Σε τι βοηθά το νάτριο στον οργανισμό. Ποιες ποσότητες έχει ανάγκη ο οργανισμός;
Το νάτριο είναι απαραίτητο για τη ρύθμιση της ισορροπίας των υγρών στον οργανισμό, καθώς και για τη μεταφορά ηλεκτρικών φορτίων. Οι ανάγκες ενός ανθρώπου σε αλάτι είναι περίπου 1 κουταλάκι του γλυκού (περίπου 2,3 γρ νατρίου) την ημέρα. Καθημερινά όμως καταναλώνουμε πολύ περισσότερο, είτε προσθέτοντας επιτραπέζιο αλάτι στο φαγητό είτε τρώγοντας τρόφιμα, που περιέχουν μεγάλη ποσότητα αλατιού. Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στην αγορά τροφίμων, να διαβάζουμε τις διατροφικές ετικέτες και να βλέπουμε την ποσότητα νατρίου που περιέχουν. Η μεγάλη κατανάλωση αλατιού προκαλεί αύξηση την αρτηριακής πίεσης καθώς και κατακράτηση υγρών, αύξηση του όγκου του αίματος και υπεραιμία των ιστών.
Ορυκτό ή θαλασσινό αλάτι;
Το αλάτι χωρίζεται σε δύο κατηγορίες ανάλογα με την προέλευσή του, σε ορυκτό και σε θαλασσινό.
Θαλασσινό αλάτι είναι φυσικοί κρύσταλλοι αλατιού, που προέρχονται από την εξάτμιση του θαλασσινού νερού είτε λόγω του ηλίου είτε λόγω του αέρα είτε μέσο τεχνιτών χειρισμών. Το πιο συνηθισμένο στη χώρα μας.
Ορυκτό αλάτι είναι η κοινή ονομασία του ορυκτού αλίτη – halite. Το συλλέγουμε από διάφορες περιοχές σε όλον τον κόσμο με τη μέθοδο της εξόρυξης αν τα κοιτάσματα είναι καθαρά ή της διάλυσης αν υπάρχουν διάφορες προσμείξεις.
Πόσα είδη αλατιού υπάρχουν;
Υπάρχουν πολλά και διάφορα είδη αλατιού. Οι διαφορές τους οφείλονται στο μέγεθος των κόκκων τους, στον τόπο προέλευσή τους και στην περιεκτικότητά τους σε προσμίξεις.
- Λευκό θαλασσινό επεξεργασμένο
Το επιτραπέζιο αλάτι έχει υποστεί επεξεργασία για τον καθαρισμό του. Συνήθως προστίθεται σε αυτό ιώδιο. Προτιμήστε όμως το χοντρό αλάτι το οποίο είναι θαλασσινό αλάτι ακατέργαστο και περιέχει μεταλλικά άλατα στο μαγείρεμα παρά ως επιτραπέζιο. - Ανθός αλατιού
Το άνθος αλατιού είναι σπάνιο και ακριβότερο των άλλων αλατιών, υπάρχει σε λίγα μέρη στον κόσμο. Συλλέγεται από την επιφάνεια της αλυκής με τα χέρια. Το αλάτι αυτό δεν έχει υποστεί καμιά κατεργασία, είναι ένα φυσικό προϊόν πλούσιο σε ιχνοστοιχεία, κάλιο, ασβέστιο, φθόριο. - Μαύρο αλάτι Χαβάης
Το μαύρο αλάτι Χαβάης είναι ένα παραδοσιακό θαλασσινό αλάτι από τη Χαβάη. Το μαύρο του χρώμα το οφείλει στον άνθρακα που προστίθεται. Συλλέγεται με το χέρι πάνω από τις λίμνες που σχηματίζονται στο έδαφος από ροές λάβας. Ο άνθρακας πιστεύεται ότι έχει αποτοξινωτικές ιδιότητες και βοηθάει στην αποβολή τοξινών από το σώμα. Το μαύρο αλάτι έχει καλλυντική χρήση σε πολλά κέντρα σπα. - Κόκκινο αλάτι Χαβάης
Το κόκκινο αλάτι Χαβάης είναι φυσικό προϊόν που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της παλίρροιας και έχει αναμειχθεί με κόκκινο ηφαιστειακό πηλό. Το αλάτι αυτό είναι πλούσιο σε ηλεκτρολύτες, ιχνοστοιχεία αλλά και σίδηρο. - Γαλάζιο αλάτι Περσίας
Το αλάτι Περσίας έχει χαρακτηριστεί το ζαφείρι των Ιμαλάϊων. Θεωρείται ένα από τα πιο σπάνια αλάτια. Το χρώμα του το οφείλει από τα πετρώματα της περιοχής που συλλέγεται. Δεν υπόκειται σε επεξεργασία και είναι πλούσιο σε ιχνοστοιχεία και μέταλλα. - Καπνιστό αλάτι
Το καπνιστό αλάτι είναι θαλασσινό αλάτι στο οποίο έχει γίνει κάπνισα. Η γεύση του εξαρτάται από το είδος του ξύλου όπου θα γίνει το κάπνισμα. Συνήθως γίνεται σε ξύλο σημύδας, κέδρου ή οξιάς. - Ροζ αλάτι Ιμαλαΐων
Το αλάτι Ιμαλαΐων ανήκει στην κατηγορία του ορυκτού αλατιού και θεωρείται καλύτερο από το επιτραπέζιο διότι δεν περιέχει χημικές ουσίες. Το συστήνουν πολλές φορές ως πιο υγιεινό αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε πως και αυτό περιέχει νάτριο επομένως η χρήση του πρέπει να γίνεται με μέτρο.
Ποιο αλάτι τελικά είναι καλύτερο;
Δεν μπορούμε να πούμε ποιο αλάτι (ορυκτό ή θαλασσινό) είναι καλύτερο. Στην αγορά αλατιού να προτιμάτε αυτά που έχουν υποστεί λιγότερη επεξεργασία. Να μην ξεχνάτε ότι ζούμε σε μια χώρα όπου υπάρχει άφθονο θαλασσινό νερό, επομένως η χρήση του φυσικού θαλασσινού αλατιού πρέπει να προτιμάτε χωρίς όμως να απαγορεύουμε και την χρήση ορυκτών αλάτων.
Εύα Καφετζή
Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Επιστημονική Διευθύντρια ΑΠΙΣΧΝΑΝΣΙΣ – ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ, Πτολεμαΐδας
Αναπληρωτής Υπεύθυνη Βορείου Ελλάδας Ελληνικής Διατροφολογικής Εταιρείας
[email protected]
