Ένα διεθνές δικαστήριο διαιτησίας απέρριψε το αίτημα μια πολυεθνικής εταιρείας εξόρυξης να της πληρώσει η κυβέρνηση του Ελ Σαλβαδόρ $250 εκατομμύρια ως αποζημίωση επειδή αρνήθηκε να επιτρέψει την εξόρυξη χρυσού στη μικροσκοπικό χώρα της Κεντρικής Αμερικής, όπου το «Όχι στην εξόρυξη, ναι στη ζωή» έχει γίνει ένα εθνικό σύνθημα.
Το δικαστήριο, το οποίο απέρριψε την προσφυγή της OceanaGold, διέταξε επίσης την εταιρεία να πληρώσει στην κυβέρνηση του Ελ Σαλβαδόρ $8 εκατομμύρια, για να καλύψει το μεγαλύτερο μέρος των δικαστικών εξόδων της χώρας.
«Οι κάτοικοι των Cabañas που αγωνίζονται για να υπερασπιστούν το περιβάλλον τους πέτυχαν το στόχο τους», δήλωσε ο γενικός εισαγγελέας του Ελ Σαλβαδόρ, Ντάγκλας Meléndez Ruiz. «Είναι ένα σημαντικό βήμα για τη χώρα το οτι βγήκε νικήτρια σε αυτή την αγωγή.»
Αν και η OceanaGold με δήλωση της εξέφρασε απογοήτευση για την ετυμηγορία, η απόφαση πανηγυρίστηκε από ομάδες της κοινωνίας των πολιτών από το Ελ Σαλβαδόρ μέχρι τον Καναδά, που αναρωτήθηκαν ωστόσο γιατί η απόφαση σε μια υπόθεση που χρονολογείται από το 2009 πήρε τόσο χρόνο.
Ο Bernardo Belloso, πρόεδρος του Συνδέσμου για την Ανάπτυξη του Ελ Σαλβαδόρ, μέρος μιας εθνικής στρογγυλής τραπέζης που αντιτίθεται στην εξόρυξη μετάλλων, δήλωσε ότι η απόφαση «επιβεβαιώνει το δικαίωμά μας να καθορίσουμε το δικό μας δρόμο ανάπτυξης».
Αλλά πρόσθεσε: «Αυτή είναι μια αγωγή που δεν έπρεπε ποτέ να επιτραπεί. Τα εκατομμύρια των δολαρίων που το Ελ Σαλβαδόρ κατέβαλε ως νομικά έξοδα θα μπορούσαν να έχουν χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση κοινωνικών προγραμμάτων, απολύτως αναγκαίων στη χώρα μας. «
Η ετυμηγορία είναι το αποτέλεσμα περισσότερων από επτά χρόνια συζητήσεων, σε μεγάλο βαθμό πίσω από κλειστές πόρτες, στο «Διεθνές Κέντρο της Παγκόσμιας Τράπεζας για την επίλυση των Επενδυτικών Διαφορών» (ICSID).
Το 2009, η καναδική μεταλλευτική εταιρεία Pacific Rim – που στη συνέχεια εξαγοράστηκε από την αυστραλο-καναδική OceanaGold – κατέθεσε μήνυση στο κέντρο υποστηρίζοντας ότι το Ελ Σαλβαδόρ είχε άδικα αρνηθεί να της χορηγήσει άδεια για να αρχίσει το σκάψιμο στο μεταλλείο El Dorado.
Η εταιρεία είπε ότι η κυβέρνηση την είχε ενθαρρύνει να ξοδέψει «δεκάδες εκατομμύρια δολάρια για να διεξάγει μεταλλευτικές έρευνες» στην περιοχή των Cabañas, στο κεντρικό Σαλβαδόρ, μόνο για να της αρνηθεί τις απαραίτητες άδειες από τη στιγμή που ανακαλύφθηκαν πολύτιμα κοιτάσματα.
Παράλληλα, η εταιρεία μήνυσε Ελ Σαλβαδόρ για την απώλεια των πιθανών κερδών. Το ποσό που ζήτησε η εταιρεία, το οποίο αναθεωρήθηκε αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, σε κάποιο σημείο υπερέβη τα $ 300m – σχεδόν το διπλάσιο των $158m που το Ελ Σαλβαδόρ έλαβε ως διεθνή βοήθεια το 2014.
Το Ελ Σαλβαδόρ, όπου σχεδόν το ένα τρίτο του πληθυσμού ζει κάτω από το εθνικό όριο της φτώχειας, ξόδεψε πάνω από $12 εκατομμύρια για τη νομική υπεράσπιση του. Υποστήριξε καθ’ολη τη διαδικασία οτι η OceanaGold δεν πληρούσε τις κανονιστικές προϋποθέσεις για να λάβει τις αιτούμενες άδειες. Η χώρα, δήλωσε οτι η OceanaGold δεν διέθετε τις απαραίτητες περιβαλλοντικές άδειες, δεν κατείχε τα δικαιώματα για ένα μεγάλο μέρος της γης που απαιτούνταν για το έργο της και παρέλειψε να υποβάλει την τελική μελέτη σκοπιμότητας.
