Σκηνικό «πολέμου» και ρήξης με τους εταίρους διαμορφώνεται από χθες, Τρίτη (17/03/2015) με αποτέλεσμα να «τρίζει» η συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου και να επανέρχεται η ανησυχία για τις εξελίξεις. Η δημιουργική ασάφεια και οι διπλές ερμηνείες υπονόμευσαν τελικά τη συμφωνία αφού άφηνε τα περιθώρια στην κάθε πλευρά να υποθέτει αυτό που ήθελε.
Της Μαρίνας Πρωτονοταρίου
Οι διαφορές φάνηκαν από τις διαπραγματεύσεις με τα τεχνικά κλιμάκια και η κορύφωση των διαφωνιών ήταν η χθεσινή επιστολή-βέτο για τα δύο νομοσχέδια, των 100 δόσεων και της ανθρωπιστικής κρίσης του εκπροσώπου της Κομισιόν Ν. Κοστέλο ο οποίος τα χαρακτήρισε μονομερείς ενέργειες.
Έτσι αν και η πρωτοβουλία Μέρκελ τη Δευτέρα (16/03/2015) να δημιούργησε την αισιοδοξία μιας πολιτικής λύσης στα αδιέξοδα, η χθεσινή μέρα ήρθε για να κατεβάσει τον πήχη των προσδοκιών και ταυτόχρονα να πιέσει την ελληνική κυβέρνηση να γεφυρώσει τις διαφορές και να συμβιβαστεί.
Στο πλαίσιο αυτό δεν είναι καθόλου τυχαία η επαναφορά του θέματος των capital controls από τον πρόεδρο του Eurogroup Γ. Ντάισελμπλουμ ο οποίος ανέφερε ότι το Grexit δεν είναι η μόνη επιλογή αφού υπάρχει και το σενάριο Κύπρου δηλαδή έλεγχος κεφαλαίων και κλείσιμο τραπεζών. Το πρόβλημα που δημιουργεί η δήλωση του επικεφαλής του Eurorgoup, Γ. Ντάισελμπλουμ είναι μεγάλο καθώς η επαναφορά του θέματος περιορισμού στα κίνηση κεφαλαίων ενδέχεται να προκαλέσει αποσταθεροποίηση στην εύθραυστη ψυχολογία των καταθετών, αυξάνοντας την πίεση που δέχεται η Αθήνα.
Είχε προηγηθεί το αίτημα του Πρωθυπουργού να θέσει το θέμα σε κορυφαίο πολιτικό επίπεδο, ζητώντας την επαναβεβαίωση της συμφωνίας από τους κ. κ. Γιουγκέρ, Ντράγκι, Ολάντ και την κα. Μέρκελ, που ουσιαστικά σημαίνει επαναδιαπραγμάτευση. Δηλαδή επιχειρεί να θέσει νέες βάσεις στη συμφωνία του Eurogroup που αποδείχθηκε… κενό γράμμα, αφού για τους μεν σημαίνει ευελιξία και για τους δε μνημονιακά μέτρα…
Απογοήτευση στο Euroworking Group
Πριν τις «πολεμικές» δηλώσεις Ντάισελμπλουμ και Κοστέλο είχε προηγηθεί έκτακτη τηλεδιάσκεψη του Euroworking Group με πρωτοβουλία Σόιμπλε, στο οποίο συζητήθηκαν τα νέα δεδομένα στο δύσκολο μέτωπο της αξιολόγησης. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ιδιαίτερη ανησυχία δημιούργησε η απόφαση της κυβέρνησης να εντάξει στο νομοσχέδιο για τις 100 δόσεις την αλλαγή της κατεύθυνσης των εσόδων του ΤΑΙΠΕΔ (από τις αποκρατικοποιήσεις) προς το Ταμείο Εθνικού Πλούτου (κάτι που δεν είχε συμφωνηθεί) αλλά και η επίσημη παραδοχή της κυβέρνησης ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 2014 προσγειώθηκε στο 0,3% αντί στόχου για 1,5% του ΑΕΠ κληροδοτώντας τρύπα 2 δισ. ευρώ στο 2015.
