Επί τρεις ολόκληρες μέρες η εταιρεία αρνιόταν ότι είχε συμβεί οτιδήποτε το ασυνήθιστο. Όμως τα κοινωνικά δίκτυα της Αργεντινής και τα τοπικά ΜΜΕ βούιζαν από τις 12 Σεπτεμβρίου για την διαρροή κυανίου από το μεταλλείο χρυσού Veladero τηςΚαναδικής Barrick Gold στην επαρχία Σαν Χουάν.
Όταν η εταιρεία αναγκάστηκε να το παραδεχθεί, έκανε λόγο για διαρροή ποσότηταςμόλις 15.000 λίτρων της τοξικής ουσίας που «δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία»…
Μια εβδομάδα αργότερα ανέβασε την εκτίμηση της ποσότητας στα 224.000 λίτρακυανιούχου διαλύματος…
Kαι στις 23 Σεπτεμβρίου (δέκα μέρες μετά) επιβεβαίωσε ότι η διαρροή ήταν σχεδόν πέντε φορές μεγαλύτερη και ξεπερνούσε τα 1.000.000 λίτρα….
Πάνω από 8.000 κάτοικοι της γειτονικής πόλης Jachal διαδήλωσαν ζητώντας το κλείσιμο του μεταλλείου, ενώ στην πλατεία της πόλης γίνονται μέχρι σήμερα καθημερινές συνελεύσεις. Οι τοπικές αρχές κατηγορούνται για μεγάλη καθυστέρηση, αδιαφάνεια στο χειρισμό του θέματος και διαπλοκή με την εταιρεία. Σύμφωνα με τοπικές οργανώσεις «Eίναι πολύ δύσκολο να μάθουμε ποια είναι η πραγματική κατάσταση γιατί υπάρχει εξαιρετικά μεγάλος βαθμός συνενοχής μεταξύ της τοπικής κυβέρνησης και της εταιρείας«.
Δυο διαφορετικοί ομοσπονδιακοί εισαγγελείς έχουν ξεκινήσει έρευνα για ποινικές ευθύνες, τόσο των στελεχών της εταιρείας όσο και των τοπικών αξιωματούχων που αδειοδότησαν τη δραστηριότητα. Παράλληλα, ειδικοί του ΟΗΕ έχουν πάρει δείγματα νερού από τα ποτάμια της περιοχής για ανάλυση.
Άλλο ένα «ατύχημα» σε μεταλλείο από αυτά που συμβαίνουν κάθε τρεις και λίγο, με διαρροή επικίνδυνων τοξικών ουσιών που δηλητηριάζουν γη και ποτάμια. Eυκαιρία για να καταρριφθούν επιτέλους ορισμένοι μύθοι που κυκλοφορούν και εδώ στην Ελλάδα και αφορούν την Eldorado Gold:
ΜΥΘΟΣ 1ος: Η «μεγάλη και σίγουρη εταιρεία κλπ»
Πόσο πιο μεγάλη; Η Καναδική Barrick Gold είναι η μεγαλύτερη εταιρεία παραγωγής χρυσού του κόσμου. Στο Διοικητικό της Συμβούλιο έχει έναν πρώην Πρωθυπουργό του Καναδά, ενώ πρώην στελέχη της βρίσκονται στο Δ.Σ. του μεγαλύτερου συνταξιοδοτικού ταμείου του Καναδά (CPP). Με άλλα λόγια, η Barrick είναι ένας από τους «πυλώνες» της Καναδικής μεταλλευτικής βιομηχανίας και απολαμβάνει πλήρη προστασία, χρηματοδότηση και διπλωματική υποστήριξη.
Η «μεγάλη και σίγουρη» εταιρεία έχει μακρύ ιστορικό παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συστηματικής υπονόμευσης δημοκρατικών θεσμών, περιβαλλοντικών καταστροφών, βάρβαρης καταπίεσης τοπικών πληθυσμών κλπ. Τον Μάιο 2013 της επιβλήθηκε πρόστιμο 16,4 εκατ. δολαρίων από την κυβέρνηση της Χιλής – το μεγαλύτερο στην ιστορία της χώρας – για παραβάσεις περιβαλλοντικών κανονισμών στο μεταλλείο Πάσκουα-Λάμα, στα σύνορα Χιλής-Αργεντινής. Για όλα τα «κατορθώματα» της Barrick δείτε: protestbarrick.net.
