εκπλήσσεται με τις αφελείς εκτιμήσεις, που μπορούν να συνοψιστούν ως εξής: η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ και πολλά άλλα μέλη του ΟΠΕΚ μειώνουν την τιμή του πετρελαίου αποκλειστικά για να αναλάβουν νέες αγορές κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας υπερπαραγωγής του «μαύρου χρυσού», και προκειμένου να γίνει η παραγωγή του πετρελαίου ασύμφορη στις ΗΠΑ.
Αυτές οι απόψεις των ειδικών δεν λαμβάνουν υπόψη το γεωπολιτικό παράγοντα – και συγκεκριμένα το σκληρό σχέδιο που έχει οργανώσει η Ουάσιγκτον για να υπονομεύσει τις ρωσικές και ιρανικές οικονομίες στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό. Οι ΗΠΑ θέλουν να υποτάξουν τη Μόσχα, την αναγκάζουν να παίξει με τους αμερικανικούς κανόνες και να σταματήσουν τη διεξαγωγή ανεξάρτητης πολιτικής στη Μόσχα. Η επόμενη φάση της διαδικασίας είναι η αντικατάσταση του σημερινού καθεστώτος υπό τον Πρόεδρο Vladimir Putin από έναν φιλοδυτικό φιλελεύθερο.
Σε ό, τι αφορά την Τεχεράνη οι αμερικανικοί στόχοι είναι σαφώς καθορισμένοι – να αποδυναμώσουν την υποστήριξη του Ιράν για τη Δαμασκό στις παραμονές μιας επιχείρησης, να αντικατασταθεί ο Assad και να πάρουν τις μέγιστες παραχωρήσεις από την Τεχεράνη κατά την υπογραφή μιας συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, και σε μεταγενέστερο στάδιο – να αντικαταστήσουν το τρέχον «επαναστατικό» καθεστώς με ένα φιλοδυτικό.
Οι στόχοι του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας (KSA) είναι επίσης αρκετά σαφείς – να επηρεάσουν την οικονομία του Ιράν, που είναι ο κύριος αντίπαλος της Σαουδικής Αραβίας στην περιοχή, να παραμερίσουν το Ιράν στο Ιράκ και τη Συρία, να διαταράξουν το σχηματισμό ενός σιιτικού τόξου γύρω από το Ιράν, και με τη συμμετοχή του Ιράν, του Ιράκ, της Συρίας, της Υεμένης και της λιβανικής Χεζμπολάχ, εάν είναι δυνατόν, να αποτρέψουν την υπογραφή της συμφωνίας για ένα πυρηνικό πρόγραμμα, αφήνοντας την Τεχεράνη στο πλαίσιο των διεθνών κυρώσεων.
Σε ό, τι αφορά τη Ρωσία, το Ριάντ είναι εχθρικό, δεδομένης της υποστήριξης της Ρωσίας από τα καθεστώτα στη Συρία, το Ιράκ, το Ιράν και της στάσης της Μόσχας σχετικά με το «Μουσουλμανικό ζήτημα» στην ίδια τη Ρωσία, ιδίως στο Βόρειο Καύκασο, και της εξαιρετικά αρνητικής στάσης της Μόσχας απέναντι στο »Wahhabism» που είναι η επίσημη ιδεολογία του βασιλείου.
Έτσι, το συνολικό μυστήριο της πτώσης του πετρελαίου βρίσκεται ακριβώς στην πολιτική, και όχι σε οικονομικούς λόγους, όπως επίμονα διατυπώθηκε από ειδικούς του πετρελαίου. Η Ουάσιγκτον και το Ριάντ απλά επανέλαβαν την πραγματοποίηση μιας μυστικής συμφωνίας για μείωση των τιμών του πετρελαίου το 1984 ανάμεσα στον Αμερικανό πρόεδρο και τον Βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας, που συνέβαλαν στη διάλυση της USSR. Και η σημερινή μυστική συμφωνία διαλύθηκε στα τέλη Αυγούστου του τρέχοντος έτους. Πριν από αυτό, ο Ομπάμα πήγε στο Ριάντ τον Μάρτιο, και ακόμα και τότε κατάφερε να πείσει τον βασιλιά να υλοποιήσει μια απότομη πτώση των τιμών του πετρελαίου, όταν η κατεύθυνση του βασιλιά στις τιμές του πετρελαίου για πρώτη φορά άρχισε να μειώνεται ομαλά το καλοκαίρι του τρέχοντος έτους, και στη συνέχεια μειώθηκε δραματικά.
