Η υποψήφια πρόεδρος των ΗΠΑ αναφέρει ότι ο Γ. Παπανδρέου θα προωθούσε τα συμφέροντά τους με τον καλύτερο τρόπο
Αγνωστο παρασκήνιο για τις στενές σχέσεις του Γιώργου Παπανδρέου με την Ουάσινγκτον, τις οποίες, πάντως, ο πρώην πρωθυπουργός δεν κατάφερε να αξιοποιήσει στο παραμικρό την περίοδο 2009-2011 για το συμφέρον της Ελλάδας, κρύβουν τα περίφημα e-mails της Χίλαρι Κλίντον.
Τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της τότε υπουργού Εξωτερικών, πρώην πρώτης κυρίας και σήμερα υποψήφιας για το χρίσμα του Δημοκρατικού Κόμματος για τον Λευκό Οίκο βρίσκονται αυτή την εποχή στο επίκεντρο της πολιτικής διαμάχης των ΗΠΑ.
Η αιτία είναι ότι, όπως αποκαλύφτηκε τον Μάρτιο του 2015, η κυρία Κλίντον χρησιμοποιούσε από το 2009 έως το 2012 προσωπικό λογαριασμό e-mail μέσω server που ήταν εγκατεστημένος στο σπίτι της στη Νέα Υόρκη, αντί όλα τα μηνύματά της να διεκπεραιώνονται μέσω των ηλεκτρονικών υπολογιστών του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Η αποκάλυψη προκάλεσε σάλο στις ΗΠΑ, καθώς η πρώην υπουργός Εξωτερικών αφενός παραβίασε όλους τους κανονισμούς ασφάλειας -αφού τα μηνύματά της θα μπορούσαν να υποκλαπούν από τη Ρωσία, την Κίνα ή και από τρομοκράτες-, αφετέρου καταπάτησε όλες τις διατάξεις περί διαφάνειας και ευθύνης υπουργών. Τα αρχεία και τα e-mails του προέδρου και των υπουργών στις ΗΠΑ θεωρούνται δημόσια έγγραφα που είναι σημαντικά για τον έλεγχο της συμμόρφωσής τους προς τον νόμο, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις μαγνητοταινίες επί Νίξον με το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ και τις εντολές του επιτελείου Ρέιγκαν στο σκάνδαλο Ιράν – Κόντρας.
Ενώπιον της γενικής κατακραυγής, η Χίλαρι Κλίντον -αφού παραδέχτηκε ότι είχε ήδη διαγράψει 32.000 «προσωπικά» μηνύματα- υποχρεώθηκε να παραδώσει τον Ιούνιο τον επίμαχο server στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ και από τότε έχει αρχίσει ο «αποχαρακτηρισμός» διαβάθμισης απορρήτου και η διάθεσή του στις αρμόδιες ερευνητικές επιτροπές του Κογκρέσου.
Αν και τις επόμενες εβδομάδες αναμένονται πολλές αποκαλύψεις (που ίσως και να εξηγούν τον φόβο του Γιώργου Παπανδρέου να κατεβεί στις εκλογές και την ουσιαστική αποχώρησή του από τον δημόσιο βίο), τα έως τώρα λίγα διαθέσιμα e-mails προσφέρουν μια χρησιμότατη εικόνα για την επικοινωνία του τότε πρωθυπουργού με τις ΗΠΑ:
1. Την Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2009, στις 8.58 το πρωί, ο Στρόουμπ Τάλμποτ (επί σειρά ετών στέλεχος του περιοδικού «Time», υφυπουργός Εξωτερικών το 1994-2001 επί Μπιλ Κλίντον και από τον Δεκέμβριο του 2011 πρόεδρος του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ) γράφει στη Χίλαρι: «Συγχαρητήρια για [τη συμφωνία διπλωματικών σχέσεων] Αρμενίας – Τουρκίας. Δύσκολο πράγμα, ξέρω. Μεγάλο επίτευγμα. Είμαι στην Ελλάδα. Ο Γιώργος Π. (σ.σ.: εννοεί προφανέστατα τον Γιώργο Παπανδρέου, που έχει κερδίσει τις εκλογές μία εβδομάδα νωρίτερα) θα είναι μεγάλη βοήθεια».
