Απόλλων Λεονταρίτης
Προβληματισμός επικρατεί στις ΗΠΑ σχετικά με τη κατεύθυνση που θα πρέπει να λάβουν οι προσπάθειες μελλοντικής ενίσχυσης της αμερικανικής Αεροπορίας.
Αναφορικά με το στόλο μαχητικών οι πιθανές λύσεις που εξετάζονται περιλαμβάνουν είτε τον εκσυγχρονισμό των F-15C/D στο επίπεδο Advanced είτε την αντικατάσταση τους με εκσυγχρονισμένα F-16C/D στο επίπεδο Viper με ραντάρ AESA.
Ως μια άμεσα υλοποιήσιμη εναλλακτική λύση προβάλλεται από τη Boeing η παραγωγή νέων F-15 Advanced 2025 τα οποία θα ενσωματώνουν τις πλέον προηγμένες βελτιώσεις που έχει υιοθετήσει η εταιρία στο εξαγωγικό μοντέλο για τη Σαουδική Αραβία και το οποίο θεωρείται το πλέον προηγμένο Eagle αυτή τη στιγμή σε υπηρεσία.
ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ
Ας μην ξεχνάμε ότι αίσθηση προκάλεσε πριν από περίπου 12 μήνες, η οδηγία της επιτροπής έγκρισης Αμυντικού προϋπολογισμού των ΗΠΑ προς το Πεντάγωνο προκειμένου να υπάρξει εκτενής μελέτη ανάλυσης κόστους προς αποτέλεσμα που σχετίζεται με την επαναφορά σε παραγωγή του μαχητικού F-22A Raptor της Lockheed Martin που αν και προσέφερε πλήρως αυτό που υποσχόταν σε επίπεδο ικανότητας, ουδέποτε αποκτήθηκε σε ικανοποιητικούς αριθμούς από την USAF.
Ο κυριότερος λόγος αφορούσε το κόστος καθώς τα F-22 ήταν πολύ ακριβά στην παραγωγή ενώ αποδείχτηκαν εξαιρετικά απαιτητικά σε ότι αφορά την υποστήριξη τους, γεγονός που επίσης ανέβασε δραματικά το κόστος χρήσης.
Λίγα χρόνια νωρίτερα το 2013, η USAF αποδέσμευσε στοιχεία για τα κόστη ανά ώρα πτήσης κατά μέσο όρο, όπως αναφέρονται στο Air Force Cost and Performance (AFCAP) system. Οι διαφορές ήταν εκπληκτικές..
Μέσο κόστος ανά ώρα πτήσης, περίοδος 2008–2012:
F-22A Raptor – $68,362
F-15C Eagle – $41,921
F-15E Strike Eagle – $32,094
F-16C Fighting Falcon – $22,514
A-10C Thunderbolt II (Warthog) – $17,716
MQ-9A Reaper – $4,762
Τα F-15 και ειδικά τα παλαιότερα μοντέλα C έχουν μεγάλο κόστος ανά ώρα πτήσης γιατί απλούστατα είναι παλιά και απαιτούν περισσότερη συντήρηση συγκριτικά με νεότερους τύπους. Αντίθετα τα F-16C είναι μικρότερα και νεότερης κατασκευής κατά συνέπεια οι απαιτήσεις είναι λιγότερες άρα και πιο οικονομικά στη συντήρηση τους.
Το A-10 παρά την ηλικία του παραμένει ένα αρκετά οικονομικό αεροσκάφος κρούσης -εγγύς υποστήριξης καθώς εκσυγχρονίστηκε εντός της τελευταίας 10ετίας ενώ τα μη επανδρωμένα MQ-9 ανήκουν σε μια εντελώς διαφορετική κατηγορία αεροσκαφών σε σχέση με τα επανδρωμένα μαχητικά.
Δεν είναι τυχαίο μάλιστα ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της USAF έριξαν το 61% όλων των πυρομαχικών που χρησιμοποιήθηκαν στο Αφγανιστάν το 2016 ενώ για το 2015 το ποσοστό αντιστοιχεί στο 56%. Συγκριτικά μόλις λίγα χρόνια νωρίτερα το 2011 τα ποσοστά ρίψης πυρομαχικών για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αντιστοιχούσαν μόλις στο 5% αν και η εντατικοποίηση χρήσης τους οφείλεται και σε άλλους παράγοντες που σχετίζονται με τις ειδικές συνθήκες του θεάτρου επιχειρήσεων την εκάστοτε χρονική περίοδο.
ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ F-35
Ποια είναι όμως η θέση του F-35 σε αυτήν τη κλίμακα; Ίσως ακόμα να είναι αρκετά νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα καθώς ο τύπος μόλις έχει μπει σε υπηρεσία αλλά οι εκτιμήσεις αρχικά έκαναν λόγο για κόστος $42,200 ανά ώρα πτήσης. Ποσό που σταδιακά μειώθηκε στα $32.554 συγκριτικά με τα $25.541 ενός F-16C
Φυσικά τα νούμερα αυτά είναι χαμηλότερα από αυτό του F-22A, ενώ όσο τα F-35 θα μεγαλώνουν σε απόλυτους αριθμούς σε μονάδες πρώτης γραμμής, το κόστος αναπόφευκτα θα μειωθεί περεταίρω. Σίγουρα όμως αναμένεται να είναι μεγαλύτερο από αυτό του F-16C που προορίζεται αρχικά να συμπληρώσει και τελικά να αντικαταστήσει.
Παρά τα όσα ακούγονται, το μέλλον δεν ανήκει στα drone (τουλάχιστον στο ορατό) καθώς πολύ απλά δεν διαθέτουν την ίδια επιβιωσημότητα συγκριτικά με επανδρωμένα μαχητικά σε συρράξεις πλήρους κλίμακας.
Σε κάθε περίπτωση όποια και να είναι η επόμενη επιλογή για την ενίσχυση της αμερικανικής Αεροπορίας, το ερώτημα θα πρέπει να είναι ποιο είναι το οικονομικό τίμημα που θα καταβληθεί για την έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογιών που θα μειώσουν τα λειτουργικά κόστη καθόλη τη διάρκεια ζωής ενός μαχητικού.
Άριστο παράδειγμα το ίδιο το F-22A που πέταξε για πρώτη φορά το 1997. Όμως οι προσπάθειες προκειμένου η βασική σχεδίαση να ενσωματώσει βελτιωμένες ικανότητες και παράλληλα να μειωθεί το κόστος ανά ώρα πτήσης, συνεχίζονται για περισσότερα από 20 χρόνια μέχρι τις μέρες μας..