Οι Σαουδάραβες χρειάζονταν χρόνο για να αυξήσουν την παραγωγή πετρελαίου, και στη συνέχεια, να μειώσουν τις τιμές τους στο πετρέλαιο κάτω από τη συνολική αξία της αγοράς, και να αποκρύψουν την εμφάνιση της συμπαιγνίας με την Ουάσιγκτον. Στη συνέχεια, τα πάντα ολοκληρώθηκαν μέσω του υπουργού John Kerry και του συνεταίρου του απ΄ τη Σαουδική Αραβία. Ο διευθυντής της CIA, πρώην κάτοικος των ΗΠΑ στο Ριάντ, συμμετείχε επίσης ενεργά σε αυτή τη διαδικασία. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ξεκίνησε μετά από μια συνάντηση στην Τζέντα μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών των ΗΠΑ και της KSA να χτίσoυν έναν συνασπισμό »αντιισλαμικού κράτους και της εγγύς ανατολής (ISIL)» με εξωτερικά χαρακτηριστικά, αλλά στην πραγματικότητα έναν αντι-Συριακό, αντι-ιρανικό και αντι-Ιρακινό συνασπισμό που σχετίζει την Ουάσιγκτον με το Συμβούλιο συνεργασίας των Αραβικών κρατών του Κόλπου (GCC), την Τουρκία και την Ιορδανία.
Τα αποτελέσματα των ΗΠΑ και της αντι-ρωσικής και αντι-ιρανικής συνωμοσίας KSA είναι ήδη εμφανή, και αντιπροσωπεύουν μια πραγματική απειλή για την εθνική ασφάλεια της Ρωσικής Ομοσπονδίας και το Ιράν. Το κόστος του αργού πετρελαίου έπεσε κάτω από 77 δολάρια το βαρέλι στις 14 Νοεμβρίου. Δηλαδή, από τον Ιούνιο η τιμή του βαρελιού του αργού πετρελαίου τύπου Brent μειώθηκε κατά περίπου 32%. Για να διευρυνθεί περαιτέρω η σύγχυση, στις 13 Νοεμβρίου του τρέχοντος έτους ο υπουργός Πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας Ali al-Naimi έσπασε τη μακρά σιωπή και σχολίασε τη μακροχρόνια πτώση των τιμών του πετρελαίου, λέγοντας ότι η χώρα του δεν ήταν η αιτία για αυτή τη μείωση και αντέκρουσε τις κατηγορίες ενός πολέμου τιμών.
Οι ρωσικές αρχές είναι εξαρτημένες από το πετρέλαιο: περίπου το ήμισυ των εσόδων του προϋπολογισμού περιλαμβάνουν έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Επιπλέον, ο κρατικός προϋπολογισμός της Ρωσικής Ομοσπονδίας το 2015 βασίστηκε στην εκτίμηση ότι η μέση τιμή του πετρελαίου των Ουρσαλίων θα είναι 96 δολάρια ανά βαρέλι. Η ενίσχυση του αμερικανικού νομίσματος στις παγκόσμιες αγορές, το ρεκόρ παραγωγής πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες και τις χώρες του ΟΠΕΚ, σε συνδυασμό με την πτώση των τιμών του πετρελαίου, αποτελούν απειλή για τη ρωσική οικονομία. Ο Πρόεδρος Ομπάμα τα γνώριζε καλά όλα αυτά, όταν απείλησε την άνοιξη του τρέχοντος έτους ότι η Ρωσία θα «πληρώσει το τίμημα» για την προσάρτηση της Κριμαίας. Παρεμπιπτόντως, ήδη από το Μάρτιο, ο δισεκατομμυριούχος George Soros πρότεινε στην κυβέρνηση των ΗΠΑ έναν τρόπο να τιμωρηθεί η Ρωσία για την προσάρτηση της Κριμαίας με τη μείωση των τιμών του πετρελαίου, η οποία θα μπορούσε να επιτευχθεί με την πώληση πετρελαίου από το στρατηγικό απόθεμα των ΗΠΑ.
Φυσικά, ο ίδιος γνωρίζει πολύ καλά ότι το ζήτημα των τιμών του πετρελαίου στη Ρωσία δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και πολιτικό, και μπορεί να καθορίσει το μέλλον του ρωσικού κράτους. Ακόμη και ο γνωστός φιλο-Δυτικός φιλελεύθερος Yegor Gaidar στην εποχή του δήλωσε ότι η αιτία της κατάρρευσης της USSR δεν ήταν η προγραμματισμένη οικονομία της, αλλά η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να μειώσει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. «Στην πραγματικότητα, η ημερομηνία της κατάρρευσης της USSR, τώρα που η ιστορία έχει ήδη πέσει έξω, είναι καλά γνωστή. Kαι δεν είναι βέβαια, οι συμφωνίες Belavezha ούτε τα γεγονότα του Αυγούστου, αλλά εκείνα της 13ης Σεπτεμβρίου 1985. Αυτή ήταν η μέρα που ο υπουργός Πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας Yamani είπε ότι : » η πολιτική της παραγωγής πετρελαίου έλαβε τέλος … Μετά απ” αυτό οι τιμές κατέρρευσαν» είπε.
