Φαίνεται πως τελικά το απίστευτο σενάριο της κοινής εκμετάλλευσης από Κύπρο και Τουρκία, του φυσικού αερίου της κυπριακής ΑΟΖ, βαίνει προς πραγματοποίηση. Οι πιέσεις που δέχεται η Κύπρος είναι αφόρητες, αλλά και η εγκατάλειψη από τους Ισραηλινούς της κοινής εμπορίας (θα δώσουν το αέριο σε Ιορδανία και Αίγυπτο) καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την διάθεση του κυπριακού αερίου.
Πραγματοποιήθηκε προχθές μια τηλεδιάσκεψη του Αμερικανού υφυπουργού Εξωτερικών,κ. Άμος Χόχσταϊν, αρμόδιου για θέματα ενέργειας, με δημοσιογράφους. Ήταν άκρως ενδιαφέροντα τα όσα δήλωσε, καταθέτοντας εν αρχή το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον για την ενεργειακή ασφάλεια ειδικότερα της Ε.Ε. και την απεξάρτησή της από το Ρωσικό Φυσικό αέριο.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος υπέδειξε πως ο καλύτερος τρόπος αξιοποίησης του υποθαλάσσιου πλούτου στην Ανατολική Μεσόγειο, είναι η συνεργασία όλων των χωρών, από την Κύπρο το Ισραήλ, την Αίγυπτο την Τουρκία και την Ελλάδα μέχρι και τον Λίβανο μελλοντικά. Η «υπόδειξη» από πλευράς των ΗΠΑ, δεν είναι βεβαίως μια απλή έκφραση γνώμης.
«Όσο περισσότεροι συνεργαζόμαστε, είπε, αυτό συμβάλλει σε καλύτερα αποτελέσματα για τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία της περιοχής» και πρόσθεσε ότι «οι προαναφερόμενες χώρες έχουν τα ίδια συμφέροντα».
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το γεγονός ότι τάχθηκε υπέρ της αξιοποίησης των υφιστάμενων υποδομών στην περιοχή, δηλαδή των τερματικών της Αιγύπτου. Σε αντίθεση, όπως είπε, στην προώθηση άλλων δαπανηρών λύσεων. Αυτή η αναφορά βάζει ταφόπλακα στον υπό μελέτη τερματικό σταθμό υγροποίησης στο Βασιλικό, για τον οποίο τόσα σχέδια έγιναν κατά τα προηγούμενα χρόνια.
Είναι γεγονός πάντως, ότι μετά την απόφαση του Ισραήλ να διαθέσει μόνο του το δικό του αέριο, το κυπριακό δεν αρκεί για την πολυέξοδη κατασκευή ενός τερματικού στην Κύπρο, με προϋπολογισμό περί τα 12 δισ. ευρώ.
Ο Αμερικανός Υφυπουργός, δεν αναφέρθηκε καθόλου στις τουρκικές προκλήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ, και παρά την προσπάθεια των δημοσιογράφων του ΑΝΤ1 της Κύπρου, δεν κατέστη δυνατόν να ερωτηθεί. Η θέση βεβαίως των ΗΠΑ ταυτίζεται με αυτήν της Τουρκίας, ότι οι προκλήσεις θα σταματήσουν μόλις επανέλθει η Κύπρος στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, και με την προσθήκη του νέου όρου, ότι παραλλήλως θα συζητηθεί και το θέμα διαμοιρασμού του φυσικού αερίου.
Όπως έγραψα και στο παρελθόν, η θέση των ΗΠΑ ότι τα κέρδη πρέπει να μοιραστούν «ισότιμα» στις δύο κοινότητες, σκοντάφτει στην ερμηνεία που δίνουν οι δύο πλευρές. «Ισότιμα» κατά την ελληνική πλευρά, σημαίνει διατήρηση των ποσοστών των κατοίκων κατά 80-20, όπως υπήρχε κατά την τουρκική εισβολή. «Ισότιμα» για τους Τούρκους είναι «μισά-μισά» (όπως είπε ο κ. Ερντογάν στον κ. Σαμαρά και για το Αιγαίο), με το επιχείρημα ότι οι κάτοικοι στα Κατεχόμενα είναι ίσοι περίπου με τους Ελληνοκυπρίους. Το γεγονός ότι πρόκειται περί εποίκων, δεν φαίνεται να παίζει ρόλο, αφού τα τετελεσμένα δημιουργούν κάποια στιγμή δίκαιο.
Να σημειώσουμε επίσης, πως συμφώνως προς παλαιότερες πληροφορίες, δύο τουρκικές εταιρείες πετρελαίων έχουν παρασκηνιακώς βολιδοσκοπήσει την κυπριακή κυβέρνηση για μεταφορά αερίου στην Τουρκία. Σύμφωνα με πληροφορίες είχαν επαφές στα Υπουργείο Εξωτερικών και Ενέργειας, επιχειρώντας να καταγράψουν τις κυπριακές αντιδράσεις στο σενάριο που παρουσίασαν.
Πληροφορίες του «Φιλελεύθερου» αναφέρουν ότι οι εκπρόσωποι των εταιρειών, που δεν ήταν Τούρκοι υπήκοοι, κατέθεσαν το ενδιαφέρον τους για μεταφορά του αερίου με αγωγούς μέσω Τουρκίας. Με βάση τις εκτιμήσεις ειδικών, η μεταφορά από την Κύπρο στην Τουρκία είναι πιο οικονομική παρά διά της θαλάσσιας οδού.
Καλά ενημερωμένες πηγές, για τη θέση της κυπριακής κυβέρνησης επί του σεναρίου αυτού ζήτησε να ενημερωθεί και η ισραηλινή κυβέρνηση, η οποία φαίνεται να μην αποκλείει αυτή τη διαδρομή.
Στις βολιδοσκοπήσεις αυτές από Ισραηλινό αξιωματούχο που επισκέφθηκε την Κύπρο, η κυπριακή κυβέρνηση ξεκαθάρισε πως δεν μπορεί να εξετάσει τέτοιο σενάριο εάν δεν λυθεί το Κυπριακό.
Υπενθυμίζεται συναφώς ότι από την Τουρκία μεταδίδεται πως δυο εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε τεμάχια της κυπριακής και της ισραηλινής ΑΟΖ (Noble και Delek), έχουν αρχίσει επαφές με την Άγκυρα για τη μεταφορά φυσικού αερίου στην Τουρκία με αγωγούς. Επίσημα δεν έχει ο,τιδήποτε ανακοινωθεί, ωστόσο, είναι σαφές από τις πληροφορίες ότι οι συζητήσεις αυτές μεταξύ Άγκυρας και εταιρειών προχωρούν, αναμένοντας και τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό.