Η υπόθεση εναντίον του Ελ Σαλβαδόρ στο ICSID είναι μια από τις εκατοντάδες που εταιρείες έχουν καταθέσει εναντίον κυβερνήσεων, στο πλαίσιο του συστήματος επίλυσης των διαφορών επενδυτών-κράτους (ISDS), έναν μηχανισμό έχει κατοχυρωθεί σε χιλιάδες εμπορικές και επενδυτικές συνθήκες και σε ορισμένες εθνικές νομοθεσίες.
Το σύστημα έχει κεντρικό σημείο ανάφλεξης της αντίθεσης στην προτεινόμενη Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρώπης, η οποία θα επεκτείνει περαιτέρω την εμβέλεια των ISDS.
Η Jen Moore, συντονίστρια Λατινικής Αμερικής στο MiningWatch Καναδά, δήλωσε:«Αυτή η απόφαση είναι μια ανακούφιση, αλλά δεν είναι νίκη. Αυτή η πολύ δαπανηρή αγωγή δεν έπρεπε να έχει τη δυνατότητα να λάβει χώρα. Για επτά χρόνια, έχει παγώσει τη χάραξη πολιτικής που θα σέβεται την απόφαση του κατοίκων του Ελ Σαλβαδόρ για απαγόρευση της εξόρυξης μετάλλων και την προστασία των τοπικών κοινοτήτων και του περιβάλλοντος».
«Πάρα πολλές εταιρείες έχουν χρησιμοποιήσει το σύστημα ISDS να «για να φοβίσουν τις κυβερνήσεις και να υπονομεύσουν την τοπική αντίθεση στην εξόρυξη, με δεδομένες τις καταστροφικές επιπτώσεις της, και αυτό πρέπει να σταματήσει».
Η Meera Karunananthan, ακτιβίστρια για το νερό με το Συμβούλιο των Καναδών, δήλωσε ότι η υπόθεση εναντίον του Ελ Σαλβαδόρ πρέπει να χρησιμεύσει ως μια προειδοποίηση.
«Τα κινήματα του Ελ Σαλβαδόρ πιέζουν για τολμηρές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων της χώρας, συμπεριλαμβανομένης μιας πιο ισχυρής πολιτικής των υδάτων και μόνιμη απαγόρευση της εξόρυξης μετάλλων, αλλά αυτές οι πολιτικές έχουν παγώσει υπό την απειλή αυτής της αγωγής», είπε.
«Όσο η χώρα αναγκάζεται να συμμορφωθεί με τους κανόνες για το εμπόριο και τις επενδύσεις οι οποίοι έκαναν δυνατή αυτή την αγωγή, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο για το Ελ Σαλβαδόρ να διατηρήσει την κυριαρχία του στην περιβαλλοντική και την κοινωνική πολιτική.»
Ο Manuel Pérez-Rocha, συνεργάτης συνεργάτης του Institute for Policy Studies της Ουάσιγκτον, δήλωσε: «Το γεγονός ότι χρειάστηκαν περισσότερα από επτά χρόνια για να καταλήξει σε απόφαση, και ότι μια χώρα με τόσες οικονομικές δυσκολίες, όπως το Ελ Σαλβαδόρ, χρειάστηκε να πληρώσει εκατομμύρια για να αμυνθεί, είναι ανήθικο και δείχνει την απόλυτη διακριτική ευχέρεια με την οποία αυτά τα δικαστήρια διαιτησίας από την Παγκόσμια Τράπεζα και το κακόφημο παρακλάδι της, το ICSID».
Η OceanaGold είπε σε μια δήλωση κληρονόμησε αυτή τη διαφορά όταν απέκτησε την Pacific Rim και οτι πάντα επιδίωκε μια φιλική επίλυση που «θα ωφελήσει όλα τα μέρη».
Η δήλωση πρόσθεσε: «Η εταιρεία πιστεύει ότι μια σύγχρονη βιομηχανία ορυκτών πόρων που λειτουργεί με ασφαλή και βιώσιμο τρόπο και εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων βέλτιστων πρακτικών έχει τη δυνατότητα να ξεκλειδώσει μια βιώσιμη αναπτυξιακή ευκαιρία για τη Δημοκρατία του Ελ Σαλβαδόρ για πολλές δεκαετίες. Ωστόσο, η εταιρεία αναγνωρίζει ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει θετικά και αποφασιστικά μέτρα για την καθιέρωση ενός σταθερού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, εάν θέλει να προσελκύσει ξένες επενδύσεις για να δημιουργήσει αυτή την ευκαιρία. «
Mεταφρασμένο από The Guardian, βίντεο από Telesur.