Είναι αλήθεια ότι, στις 14 Νοεμβρίου του τρέχοντος έτους, ο Πρόεδρος της Ρωσίας Vladimir Putin δήλωσε σε συνέντευξή του στο Itar-Tass ότι η Ρωσία είναι η καλύτερη τοποθεσία για την αντιμετώπιση της κρίσης που προκλήθηκε από την πτώση των παγκόσμιων τιμών του πετρελαίου από άλλες χώρες. «Για μια χώρα όπως η δική μας, είναι ακόμα πιο εύκολο. Γιατί; Είμαστε μια χώρα που παράγει πετρέλαιο και φυσικό αέριο, και είμαστε πολύ προσεκτικοί με τα αποθέματά μας – συμπεριλαμβανομένων των αποθεμάτων χρυσού και ξένου νομίσματος. Τα αποθέματά μας είναι αρκετά μεγάλα για να μας επιτρέψουν να είμαστε σίγουροι για το γεγονός ότι θα ανταποκριθούμε πλήρως σε όλες τις κοινωνικές μας υποχρεώσεις και πως θα διατηρήσουμε όλες τις δημοσιονομικές διαδικασίες της οικονομίας κάτω από αυτές τις συνθήκες» δήλωσε ο πρόεδρος. Είναι σαφές ότι ο Ρώσος ηγέτης προσπαθεί να ηρεμήσει το κοινό και με αυτόν τον τρόπο να σταματήσει η περαιτέρω υποτίμηση του ρουβλιού.
Αλλά στην πραγματικότητα, η Κεντρική Τράπεζα, μετά από το Υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης, έχει αρχίσει να αναπτύσσει ένα συγκλονιστικό σενάριο για τη ρωσική οικονομία. Παρά το γεγονός ότι, ο ίδιος έχει προχωρήσει περισσότερο από ό, τι οι προκάτοχοί του: αν το Γραφείο του Α Ulyukaev προέβλεπε τη μείωση του πετρελαίου στις ΗΠΑ το 2015 έως τα 91 USD ανά βαρέλι, τότε η Κεντρική Τράπεζα ετοιμάζει μια πρόβλεψη με μια πραγματικά συγκλονιστική τιμή – 60 δολάρια ανά βαρέλι. Η επενδυτική τράπεζα JPMorgan Chase έχει εκδώσει γενική προειδοποίηση ότι οι τιμές του πετρελαίου στις αρχές του 2015 θα μπορούσαν να πέσουν σε 65 USD ανά βαρέλι. «Αν ο ΟΠΕΚ δεν πάρει την απόφαση να μειώσει τις ποσοστώσεις το Νοέμβριο, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να πέσουν στα 70 δολάρια το βαρέλι και ίσως και ακόμη χαμηλότερα,τερα όπως 65 δολάρια στις αρχές του Ιανουαρίου 2015,» σημείωσε η τράπεζα.
Είναι, φυσικά, ένα καλό στοιχείο το ότι οι ρωσικές αρχές είναι αισιόδοξες, αλλά φαίνεται ότι η Μόσχα και η Τεχεράνη θα πρέπει να αρχίσουν να αντιδρούν στην επιθετικότητα του πετρελαίου που διεξάγεται από τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία. Το KSA είναι τώρα ένα αδύναμο κράτος, δεδομένου ότι η ISIL τρομοκρατία έχει ήδη φτάσει στις ακτές του βασιλείου, και ένοπλες συγκρούσεις λαμβάνουν χώρα στο εσωτερικό της χώρας και κατά μήκος των συνόρων της. Αλλά γι’αυτό είναι απαραίτητο όχι μόνο η Ρωσία και το Ιράν να ενεργοποιήσουν επειγόντως τις δυνάμεις τους, αλλά και για άλλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες που πλήττονται από την πτώση των τιμών του πετρελαίου, όπως η Βενεζουέλα. Για άλλη μια φορά το Ριάντ προσπαθεί να προκαλέσει μεγάλες ζημιές στη Ρωσία και το Ιράν, και η Μόσχα και η Τεχεράνη έχουν το δικαίωμα να υπονομεύουν τη σταθερότητα του KSA και να την αναγκάσουν να σταματήσει να παίζει με το αμερικανικό σενάριο.
Viktor Titov, Ph.D in Historical Sciences and political commentator on the Middle East
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΑΠΟΔΟΣΗ: ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΜΠΙΤΣΗ
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ HELLASFORCE