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι ο κ. Τάλμποτ, ο οποίος επισκεπτόταν την Αθήνα υπό την ιδιότητα του προέδρου του Brookings Institution, είχε ήδη καταλήξει στη χρησιμότητα του Γ. Παπανδρέου για τα αμερικανικά συμφέροντα, αν και ακόμα δεν είχε μιλήσει μαζί του. Η συνάντησή τους θα πραγματοποιηθεί την επόμενη ημέρα, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου, και τα διαμειφθέντα περιέχονται σε τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας της Αθήνας, που είχε διαρρεύσει από τα WikiLeaks. Σύμφωνα με το τηλεγράφημα, ο Γ. Παπανδρέου εξηγεί στον Τάλμποτ και τον τότε πρεσβευτή Ντ. Σπέκχαρντ (σ.σ.: ίσως τον πλέον αποτυχημένο επικεφαλής της διπλωματικής αποστολής των ΗΠΑ στην Αθήνα τις τελευταίες δεκαετίες) την πολιτική του για τα ελληνοτουρκικά, το Κυπριακό και το Σκοπιανό. Ο κ. Τάλμποτ, «παλιά καραβάνα» στην πολιτική, δεν φαίνεται να ασχολείται και τόσο πολύ με όσα λέει ο Ελληνας πρωθυπουργός, καθώς το μόνο αποτέλεσμα της συνομιλίας τους είναι η συμφωνία ανταλλαγής ιδεών σε θέματα ίντερνετ και ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.
2. Περίπου μία ώρα αργότερα, στις 10.08, η Χίλαρι Κλίντον απαντά στο e-mail του Τάλμποτ για τη χρησιμότητα του Γιώργου Παπανδρέου: «Ευχαριστώ. Μόλις μίλησα με τον Γιώργο από το αεροπλάνο, πριν προσγειωθώ στο Δουβλίνο, και συμφωνώ. Να έχεις ασφαλή ταξίδια».
3. Στις 8 Φεβρουαρίου 2010, το απόγευμα, το επιτελείο της Χίλαρι την ενημερώνει για τις εκκρεμότητές της και για την επιθυμία του Γ. Παπανδρέου και των υπουργών Εξωτερικών της Γερμανίας Γκ. Βέστερβελε και της Βρετανίας Ντ. Μίλιμπαντ να μιλήσουν μαζί της στο τηλέφωνο. Η υπουργός Εξωτερικών απαντά: «Αν μπορείς να πιάσεις τον Βέστερβελε, θα ήμουν ευτυχής να μιλήσω, αλλά κράτα [γι’ αργότερα] τους άλλους δύο».
Δεν είναι γνωστό τι ήθελε να πει -και αν τελικά το είπε- ο Γ. Παπανδρέου στη Χ. Κλίντον. Το πιθανότερο είναι ότι το θέμα είχε να κάνει με την επικείμενη χρεοκοπία της χώρας, γιατί τρεις ημέρες αργότερα ο Ελληνας πρωθυπουργός συμμετείχε στη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, όπου τελικά εξεδόθη μια απλή δήλωση στήριξης της Ελλάδας, καθώς έως τότε απαγορευόταν στα κράτη-μέλη να «διασώζουν» άλλα.
4. Τη Δευτέρα 22 Φεβρουαρίου 2010, από τις 13.00 έως τις 14.00, το πρόγραμμα της υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ προβλέπει τέσσερις τηλεφωνικές επικοινωνίες. «Πιθανόν», όπως αναγράφεται, με τους υπουργούς Εξωτερικών της Ισπανίας, της Δανίας, της Ελλάδας και της Πορτογαλίας. Εκείνη την περίοδο -και έως τον Σεπτέμβριο του 2010- ο Γ. Παπανδρέου ήταν και υπουργός Εξωτερικών, με αναπληρωτή τον Δ. Δρούτσα, ο οποίος είχε συναντήσει τη Χ. Κλίντον στην Ουάσινγκτον την 1η Φεβρουαρίου. Δεν είναι σαφές ποιον από τους δύο αφορά ο προγραμματισμός του τηλεφωνήματος.
