Αφιερωμένο στους πριν από είκοσι χρόνια Συντρόφους και τους χιλιάδες διαδηλωτές που γέμιζαν τότε τις πλατείες
“…Το θετικό είναι ότι συζητάμε με τα δύο μέρη για ένα όνομα το οποίο θα περιλαμβάνει τον όρο
Μακεδονία…”
Ο κ. Νίμιτς δήλωσε ότι στις συναντήσεις που είχε στην Αθήνα και στα Σκόπια εξετάσθηκε η τελευταία πρόταση που είχε υποβάλει τον Απρίλιο, δηλαδή το «Άνω Δημοκρατία της Μακεδονίας».
«Έκανα μία πρόταση για μία ονομασία η οποία πρέπει να περιλαμβάνει τον όρο Μακεδονία διότι η χώρα βρίσκεται στην περιοχή της Μακεδονίας, όμως δεν είναι ολόκληρη η Μακεδονία.
Η Μακεδονία είναι μεγάλη περιοχή η οποία οριοθετήθηκε (ΣΣ : Συνθήκη του Βουκουρεστίου) πριν από 100 χρόνια. Το μεγαλύτερο μέρος της Μακεδονίας ανήκει στην Ελλάδα, συνεπώς πρέπει να υπάρχει ένας προσδιορισμός ώστε να γίνεται σαφής διάκριση. Υπό το πρίσμα αυτό πρότεινα έναν προσδιορισμό.»
Η ελληνική πλευρά έχει θέση σχετικά με το που πρέπει να τεθεί ο προσδιορισμός, ενώ η εδώ
κυβέρνηση έχει διαφορετική άποψη επ’ αυτού. Πρόκειται για μία ουσιαστική διαφορά. Το θετικό είναι ότι συζητάμε με τα δύο μέρη για ένα όνομα το οποίο θα περιλαμβάνει τον όρο Μακεδονία, όμως υπάρχει διαφορά σχετικά με το που πρέπει να τεθεί ο προσδιορισμός» ανέφερε ο κ. Νίμιτς.
Η τελευταία σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για το θέμα των Σκοπίων έγινε στις 13 Απριλίου 1992. Και επαναβεβαιώθηκε ότι η Ελλάδα δεν θα αναγνωρίσει το κράτος αυτό αν στο όνομά του υπάρχει η λέξη Μακεδονία. Η σύσκεψη εκείνη «σφραγίστηκε» από την αποπομπή τού τότε υπουργού Εξωτερικών Αντώνη Σαμαρά.
Στη συζήτηση που έγινε εκφράστηκαν διαφορετικές απόψεις για το σύνολο του θέματος. Ωστόσο οι αρχηγοί συμφώνησαν στο θέμα του ονόματος. Σύμφωνα με την ανακοίνωση που είχε εκδώσει η Προεδρία της Δημοκρατίας: «Η πολιτική ηγεσία της χώρας συμφώνησε ότι η Ελλάδα θα αναγνωρίσει ανεξάρτητο κράτος των Σκοπίων μόνο εάν τηρηθούν οι τρεις όροι που έθεσε η ΕΟΚ στις 16 Δεκεμβρίου 1991, με την αυτονόητη διευκρίνιση ότι στο όνομα του κράτους αυτού δεν θα υπάρχει η λέξη Μακεδονία».
Ο κ. Σαμαράς παρουσίασε στη σύσκεψη σημείωμα με «επτά σημεία δράσης», τα οποία προκάλεσαν την αντίδραση τόσο του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Καραμανλή όσο και του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη. Οπως αναφέρεται στα ρεπορτάζ της εποχής, ο Πρόεδρος του είπε: «Δηλαδή, εσύ θέλεις να ακολουθήσουμε την πολιτική σου;».
Ο Ανδρέας Παπανδρέου και η Μαρία Δαμανάκη ζήτησαν να ακουστούν οι απόψεις του υπουργού. Ο κ. Σαμαράς επέμεινε ότι, για να έχει αίσιο τέλος για την Ελλάδα, έπρεπε να υιοθετηθούν οι προτάσεις του (μεταξύ άλλων να ζητήσει η Ελλάδα έκτακτη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ενωσης και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο πρωθυπουργός να καλέσουν τους πρωθυπουργούς στην Ελλάδα ή να τους επισκεφθούν στις χώρες τους και να τους καταστήσουν σαφή την ελληνική θέση).
Με υπόδειξη του Κ. Καραμανλή ο κ. Σαμαράς αποχώρησε από την αίθουσα της σύσκεψης και λίγη ώρα αργότερα ανακοινώθηκε η αποπομπή του. Ο κ. Μητσοτάκης λίγο αργότερα συνόψισε ως εξής την εξήγηση της αποπομπής: «Η χώρα δεν μπορεί να έχει δύο πολιτικές».
Συνολική διαφωνία για τον τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος εξέφρασε η γενική γραμματέας του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα. Ο Ανδρέας Παπανδρέου ζήτησε να κρατήσει η Ελλάδα σκληρή θέση έναντι των Σκοπίων. Η Μαρία Δαμανάκη, τότε πρόεδρος του Συνασπισμού, επέκρινε τον κ. Σαμαρά για λανθασμένους χειρισμούς και ζήτησε να μη γίνει συναγωνισμός υπερπατριωτισμού.
Την ίδια μέρα ο πρέσβης Ι. Τζούνης, που ορίστηκε υφυπουργός Εξωτερικών ουσιαστικά στη θέση του κ. Σαμαρά, πρότεινε να αναγνωρίσει η Ελλάδα «de facto» το κράτος των Σκοπίων.