ΜΥΘΟΣ 2ος: «Η εταιρεία νοιάζεται για το περιβάλλον, τους κατοίκους κλπ»
Νοιάζεται τόσο ώστε, ενώ γνώριζε τον κίνδυνο για τη δημόσια υγεία από το κυανιούχο νάτριο που είχε διαρρεύσει στο ποτάμι, δεν ενημέρωσε ούτε τους κατοίκους ούτε τις τοπικές αρχές αλλά το απέκρυπτε για μέρες. Νοιάζεται τόσο ώστε μετά έλεγε ψέμματα κατά συρροή για τη σοβαρότητα του «ατυχήματος»: από το «καμμία διαρροή», πήγαμε στα 15.000 λίτρα, μετά στα 224.000 λίτρα και τέλος στο 1.000.000 λίτρα – και ποιος ξέρει άραγε αν και αυτό είναι πραγματικό.
Τυπική συμπεριφορά εταιρείας που δεν δίνει δεκάρα για το περιβάλλον και την υγεία των ανθρώπων προκειμένου να αποφύγει ποινικές και διοικητικές κυρώσεις, αρνητική δημοσιότητα και πτώση της κερδοφορίας. Τυπική συμπεριφορά εγκληματία.
ΜΥΘΟΣ 3ος: «Δεν μπορεί να συμβεί κανένα ατύχημα γιατι διαχειριζόμαστε με ασφάλεια τα επικίνδυνα υλικά, έχουμε ελέγχους, διαδικασίες σχέδια εκτάκτου ανάγκης κλπ»
Και η Barrick είχε. Η πραγματικότητα, για μια ακόμα φορά, αποδεικνύει ότι τα σχέδια επί χάρτου ουδεμία σχέση έχουν με την πραγματικότητα. Η αιτία του κακού μπορεί να είναι κάτι τόσο απλό όσο η αστοχία μιας βαλβίδας σε σωλήνα μεταφοράς διαλύματος κυανιούχου νατρίου. Η βαλβίδα αυτή στο Veladero θα έπρεπε να είχε διακόψει τη ροή του κυανιούχου διαλύματος, αλλά δεν την διέκοψε και έτσι το δηλητήριο εισήλθε στο ποτάμι. Το σχέδιο εκτάκτου ανάγκης της εταιρείας αποδείχθηκε άχρηστο και το διάφραγμα έμεινε ανοικτό για πολλή ώρα χωρίς να το αντιληφθεί κανείς. Αποτέλεσμα: 1.000.000 λίτρα!
Βεβαίως αφού δεν λειτούργησε το σχέδιο εκτάκτου ανάγκης που θα έπρεπε να μηδενίσει ή να περιορίσει στο ελάχιστο τις επιπτώσεις της όποιας αστοχίας, η εταιρεία όφειλε να κάνει το αυτονόητο: να ενημερώσει αμέσως τους κατοίκους και τις τοπικές αρχές και να συνεργαστεί μαζί τους για την αντιμετώπιση των πιθανών συνεπειών της διαρροής.
Αλλά αυτό μας φέρνει στον προηγούμενο μύθο… Δεν υπάρχει ηθική μπροστά στα κέρδη. Και δεν υπάρχει ΟΥΤΕ ΜΙΑ εταιρεία αυτού του είδους που μην προσπάθησε να κρύψει κάτω από το χαλί τα εγκλήματά της. Το έργο το βλέπουμε ήδη να παίζεται μπροστά στα μάτια μας με πρωταγωνίστρια την Eldorado Gold και τις μικρές ή μεγαλύτερες παραβιάσεις της νομοθεσίας και των εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων. Αν κάποιος πιστεύει ότι σε περίπτωση ενός σοβαρού ατυχήματος με τοξικές ουσίες, αυτή η εταιρεία θα σπεύσει αμέσως να ενημερώσει τους κατοίκους και τις αρχές …τότε μάλλον πιστεύει και στον Άγιο Βασίλη.
Nα τελειώνουμε με τις εταιρείες-δολοφόνους.
Πηγές:
Canada Mining Company Spills Tons of Cyanide in Argentine River
Barrick’s cyanide spill five times larger
UN experts analyze water samples in San Juan after cyanide spill
