Γράφει ο Γιώργος Αϊβαλιώτης
Αναλυτής γεωστρατηγικής και γεωπολιτικής ασφάλειας
Ο νέος Πρόεδρος του Περού, Pedro Pablo Kuczynski, πραγματοποίησε πρόσφατα περιοδεία στην Ασία για την ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων της χώρας του στην περιοχή. Ένα ιδιαίτερα σημαντικό σημειολογικό γεγονός είναι πως η περιοδεία του περουβιανού Προέδρου ξεκίνησε από την Κίνα, κάτι διόλου τυχαίο.
Το Περού επιδιώκει κινεζικές επενδύσεις για έργα υποδομών στη χώρα, τα οποία περιλαμβάνουν από σιδηροδρόμους έως διυλιστήρια. Άλλωστε το ενδιαφέρον της Κίνας σε τέτοιες επενδύσεις έχει φανεί και από την πρόσφατη εγκαινίαση εγκαταστάσεων διύλισης πετρελαίου στο Ιράν. Επίσης η Κίνα αποτελεί το σημαντικότερο εμπορικό εταίρο του Περού, της τρίτης παραγωγού χώρας χαλκού στον κόσμο, γεγονός που αποτελεί συνέχεια της αυξανόμενης επιρροής της Κίνας στη Λατινική Αμερική, όπως έχουμε αναδείξει και σε παλαιότερο άρθρο για τη διώρυγα της Νικαράγουας και το κινεζικό ενδιαφέρον επενδύσεων.
Έπειτα της συνάντησης του περουβιανού Προέδρου με τον κινέζο ομόλογό του, ο Kuczynski προέβη σε δηλώσεις σχετικά με την 12εθνή εμπορική συμφωνία «Trans-Pacific Partnership» (ΤΡΡ), χαρακτηρίζοντας ανησυχητικό το γεγονός ότι σε αυτή δεν περιλαμβάνεται η Κίνα, τονίζοντας ωστόσο ότι η χώρα του θα επιδιώξει την επικύρωσή της, εφόσον αυτή λάβει την αντίστοιχη έγκριση από την κυβέρνηση Obama.
Η ΤΡΡ είναι μία εμπορική συμφωνία υπό την ηγεσία ΗΠΑ και Ιαπωνίας, που επιτεύχθηκε τον Οκτώβριο του περασμένου έτους, μετά από χρόνια διαπραγματεύσεων και περικόπτει τους δασμούς στη ζώνη των δώδεκα χωρών που έχουν συμφωνήσει και η οποία συνιστά το 40% του παγκόσμιου ΑΕΠ! Για τον πρώην τραπεζίτη Kuczynski, που έλαβε το προεδρικό χρίσμα τον περασμένο Ιούλιο, η συμφωνία αυτή δεν είναι αρκετά εξελιγμένη, αν και θεωρείται γενικά καλή για το Περού. Ο περουβιανός Πρόεδρος εξήγησε αυτή του την ανησυχία, λόγω της ηγετικής θέσης της Κίνας στο χώρο του εμπορίου στην Ασία, το οποίο μπορεί να αποτελέσει ανησυχητικό παράγοντα μακροπρόθεσμα για τη ζώνη των 12 χωρών της ΤΡΡ. Σε αυτό το πλαίσιο ζήτησε να εξεταστεί η έτερη εμπορική συμφωνία «Free Trade Area of the Asia-Pacific» (FTAAP), ένα περισσότερο φιλόδοξο σχέδιο εμπορικής απελευθέρωσης που προωθείται από την Κίνα, το οποίο περιλαμβάνει τις ΗΠΑ και Ρωσία.
Η ΤΡΡ είναι ένα φλέγον προεκλογικό ζήτημα στον αγώνα της Προεδρίας μεταξύ Trump και Hilary. Ο υποψήφιος Πρόεδρος έχει χαρακτηρίσει την εν λόγω ως μία συμφωνία που σκοτώνει θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ, ακολουθώντας μία επιθετική ρητορική, την οποία δε μπόρεσε να αποφύγει ούτε η ανταγωνιστής του. Μάλιστα ο ίδιος έχει προχωρήσει και στην πρόβλεψη ότι η Κίνα θα επιχειρήσει να εισέλθει σε αυτή «από την πίσω πόρτα». Ωστόσο η κυβέρνηση Obama θεωρεί την ΤΡΡ ως ένα τρόπο περιορισμού της επιρροής του Πεκίνου στην ταχύτατα αναπτυσσόμενη περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού και επιχειρεί να πείσει τους διστακτικούς ηγέτες του αμερικανικού κογκρέσου, ώστε να εγκρίνουν τη συμφωνία στη σύνοδο που θα λάβει χώρα μετά τις αμερικανικές εκλογές της 8ης Νοεμβρίου.