5. Τη Δευτέρα 3 Μαΐου 2010 (δηλαδή περίπου 10 ημέρες μετά το περίφημο διάγγελμα Παπανδρέου στο Καστελόριζο και ανήμερα της επίσημης υποβολής του ελληνικού αιτήματος για το πρώτο Μνημόνιο των 80 δισ. ευρώ) η σύμβουλος και προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Τσέριλ Μιλς στέλνει στη Χίλαρι την περίληψη των πρωινών υπηρεσιακών συσκέψεων. Σύμφωνα με το e-mail, o βοηθός υπουργός Εξωτερικών Φιλ Γκόρντον (παλαιός φίλος της οικογένειας Παπανδρέου) παρουσιάζει μια περίπου ειδυλλιακή εικόνα, αναφέροντας: «Η Ελλάδα εμφάνισε βελτιωμένο πακέτο λιτότητας. Ο πρωθυπουργός Παπανδρέου απηύθυνε μια καλή ομιλία προς τη χώρα. Οι Γερμανοί συνεχίζουν με κονδύλια υποστήριξης. Οι αγορές, ανάμεικτες σήμερα».
6. Το Σάββατο 26 Ιουνίου, στη 1.40 το πρωί, η υποδιευθύντρια του γραφείου της Κλίντον, η Χούμα Αμπεντιν, αναφέρεται σε άλλη μία τηλεφωνική επικοινωνία με τον Παπανδρέου, αλλά τα έχει κάνει «μπάχαλο» με τα γεγονότα στην Ελλάδα. Γράφει μεταξύ άλλων: «Μόλις έστειλα τα χαρτιά για τηλεφωνική επικοινωνία με τη [βουλευτή Νέας Υόρκης] Νίτα Λόουεϊ και τον Ελληνα υπουργό Εξωτερικών Παπανδρέου. Νομίζω πως ο Τζέικ (σ.σ.: ένας άλλος σύμβουλος της Κλίντον) θα σου είπε ότι ο υπασπιστής του Ελληνα υπουργού Προστασίας του Πολίτη σκοτώθηκε κατά τις διαμαρτυρίες νωρίτερα αυτή την εβδομάδα (σ.σ.: αναφέρεται στον αστυνομικό διευθυντή Γ. Βασιλάκη, υπασπιστή του Μιχ. Χρυσοχοΐδη, ο οποίος δεν σκοτώθηκε στις διαδηλώσεις εκείνων των ημερών αλλά από έκρηξη βόμβας στο γραφείο του). Η Διεύθυνση Ευρώπης (του Στέιτ Ντιπάρτμεντ) παρακάλεσε να κάνεις ένα συλλυπητήριο τηλεφώνημα στον υπουργό Εξωτερικών Παπανδρέου αυτό το Σαββατοκύριακο. Η εβδομάδα θα είναι σκληρή, πολιτικά και προσωπικά, για τον υπουργό Εξωτερικών (σ.σ.: εννοεί τον πρωθυπουργό). Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη παραιτήθηκε ως αποτέλεσμα των διαμαρτυριών και των θανάτων (σ.σ.: δεν υπήρξε παραίτηση Χρυσοχοΐδη). Ενημέρωσέ με, αν θέλεις».
7. Την Παρασκευή 23 Ιουλίου 2010 και πάλι η Χούμα Αμπεντιν, ενημερώνει την «H» (Hillary): «Πήρε και ο πρωθυπουργός Παπανδρέου. Θέλει να σου δώσει ενημέρωση από το ταξίδι του στη Μέση Ανατολή» (σ.σ.: ο Γ. Παπανδρέου μόλις είχε επιστρέψει στην Αθήνα από το Ισραήλ).
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
