Στις διήμερες εκδηλώσεις για τη μνήμη του…
ξανακούστηκε στην Κόνιτσα, όπου ο περικαλλής ναός του, η φωνὴ του αγίου Κοσμά να καλεί σε μετάνοια. Τὴν παραμονή, Σάββατο, 23 Αυγούστου 2014 εψάλλη Μέγας Αρχιερατικὸς Εσπερινὸς και επακολούθησε η λιτάνευση της εικόνος και του ιερού λειψάνου του αγίου. Στις 24 Αυγούστου, Κυριακή,ημέρα της μνήμης του αγίου, τελέστηκε πολυαρχιερατικὴ Θεία Λειτουργία.
Το πρωί του Σαββάτου έγινε εκδήλωση για την προσωπικότητα και το έργο του πατρο Κοσμά με ομιλητές τον κοσμήτορα της θεολογικής σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Μιχάλη Τρίτο και τον φιλόλογο και ερευνητή Μιχάλη Παντούλα. Χαρακτηριστικό των τριήμερων εκδηλώσεων, θρησκευτικών και πνευματικών, ήταν η συμμετοχή πλήθους πιστών.
Στην εγκύκλιο, που εξέδωσε ο Μητροπολίτης Κονίτσης για την εορτή του αγίου Κοσμά, επισημαίνεται μεταξύ άλλων ότι “έχουν περάσει περισσότερα ἀπὸ διακόσια (200) χρόνια ἀπὸ τὸν μαρτυρικὸ θάνατο τοῦ Ἐθνοϊερομάρτυρος καὶ Ἰσαποστόλου Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ. Παρὰ ταῦτα ἡ μνήμη του, οἱ διδαχές του, οἱ προφητεῖες καὶ οἱ ὁμιλίες του ὅλο καὶ πιὸ πολὺ ζοῦν στὴν μνήμη καὶ στὴν ψυχὴ τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν.
Ἔζησε καὶ ἔδρασε σὲ δύσκολους καιροὺς καὶ σὲ χρόνια δίσεκτα, ὅταν ὁ Τοῦρκος κυριαρχοῦσε στὰ Βαλκάνια.Τὸ Γένος τῶν Ἑλλήνων ἦταν βυθισμένο στὴν ἀμάθεια. Τὰ ἤθη εἶχαν πολὺ χαλαρώσει. Καὶ ἡ κοινωνία ἔδινε τὴν ἐντύπωση ὅτι εἶχε γίνει ἕνας τόπος, ὅπου κυριαρχοῦσε ἡ κακία, ἡ ἀγριότητα καὶ ἡ βία. Γι’ αὐτό, ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἔλεγε συχνὰ κι’ ἐπαναλάμβανε :
“Ἀγρίανε τὸ Γένος μας”. Δηλαδὴ ἀγρίεψε τὸ Γένος μας. Ξέφυγε ἀπ’ τὸν δρόμο τοῦ Θεοῦ και δουλεύει στὰ πάθη τῆς ἁμαρτίας, τὰ ὁποῖα ἀπομακρύνουν τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν εὐαγγελικὸ νόμο καὶ τὸν ἐξαγριώνουν.
Ἔτσι, σὲ κάποια χωριά, πάντως ὄχι πολλά, δὲν τὸν δέχονταν τὸν Ἅγιο καὶ μᾶλλον τὸν ἔδιωχναν, φοβούμενοι ἴσως τοὺς Τούρκους, μὲ τοὺς ὁποίους ἤθελαν νὰ τἄχουν καλά. Γιὰ παράδειγμα, σὲ κάποιο χωριὸ μὲ ἀνάλογη συμπεριφορά, εἶπε στοὺς κατοίκους νὰ φορᾶτε πάντοτε τσόκαρα !
Καὶ σὲ ἄλλο, ὅπου οἱ χριστιανοὶ περιφρόνησαν τὴν πρόσκλησή του, ρώτησε :
Πόσοι μένουν ἐδῶ ; Ὅταν τοῦ εἶπαν ἕνα ἀριθμό, ἀποκρίθηκε : Τόσοι νὰ μείνετε καὶ νὰ μὴν αὐξηθῆτε. Τέλος – γιὰ νὰ παραλείψουμε ἄλλα παραδείγματα – σ’ ἕνα χωριό, ὅπου τὸν κυνήγησαν οἱ χριστιανοί, προφήτευσε ὅτι πολλὰ δεινὰ θὰ ὑποστοῦν ἀπὸ τοὺς Τούρκους, ὅπως καὶ ἔγινε”.