Όπως αναφέρει το Reuters επικαλούμενο τρεις πηγές με γνώση της τηλεδιάσκεψης αντί για ενημέρωση, ένας Έλληνας αξιωματούχος δήλωσε ότι αυτά τα θέματα θα συζητηθούν από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα στη σύνοδο των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες. Ωστόσο οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δεν μπορούν να καταλάβουν τι ελπίζει να πετύχει η Ελλάδα φέρνοντας τα θέματα αυτά στη Σύνοδο, όπου η Ελλάδα δεν βρίσκεται στην επίσημη ατζέντα και η συζήτηση μπορεί να γίνει μόνο σε συναντήσεις στο περιθώριο και μόνο υπό γενικούς πολιτικούς όρους. Αναφέρουν επίσης ότι οι ηγέτες της ΕΕ δεν μπορούν να προσφέρουν στον Έλληνα πρωθυπουργό κάτι περισσότερο από το Eurogroup καθώς περαιτέρω οικονομική βοήθεια προς την Αθήνα βασίζεται στις μεταρρυθμίσεις τις οποίες η Ελλάδα θα πρέπει να εφαρμόσει, παρά τη μεγάλη απροθυμία της.
Πόση ευελιξία και πόσο Μνημόνιο;
Για το πνεύμα της συμφωνίας του Eurogroup, αλλά και για τις μεταρρυθμίσεις δεν έχουν την ίδια γνώμη ελληνική πλευρά και εταίροι.
Έτσι ενώ η κυβέρνηση, θεωρεί ότι η ίδια τηρεί, με τις αποφάσεις της, το πνεύμα της συμφωνίας η Κομισιόν βλέπει στις κυβερνητικές επιλογές μονομερείς ενέργειες που σπάνε τη συμφωνία. Γι αυτό και απαντώντας για την επιστολή Κομισιόν, η ελληνική πλευρά σημειώνει ότι είναι καλυμμένη για την κατάθεση των νομοσχεδίων τόσο για την ανθρωπιστική κρίση όσο και για τις 100 δόσεις από το γεγονός ότι αμφότερες περιλαμβάνονται τόσο στο κείμενο της αρχικής συμφωνίας της 20ης Φεβρουαρίου όσο και στη λίστα Βαρουφάκη.
Το πρόβλημα πηγάζει από τις διπλές ερμηνείες της συμφωνίας της 20ης Φεβρουαρίου που για την ελληνική πλευρά που έδωσε έμφαση στη λέξη ευελιξία, αποτελεί συμφωνία γέφυρα και επομένως δεν τους δεσμεύει να συνεχίσουν τις πολιτικές του Μνημονίου ενώ για τους δανειστές αποτελεί παράταση του Μνημονίου.. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές «κάποιοι προσπαθούν να μετατρέψουν τη συμφωνία ”γέφυρα” σε 5η αξιολόγηση η οποία έχει …πεθάνει μαζί με το Μνημόνιο» και επιμένουν σε νέα μέτρα για τα εργασιακά, ασφαλιστικό καθώς και ιδιωτικοποιήσεις.
Κορυφαίοι υπουργοί και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ όπως ο Πάνος Σκουρλέτης και ο κ. Παπαδημούλης έκαναν λόγο για σκοπιμότητες από πλευράς κάποιων δυνάμεων ώστε «γονατίσει» η Αθήνα υπό την πίεση του χρηματοδοτικού κενού.
Εξάλλου, για πολλούς τόσο το βέτο της Κομισιόν, όπως και οι δηλώσεις Ντάισελμπλουμ αποτελούν παρελκυστική τακτική που αποσκοπεί στο να αυξήσει τη χρηματοδοτική πίεση καθώς μπλοκάρει τη ψήφιση και εφαρμογή νόμων που θα ενίσχυαν τα έσοδα του Δημοσίου. Επίσης η νέα πολεμική που δημιουργείται, αλλά και η χθεσινή δήλωση της Μέρκελ ότι η προγραμματισμένη συνάντηση «δεν υποκαθιστά την αξιολόγηση των ελληνικών οικονομικών προβλημάτων και των μεταρρυθμίσεων από την διεθνή τρόικα». Πρόσθεσε δε ότι ως τώρα η πρόοδος στην Αθήνα είναι περιορισμένη, πιέζοντας την ελληνική κυβέρνηση να ευθυγραμμιστεί με τις απαιτήσεις των θεσμών.
