Η Εθνική Τράπεζα επιμένει μέχρι σήμερα πως η εκκαθάριση της Τράπεζας Ανατολής ολοκληρώθηκε κάποια στιγμή στο τέλος του 1936. Σε αντίθεση με παλαιότερες επιστολές της, στις οποίες δεν αναφερόταν σε τέτοια περαίωση της διαδικασίας, αλλά εναπόθετε τις ελπίδες της στο νομισματικό νόμο Σβώλου του 1944, η υπερασπιστική γραμμή της τράπεζας πλέον περιστρέφεται γύρω από τη “νομότυπη” για αυτήν ολοκλήρωση της εκκαθάρισης.
Ωστόσο, τα στοιχεία έρχονται να διαψεύσουν την Εθνική Τράπεζα και αποδεικνύουν πέραν κάθε αμφιβολίας ότι η τράπεζα ψεύδεται. Η εκκαθάριση της Τράπεζας Ανατολής δεν ολοκληρώθηκε στο τέλος του 1936.
Η Εθνική Τράπεζα ως καθολική διάδοχος της Τράπεζας Ανατολής δεν είναι η τυπική διάδοχος, όπως αυτή ορίζεται στο κληρονομικό δίκαιο. Είναι η διάδοχος που λαμβάνει τα πάντα, ακόμη και τις υποχρεώσεις, αλλά όχι την περιουσία της απορροφούμενης Τράπεζας Ανατολής. Η περιουσία ανήκει στους ιδιοκτήτες – μετόχους της Τράπεζας Ανατολής, των οποίων την τράπεζα η Εθνική ήθελε να εξαγοράσει.
Κατά συνέπεια, για να αποκτήσει ένα περιουσιακό στοιχείο της απορροφούμενης τράπεζας, η ΕΤΕ θα έπρεπε να το πληρώσει. Αυτό ισχύει τόσο για ομόλογα και δάνεια που είχε δώσει η Τράπεζα Ανατολής σε τρίτους, όσο και για ακίνητα και κινητά στοιχεία, όπως ήταν για παράδειγμα τα υποκαταστήματα της Τράπεζας Ανατολής στην Αίγυπτο.
Το έγγραφο που αποκαλύπτουμε σήμερα, έρχεται να στοιχειώσει τις ελπίδες της Εθνικής Τράπεζας που εύχεται να τελειώσει γρήγορα και απλά το θέμα. Είναι σαφής άλλωστε η εντολή που έχει δοθεί στο νομικό τμήμα, να το απαξιώσει και να μην ασχοληθεί ξανά, ακόμη και αν οι πρώην μέτοχοι της Τράπεζας Ανατολής βαράνε τις πόρτες του κεντρικού καταστήματος στην οδό Αιόλου.
Αποκαλύπτεται λοιπόν ότι η ίδια η Εθνική Τράπεζα όρισε υπεύθυνο εκκαθάρισης των υποκαταστημάτων της Αιγύπτου, που παρέλαβε από την Τράπεζα Ανατολής, τον Επαμ. Καπερώνη. Ο ορισμός έγινε την 25η Ιουνίου 1937 και το ειδικό γραφείο εκκαθάρισης θα λειτουργούσε στην Αίγυπτο από την 1η Ιανουαρίου 1938.
Στην ίδια κατεύθυνση βρίσκεται και η σημείωση της εξαίρετης διδακτορικής διατριβής της κας Κατερίνας Καριζώνη, η οποία ασχολήθηκε με την παρουσία των ελληνικών τραπεζών στην Αίγυπτο του μεσοπολέμου. Η συγγραφέας της διατριβής σπούδασε οικονομικά και εργάσθηκε στην Εθνική Τράπεζα επί δεκαπενταετία, ενώ τα μυθιστορήματα της, τουλάχιστον για εμένα, είναι κορυφαία δείγματα της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας και τα προτείνω για παιδιά κάθε ηλικίας (έως 99 ετών).
Η διδακτορική διατριβή της κας Καριζώνη, υποβλήθηκε τον Οκτώβριο του 1987 στο Οικονομικό Τμήμα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και σημειώνει στη σελίδα 354 την ύπαρξη του γραφείου εκκαθαρίσεως στην Αλεξάνδρεια.
Ο Α. Δάρμος, ο οποίος τα προηγούμενα χρόνια ήταν ο διευθυντής της Τράπεζας Ανατολής στην Αίγυπτο, δεν τέθηκε υπεύθυνος της εκκαθάρισης, όπως αναφέρει και η διατριβή της κας Καριζώνη. Ουσιαστικά “μπήκε στον πάγο” για σχεδόν μια δεκαετία, μέχρι που η Εθνική Τράπεζα επέστρεψε και πάλι στην Αίγυπτο.
Η επισταμένη μελέτη της υπόθεσης έδειξε την ύπαρξη δικαστικών υποθέσεων που αποτελούσαν μέρος της εκκαθάρισης της Τράπεζας Ανατολής για πάρα πολλά χρόνια μετά το 1936. Το νομικό σύστημα στην Αίγυπτο ήταν ιδιαίτερα χρονοβόρο και προστάτευε τους δανειολήπτες σε μεγάλο βαθμό, κάνοντας δύσκολη τη δουλειά των τοπικών δικηγόρων των τραπεζών.
Είναι σαφές λοιπόν ότι η εκκαθάριση της Τράπεζας Ανατολής δεν ολοκληρώθηκε στο τέλος του 1936. Εκτός του συγκεκριμένου εγγράφου, υπάρχουν πάρα πολλά ακόμη που επιβεβαιώνουν τη θέση αυτή. Την επόμενη εβδομάδα θα αποκαλύψουμε ένα από αυτά τα έγγραφα, της ίδιας της Εθνικής Τράπεζας,που βρέθηκε στο αρχείο της Τραπέζης της Ελλάδος και επιβεβαιώνει πέραν κάθε αμφιβολίας τη μη λήξη της ειδικής εκκαθάρισης.
Το ερώτημα είναι πότε η Εθνική Τράπεζα θα αποφασίσει να ζητήσει συγνώμη, αντί να κρύβεται πίσω από το αραχνιασμένο δικαστικό σύστημα της χώρας.
Το εισαγωγικό, πρώτο βίντεο του Banque d’Orient Video Blog, στο οποίο γίνεται μια σύντομη περιγραφή της υπόθεσης βρίσκεται εδώ http://banquedorient.org/web/?p=4320.
