Νίκος Κατσαρός
Π.Πρόεδρος Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων(ΕΦΕΤ)
Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ
Στις 16 Οκτωβρίου 2010 εγκρίθηκε απο την UNESCO στην Ναίρόμπι της Κένυα η Μεσογειακή Διατροφή ως μέρος της αϋλης πολιτιστικής κληρονομιας της ανθρωπότητας.Την πρόταση υπέβαλαν η Ισπανία, η Ιταλία ,η Ελλάδα και το Μαρόκο.Ως εμβληματικές πολεις προτάθηκαν και εγκρίθηκαν η Σόρια για την Ισπανία,η Κορώνη για την Ελλάδα,το Σιλέντο για την Ιταλία και το Σεφσάουεν για το Μαρόκο.Τα παέλια ,η χωριάτικη σαλάτα,τα μακαρόνια καμπρέζε και τα τατζίν ηταν για την Ισπανία,την Ελλάδα,την Ιταλία και το Μαρόκο τα αντίστοιχα αντιπροσωπευτικά μεσογειακά πιάτα.
Φρούτα και λαχανικά,οσπρια,δημητριακά ασπρο κρέας,περιορισμένη κατανάλωση γαλακτοκομικών και κόκκινου κρέατος αποτελούν την πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής σε συνδυασμό με καφημερινή φυσική άσκηση.
Στην Μεσογειακή Διατροφή πρέπει να περιληφθούν οι υπερτροφές και τα λειτουργικά τρόφιμα καθώς και τα προίόντα βιοτεχνολογίας πού παράγωνται απο αυτά και να διαμορφωθεί μια νέα πυραμίδα Μεσογειακής Διατροφής για τις υπερτροφές και λειτουργικά τρόφιμα καθώς και τα προίόντα βιοτεχνολογίας αυτών που προστίθενται στα τρόφιμα.
Ως υπερτροφές (super foods) χαρακτηρίζωνται οι τροφές που περιέχουν υψηλές ποσότητες συστατικών θρεπτικών ή και μη θρεπτικών σε σύγκριση με τα συνηθισμένα τρόφιμα και βελτιώνουν τηνκαλή λειτουργία του οργανισμού με θετικές επιδράσεις οπως την πρόληψη ωρισμένων ασθενειών.Ο χαρακτηρισμός ενός τροφίμου ως υπερτροφής είναι ακόμη υποκειμενικός και θα πρέπει να τεθούν όροι ω με αυστηρά επιστημονικά κριτήρια ώστε ο ορισμός υπερτρόφιμο να είναι σαφής και αντικειμενικός.Οι υπερτροφές βελτιώνουν την υγεία μας,προσφέρουν ευεξία,δρούν προληπτικά έναντι μιας σειράς ασθενειών όπως καρδιαγγειακά νοσήματα,υπέρταση,διαβήτη τύπου ΙΙ,παχυσαρκία,ωρισμένων καρκίνων και μεταβολικών νοσημάτων.Πολλές απο τις υπερτροφές καταναλώνται ωμές και έχουν μικρή θερμιδική αξία αλλλά σημαντική διατροφική.Οι υπερτροφές συνήθως περι΄χουν σημαντικές ποσότητες αντιοξειδωτικών,βιταμινών, μεταλλικών ιχνοστοιχείων,ωρισμένων αμινοξέων κλπ.Βέβαια για να ενταχθούν στην Ελληνική Μεσογειακή Διατροφή θα πρέπει να είναι προίόντα της ελληνικής γής.Παρακάτω δίνωνται ωρισμένες ενδεικτικές κατηγορίες υπερτροφών:
