιπούς ιδιωτικούς φορείς. Θα πρέπει επίσης να δηλώσει το τρέχον και το μελλοντικό του εισόδημα. Η διαδικασία κατάσχεσης απαιτήσεων του οφειλέτη που βρίσκονται στα χέρια τρίτων κινείται από τον προϊστάμενο της αρμόδιας υπηρεσίας (της ΔΟΥ ή του Τελωνείου) μέσω της έκδοσης κατασχετήριου εγγράφου, το οποίο όμως δεν κοινοποιείται στον οφειλέτη. Το κατασχετήριο αναγράφει, μεταξύ άλλων, το όνομα, το επώνυμο, το πατρώνυμο και τον ΑΦΜ του οφειλέτη, το ονοματεπώνυμο ή την επωνυμία του τρίτου στα χέρια του οποίου επιβάλλεται η κατάσχεση.
Αν πρόκειται να γίνει κατάσχεση κατάθεσης, στο κατασχετήριο αναγράφεται η επωνυμία της τράπεζας στην οποία βρίσκονται κατατεθειμένα χρήματα του οφειλέτη, αν πρόκειται να γίνει κατάσχεση μισθού, αναγράφεται η επωνυμία της εταιρείας ή το ονοματεπώνυμο του εργοδότη όπου εργάζεται ο οφειλέτης, αν επίκειται κατάσχεση σύνταξης, τότε αναγράφεται η επωνυμία του ασφαλιστικού ταμείου, αν πρόκειται να κατασχεθούν ενοίκια που εισπράττει ο οφειλέτης, τότε αναγράφονται τα στοιχεία του ενοικιαστή κ.λπ. Αναγράφεται ακόμα και το ποσό για το οποίο επιβάλλεται η κατάσχεση.
Μπορεί ο εφοριακός να ανοίξει μια θυρίδα;
Σήμερα οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν προς ενοικίαση στους πελάτες τους περίπου 150.000 τραπεζικές θυρίδες, αν και άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό σε περίπου 200.000. Η διαδικασία ανοίγματος της θυρίδας είναι μια ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδικασία και χρειάζεται η παρουσία συμβολαιογράφου και εφοριακού αφού αποτελεί περιουσιακό στοιχείο του ενοικιαστή της και όχι της τράπεζας. Μέχρι στιγμής, παρόλο που εκτιμάται ότι έχουν δεσμευτεί 15.000 έως 20.000 θυρίδες, όπως υποστηρίζουν, η Εφορία δεν έχει προχωρήσει στο άνοιγμα καμιάς. Το ίδιο επιβεβαιώνεται και από τις τράπεζες. Οπως είναι γνωστό, ουδείς -εκτός του ιδιοκτήτη- γνωρίζει τι περιέχει μια θυρίδα. Ομως με τη διαδικασία της δέσμευσης ο ιδιοκτήτης της δεν μπορεί να τη χρησιμοποιήσει. Οπως υποστηρίζουν στο υπουργείο Οικονομικών, η δέσμευση της θυρίδας αποτελεί μέτρο εκφοβισμού των πολιτών για να αποπληρώσουν τα χρέη τους.
ΙΔΟΥ Η ΑΠΟΔΕΙΞΗ: Οι τράπεζες για να ξεχωρίζουν τις θυρίδες που έχουν δεσμευτεί τις μαρκάρουν με πορτοκαλί ή κίτρινο αυτοκόλλητο έτσι ώστε οι αρμόδιοι υπάλληλοι
να μην επιτρέπουν την πρόσβαση στους πελάτες
