Η κυβέρνηση θα θέσει την ερχόμενη εβδομάδα σε διαβούλευση το νομοσχέδιο που προβλέπει την επιβολή του ενιαίου φόρου ακινήτων από το 2014. Ο ενιαίος φόρος θα προέλθει από συγχώνευση του
ειδικού τέλους ακινήτου (ΕΕΤΑ) που εισπράττεται μέσω της ΔΕΗ και του ΦΑΠ. Επεκτείνεται μάλιστα η εφαρμογή του και σε οικόπεδα και αγροτεμάχια.
Το παράδοξο είναι ότι την υψηλή φορολογία στα ακίνητα είχε στηλιτεύσει προεκλογικά η ΝΔ ενώ και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός είχε δεσμευθεί αφενός στην κατάργηση του ΦΑΠ και του «επαχθούς», όπως ορθότατα το αποκαλούσε, ΕΕΤΗΔΕ, αφετέρου στην επαναφορά του χαμηλότερου ΕΤΑΚ που είχε θεσπίσει η κυβέρνηση Καραμανλή.
Ανατρέχω στις προεκλογικές δεσμεύσεις της ΝΔ και του Πρωθυπουργού γιατί ο τελευταίος είχε περιγράψει τότε με τον καλύτερο τρόπο τις τραγικές συνέπειες της υψηλής φορολογίας στα ακίνητα, στο σύνολο της οικονομίας.
Ενώ λοιπόν αυτά τα σωστά έλεγε ο μεγαλύτερος εταίρος της σημερινής κυβέρνησης, όταν βρισκόταν στην αντιπολίτευση, σήμερα όχι μόνο δεν καταργεί τους φόρους εκείνους αλλά επεκτείνει την εφαρμογή τους και σε ακίνητα που δεν επιβαρύνονταν από τους προηγούμενους. Αυτή η λανθασμένη πολιτική δεν λαμβάνει υπόψη της πρώτα και κύρια το πραγματικό γεγονός της σοβαρής οικονομικής αδυναμίας της συντριπτικής πλειονότητας των πολιτών. Επίσης, με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγήσει σε πλήρη κατάρρευση την κτηματαγορά, δηλαδή την ατμομηχανή μέχρι πριν από λίγο καιρό της ελληνικής οικονομίας από την οποία εξαρτώνται διακόσια και πλέον επαγγέλματα, και συνακόλουθα σε ακόμη μεγαλύτερη ύφεση, άρα σε περαιτέρω μείωση των εσόδων του κράτους και, το κυριότερο, σε τεράστιες κοινωνικές εντάσεις.
Επί της ουσίας –χωρίς να εξετάζεται η τρέχουσα φοροδοτική ικανότητα του πολίτη καθώς και το ότι όταν απέκτησε αυτός ένα ακίνητο το απέκτησε από φορολογημένο εισόδημα και πλήρωσε, ανάλογα με την αιτία της κτήσεως, φόρο μεταβίβασης ή φόρο κληρονομίας– το κάθε ακίνητο θα επιβαρύνεται από 1/1/2014 με όλους ή κάποιους από τους εξής φόρους:
1) Με τον Ενιαίο Φόρο Ακινήτων,
2) Με Δημοτικό φόρο,
3) Με Δημοτικά τέλη,
4) Με Τέλος Ακίνητης Περιουσίας,
5) Με Συμπληρωματικό φόρο εισοδήματος από οικοδομές,
6) Με Φόρο επί του τεκμαρτού εισοδήματος ιδιοκτησίας,
7) προκαταβολή φόρου για το επόμενο έτος,
8) Τέλος Χαρτοσήμου και εισφορά ΟΓΑ στο χαρτόσημο επί του εισοδήματος από οικοδομές.
Ακόμη στην περίπτωση της μεταβίβασης επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης ενώ για τα πωλούμενα ακίνητα που αποκτήθηκαν μετά την 1/1/2013 επιβάλλεται φόρος υπεραξίας.
Θα αντιλέξουν κάποιοι ότι το δημοσιονομικό συμφέρον του κράτους σε περιόδους κρίσης υπερτερεί του ατομικού. Κάνουν μεγάλο λάθος. Εκείνο που ξεχνούν και κυρίως το ξεχνά και η κυβέρνηση είναι ότι παλιοί και νέοι φόροι δεν έχουν καμιά σχέση με τη φοροδοτική ικανότητα των φορολογουμένων αλλά και με τα δεδομένα της αγοράς ακινήτων.