A. Φρούτα :ρόδι,μούρα,μύρτιλο,ιπποφαές,κρανμπέρι,σμέουρα,αβοκάντο,κράνα.
B. Ξηροί καρποί καρύδια,αμύγδαλα,φυστίκια
C. Οσπρια φασόλια,φακές,ρεβίθια,σόγια
D. Λαχανικά μπρόκολο,σπανάκι,πράσινα φυλώδη λαχανικά
E. Μπαχαρικά σαφράν,κανέλλα,
F. Προίόντα μέλισας μέλι,πρόπολι,βασιλικός πολτός
G. Δημητριακά και σπόροι λιναρόσπορος,ζέα
H. Κάποια φύκη σπιρουλίνα,χλωρέλα
Τα προίόντα της Α κατηγορίας περιέχουν ισχυρές αντιμικροβιακές ουσίες που ενδυναμώνουν την όραση,την μνήμη και μειώνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.Τα προίόντα της κατηγορίας Β περιέχουν αντιοξειδωτικά,μονοακόρεστα λιπαρά οξέα,βιταμίνη Ε Προστατεύουν απο κρίσεις υπερφαγίας,καρδιαγγειακά νοσήματα και μορφές καρκίνου.Τα προίόντα της κατηγορίας C περιέχουν
πρωτείνη,σίδηρο,μεγάλες ποσότητες φυτικών ινών,Προστατεόυν την καρδιά,,μειώνουν την χοληστερίνη.Τα προίόντα της κατηγορίας D περιέχουν μεγάλες ποσότητες φυτικών ινών ,πλούσια σε μεταλλικά άλατα,βιταμίνες οπως το φολικό οξύ,β-καροτίνη, οι Α,Κ και C ασβέστιο,μαγνήσιο.
Μειώνουν τον ρυθμό γήρανσης,προστατεύουν την καρδιά,και την αποφυγή οστεοπόρωσης και παχυσαρκίας.
Τα προίόντα της κατηγορίας G περιέχουν φυτικές ίνες,θειαμίνη, ριμποφλαβίνη μαγνήσιο,κάιο και ψευδαργυρο.Συμβάλουν στην καλή λειτουργία του εντέρου.Υπάρχουν και άλλες υπερτροφές οπως ο σολωμός και μικρά λιπαρά ψάρια,το σκόρδο, το μαύρο,πράσινο και λευκό τσαί και βέβαια την κορωνίδα των υπερτροφών το ελαιόλαδο.
Το ελαιόλαδο ειναι ο μόνος χυμός που είναι 100% φυσικός,αφου προέρχεται κατ ευθείαν απο τον καρπό δια απλής συμπίεσης σε συνήθεις θερμοκρασίες.Το ελαιόλαδο δεν παστεριώνεται ,δεν συντηρείτε στο ψυγείο,και παραμένει αναλοίωτο για περισσότερο απο ένα χρόνο.Περιέχει βιταμίνες Α,Κ και C και κυρίως αντιοξειδωτικές ουσίες.Το ελαιόλαδο δρά προληπτικά για ασθένειες του καρδιαγγειακού συστήματος,διαβήτη τύπου ΙΙ,παχυσαρκία,καταράκτη,γεροντική άνοια, ωρισμένους τύπους καρκίνου,στην καλύτερη πέψη,Αλτσχάιμερ,στην καλύτερη αφόδευση, και την ευεξία του οργανισμού.Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας περιλαμβάνεται μεταξύ των δέκα καλύτερων τροφών που υπάρχουν στον κόσμο.Παράλληλα πέρα απο την νοθεία ελαιολάδου παρατηρούμε στο εξωτερικό να διαφημίζωνται σπορέλαια με 10% ελαιόλαδο ως υγειινά,πυρηνέλαια ως ελαιόλαδα κλπ.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το Υπουργείο Υγείας και το Υπουργειο Ανάπτυξης πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλία ωστε αρμόδια επιστημονική επιτροπή και η Ακαδημία να αναγνωρίση το ελληνικό ελαιόλαδο ως υπερτροφή και στην συνέχεια ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.Αυτό θα αποτελέσει ενα σημαντικό παράγοντα ταυτοποιήσης,προβολής και αναγνώρισης του ελληνικού ελαιολάδου.
Συμπερασματικά θα πρέπει να ορισθεί ο ορος υπερτροφές,να ορισθούν ποιά προίόντα ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία και ποιοί ισχυρισμοί υγείας και διατροφικοί πρέπει να αναγράφεται στην ετικέτα και στην συνέχεια να σχηματισθεί η πυραμίδα Μεσογειακής Διατροφής για τις υπερτροφές..