Το μέλλον της ΤΡΡ δεν είναι καθόλου σίγουρο, από τη στιγμή που ακολουθείται αυτή η επιθετική ρητορική από τους δύο υποψηφίους για το προεδρικό χρίσμα στις ΗΠΑ. Τα σκοτεινά σύννεφα διαφαίνονται και από την μερική υπαναχώρηση άλλων χωρών που συμπεριλαμβάνονται στη συμφωνία, όπως το Βιετνάμ, όπου την περασμένη εβδομάδα ανεβλήθη η σχετική ψηφοφορία στο Κοινοβούλιό του, για την επικύρωση της ΤΡΡ, δείχνοντας την αβεβαιότητα των συμμετεχόντων για την τελική έκβαση του εγχειρήματος.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις στις ΗΠΑ για μία τέτοια συμφωνία είναι αρκετά ισχυρές, κυρίως λόγω των οικονομικών επιπτώσεων ανάλογων συμφωνιών, που θα αυξήσουν την εισαγωγή προϊόντων και θα μειώσουν την εγχώρια παραγωγή. Ωστόσο σε αυτό το δυνατό παιχνίδι οικονομικής στρατηγικής θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη ότι η Ουάσιγκτον νοιώθει καυτή την ανάσα του Πεκίνου και του οικονομικού πολέμου που ασκεί το τελευταίο όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι αμερικανοί παραγωγοί σιτηρών επί παραδείγματι πλήττονται θανάσιμα, καθώς οι τιμές των προϊόντων τους καταβαραθρώνονται από τη διόγκωση των παγκόσμιων προμηθειών. Σε μεγάλο ποσοστό αυτό το φαινόμενο οφείλεται στην υποστήριξη της κινεζικής κυβέρνησης στην εγχώρια παραγωγή δημητριακών. Τούτο οδήγησε τους αμερικανούς αξιωματούχους εμπορίου, στις 13 Σεπτεμβρίου, να προσφύγουν στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου κατά της Κίνας, λόγω της επιθετικής υποστήριξης διατίμησης (dumping), η οποία οδήγησε τους κινέζους αγρότες στην υπερπαραγωγή καλαμποκιού, σιταριού και ρυζιού, πυροδοτώντας μία παγκόσμια υπερπληθώρα και συνθλίβοντας τις τιμές των δημητριακών.
Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ο Obama συναντήθηκε με τον κινέζο Πρωθυπουργό, τον οποίο προέτρεψε ώστε η χώρα του να εντείνει τις προσπάθειες αντιμετώπισης του προβλήματος της πλεονασματικής βιομηχανικής παραγωγής και να θεσπίσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού, ώστε να επιτραπεί σε όλες τις εταιρείες να ανταγωνίζονται ισότιμα στην Κίνα. Σε αυτό το πλαίσιο ο κινέζος Πρωθυπουργός ανακοίνωσε την ίδρυση της πρώτης καταθετικής τράπεζας σε κινεζικό yuan στη Νέα Υόρκη, για να διευκολύνει τις αμερικανικές επενδύσεις στην Κίνα. Ωστόσο, τούτο απέχει αρκετά από τις απαιτήσεις του αμερικανού Προέδρου και χαρακτηρίζεται περισσότερο ως διπλωματική κίνηση. Τα αμερικανικά κεφάλαια, με αυτό τον τρόπο επιτρέπεται να επενδυθούν στην Κίνα, αλλά μόνο μέσω των ήδη υπαρχόντων εταιρειών και όχι μέσω της ίδρυσης αμερικανικών θυγατρικών.
Το ανωτέρω είναι απλά μία συνέχεια στον πόλεμο Κίνας και ΗΠΑ, αφού περισσότερες από τις μισές εκ των είκοσι τριών καταγγελιών της κυβέρνησης Obama στον εν λόγω οργανισμό αφορούν την Κίνα. Το χαμηλό κόστος παραγωγής στην ασιατική υπερδύναμη είναι αδύνατο να αντιμετωπιστεί από την Ουάσιγκτον στον τομέα της παραγωγής, γεγονός που έχει οδηγήσει τις ΗΠΑ να επιχειρήσουν τον έλεγχο των πρώτων υλών, που έχει ανάγκη η Κίνα, σε Αφρική και Λατινική Αμερική, αλλά κυρίως τον έλεγχο των εμπορικών διαδρόμων, που είναι απολύτως απαραίτητοι για τη διοχέτευση της υπερπληθώρας των κινεζικών προϊόντων, όπως αναφέραμε ξανά σε προηγούμενο άρθρο.
Η αντιπαράθεση ΗΠΑ και Κίνας στο χώρο του παγκόσμιου εμπορίου και όχι μόνο δείχνει πως θα ενταθεί στο προσεχές διάστημα. Ο έλεγχος της ζώνης της ΝΑ Ασίας είναι ένα μείζον περιφερειακό και οικονομικό ζητούμενο, όχι μόνο για την αμερικανική οικονομία, αλλά και για την διπλωματία της Ουάσιγκτον η οποία επιχειρεί να συγκρατήσει την ανάδειξη της Κίνας σε τρίτη υπερδύναμη. Οι δύο χώρες αναμένεται να συνεχίσουν την επιθετική πολιτική τους, τη στιγμή που η Κίνα αναζητά να εκμεταλλευτεί τις αντιπαραθέσεις του διπόλου Ρωσίας-ΗΠΑ προς συμφέρον της, προσεγγίζοντας πρόσκαιρα τη Μόσχα για την εξασφάλιση της στήριξής της. Το γεγονός πως η τελική έκβαση αυτής της αντιπαράθεσης δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί δείχνει την ισχύ που έχει καταφέρει να αποκτήσει η Κίνα, η οποία σε περιφερειακό, τουλάχιστον, επίπεδο τολμά να αμφισβητήσει τις ΗΠΑ και την παντοδυναμία τους.
geopolitics.com.gr