Πρώτον, διότι τα περισσότερα ακίνητα σήμερα είτε αποφέρουν μειωμένο εισόδημα σε σχέση με το παρελθόν, το οποίο επίσης υπερφορολογείται, είτε δεν αποφέρουν καν εισόδημα.
Δεύτερον, διότι οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων, βάσει των οποίων υπολογίζονται είναι υπερδιπλάσιες των πραγματικών. Επισημαίνω κάτι το οποίο στο Υπουργείο Οικονομικών «λησμονούν», ότι οι αντικειμενικές αξίες δεν είναι μέσο επιβολής της φορολογίας, όπως λανθασμένα πιστεύεται, αλλά μέσο προσδιορισμού της φορολογητέας ύλης. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα πληρώσουν λοιπόν το 2013 και πολύ περισσότερο το 2014 φόρο που δεν αντιστοιχεί σε υπαρκτή φορολογητέα ύλη. Η φορολογία θα είναι γι’ αυτούς εξουθενωτική. Με τις αγοραίες αξίες των ακινήτων να έχουν καταρρεύσει η διατήρηση των αντικειμενικών αξιών στα επίπεδα του 2007 ουσιαστικά οδηγεί σε διπλασιασμό ή και τριπλασιασμό της φορολογίας. Η διατήρηση των αντικειμενικών αξιών σε εξωπραγματικά επίπεδα τις καθιστά μοχλό δημεύσεως της περιουσίας των πολιτών. Επομένως, και ανεξάρτητα από την επιβολή του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων, πρέπει η κυβέρνηση να προσαρμόσει άμεσα τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων στην πραγματικότητα της αγοράς.
Θα αναρωτηθείτε: ναι, αλλά τι θα γίνει με το δημοσιονομικό συμφέρον που επιβάλλει να δείξουμε πρωτογενές πλεόνασμα; Με υπερφορολόγηση των ακινήτων δεν πρόκειται να λυθεί το πρόβλημα. Η κυβέρνηση δεν θα εισπράξει το ποσό που περιμένει –το ομολογεί άλλωστε– όσο κι αν προσπαθήσει, γιατί πολύ απλά οι περισσότεροι ιδιοκτήτες ακινήτων δεν έχουν λεφτά να πληρώσουν τους φόρους τους και ταυτόχρονα εξαιτίας της δυσβάστακτης φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας δεν υπάρχουν αγοραστές για να πουλήσουν τα ακίνητά τους.
Η παράλογη αυτή φορολογική πολιτική θα ακυρώσει στην πράξη τις προσπάθειες της κυβέρνησης να εκποιήσει την ακίνητη περιουσία του Δημοσίου. Όσο πιο υψηλούς φόρους επιβάλλει η κυβέρνηση τόσο περιορίζεται ο κύκλος των δυνητικών αγοραστών των δημοσίων ακινήτων και τόσο λιγότερα αναμένεται τελικώς να εισπράξει.
Εμμέσως με τη δημευτική φορολογία των ακινήτων, όπως πολλές φορές έχει γραφτεί, η κυβέρνηση φορολογεί τις όποιες καταθέσεις των ιδιοκτητών ακινήτων. Είναι επομένως άξιο απορίας γιατί ο Υπουργός Οικονομικών …απορεί, γιατί οι καταθέσεις στις τράπεζες μειώνονται. Η απάντηση είναι ότι αυτές μετατρέπονται σε φόρους.
Η απόσυρση των καταθέσεων για να πληρωθούν οι φόροι των ακινήτων συνιστά ταυτόχρονα αφαίρεση ρευστότητας από την πραγματική οικονομία. Αυτό θα εντείνει και άλλο την οικονομική ύφεση και θα οδηγήσει σε απόγνωση εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά, σε κλείσιμο μερικές ακόμη δεκάδες χιλιάδες επιχειρήσεις, θα αυξήσει κι άλλο την ανεργία και δεν θα βοηθήσει το επιδιωκόμενο δημοσιονομικό αποτέλεσμα.
Όταν λοιπόν ακούω ότι θα υπάρξει ανάπτυξη μετά από νέα επαχθή φορολογικά μέτρα θυμάμαι την φράση του νομπελίστα Robert E. Lucas για τις προβλέψεις και τα οικονομετρικά μοντέλα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης: «ξύνουν τα νύχια τους και βγάζουν προβλέψεις».
* Ο Τάσος Αβραντίνης είναι αντιπρόεδρος της Δράσης και δημοτικός σύμβουλος στον Δήμο Αθηναίων.
