“Έχουν γίνει βήματα και έχουν πέσει υπογραφές με τη Ρωσία σχετικά με τους S-400. Θεού θέλοντος θα δούμε τα S-400 στη χώρα μας”, δήλωσε ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν την Τρίτη στους βουλευτές του κυβερνώντος κόμμα AKΡ, βάζοντας φωτιά στη περιοχή και φέρνοντας εκ νέου το ζήτημα του ρωσικού πυραυλικού συστήματος στο προσκήνιο.
Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Η.Π.Α. Στρατηγός Τζόζεφ Ντανφορντ, αναφερόμενος πριν λίγα εικοσιτετράωρα από το Aspen Security Forum στο Κολοράντο στο ενδεχόμενο αγοράς από την Τουρκία των S-400, δήλωσε ότι “η Τουρκία δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τη συμφωνία με τη Ρωσία. Αν το έκανε, θα ήταν ανησυχητικό”.
Απαντώντας ο Ερντογάν δήλωσε: “Γιατί θα ήταν ανησυχητικό; Κάθε χώρα πρέπει να λαμβάνει μέτρα για τη δική της ασφάλεια … Η Ελλάδα χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια τους S-300, γιατί προκαλεί ανησυχίες όταν η Τουρκία αποκτά συστήματα S-400;”
Ξεχνάει όμως, προφανώς, ο Τούρκος πρόεδρος την ιστορία πίσω από την κατάληξη των S-300 στην Κρήτη και πως με την απαράδεκτη παρεμβατική πολιτική της χώρας του προς ένα ανεξάρτητο κράτος, την Κύπρο, και με την απειλή πολέμου είχαμε αυτήν την εξέλιξη.
ΠΩΣ ΒΛΕΠΕΙ Η ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ;
Και η Αίγυπτος, όμως, σίγουρα δεν είναι ικανοποιημένη με αυτή την Τουρκική αγορά, αφού η οποιαδήποτε ενίσχυση της Τουρκίας, που υποστηρίζει ενεργά την Μουσουλμανική Αδελφότητα, ανεβάζει τον πήχη και γι αυτήν. Παρ’ όλα αυτά, αν και το Κάιρο διατηρεί άριστες σχέσεις με την Μόσχα, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα θέσει το θέμα, εν μέσω μάλιστα διαπραγματεύσεων για σειρά από εξοπλιστικά projects με τη Ρωσία.
Το Ισραήλ έως τώρα έχει κρατήσει μια στάση σιωπηλή αναφορικά με την εν λόγω προμήθεια. Η νέα επιδείνωση των σχέσεών των δύο χωρών τα τελευταία δύο εικοσιτετράωρα με αφορμή τις εξελίξεις στα Ιεροσόλυμα, ενδεχομένως να συμπαρασύρει και το Ισραήλ σε κάποια σχετική τοποθέτηση επί αυτού του ζητήματος.
Αυτό όμως που θα έπρεπε να προβληματίσει περισσότερο την Τουρκία θα πρέπει να είναι οι κινήσεις του προσφάτως δημιουργηθέντος Ελληνο-ισραηλινού λόμπυ στις ΗΠΑ, το οποίο είναι σίγουρο ότι θα αντιδράσει με τον αποτελεσματικό τρόπο που μόνο αυτό ξέρει τόσο καλά: παρασκηνιακά…
ΟΙ ΔΕΥΤΕΡΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΤΩΝ Η.Π.Α.
Αυτό που είναι σημαντικό να σημειωθεί, αναφορικά με την σχετική προμήθεια από την πλευρά της Τουρκίας, πέραν της ξεκάθαρης ενίσχυσης της αντιαεροπορικής της άμυνας, είναι η συστηματική πλέον απομάκρυνση της Άγκυρας από τις δυτικές δομές. Η Τουρκία ενεργεί έχοντας, κατά την λαϊκή ρήση, “λυμένο το ζωνάρι για καυγά”. Δεν αφήνει τίποτα ασχολίαστο, που ως ένα βαθμό είναι λογικό στις διακρατικές σχέσεις και τη διπλωματία, αλλά πάντα δείχνει να το κάνει με έναν εριστικό, υπεροπτικό και αλαζονικό τρόπο.
Είναι ακριβώς αυτή η συμπεριφορά που επιδεικνύεται και σε αυτή τη περίπτωση, που έρχεται να προστεθεί στα ήδη αντικρουόμενα συμφέροντα με τις υπόλοιπες δυτικές χώρες αναφορικά με την Συρία και το βόρειο Ιράκ. Και αυτά οι Αμερικανοί μπορεί να δείχνουν ότι ως ένα βαθμό τα ανέχονται, όμως η ιστορία έχει δείξει ότι δεν ξεχνούν.
Οι Η.Π.Α., όντας ένας μεγάλος και σχετικά δυσκίνητος γραφειοκρατικός μηχανισμός, είναι ιδιαιτέρως δύσκολο να αφήσει εν μια νυκτί την φιλοτουρκική της πολιτική του “who lost Turkey?” και να γυρίσει την πλάτη στο άτακτο μεν χαϊδεμένο δε “παιδί” της. Κάτι που ενισχύει αυτή την καθυστερημένη αντίδραση είναι και η δεύτερες σκέψεις που πάντα συνοδεύουν τέτοιες αποφάσεις. Η σκέψη ότι ίσως δεν θα πρέπει να αποκηρύξουν την Τουρκία με την ελπίδα ότι κάποια στιγμή θα αντικατασταθεί ο Ερντογάν.
Αυτό όμως είναι μια σκέψη που φαίνεται σιγά-σιγά να υποχωρεί, όπως προκύπτει κι από την σχετική αρθρογραφία μεγάλων γραφίδων, εκπροσώπων της “βαθιάς” διπλωματίας της Ουάσιγκτον. Και ο λόγος είναι ότι έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται ότι ακόμα κι αν φύγει ο Ερντογάν από την εξουσία, δεν θα τον ξεφορτωθούν έτσι εύκολα, αφού χτίζει ένα νέο καθεστώς, μια σχολή σκέψης και πολιτικής στο εσωτερικό της Τουρκίας που “εκπαιδεύει” πολιτικούς, πολίτες και το όλο σύστημα ασφαλείας της γείτονος, μπολιάζοντάς τους με τις Ερντογανικές ιδεοληψίες περί “πυρηνικής Τουρκίας”, της “Υπερδύναμης” (όχι πλέον “περιφερειακής”…), της “μοναδικότητας του Τουρκισμού” και του “Αυτοκρατορικού/Οθωμανικού Παντουρκικού πεπρωμένου”, που όλοι οι άλλοι προσπαθούν να εμποδίσουν…
Αυτό το καθεστώς ουσιαστικά αντικαθιστά το Κεμαλικό σιγά-σιγά, με μια προσπάθεια να δείξει ότι παντρεύει το παλαιό με το νέο, περισσότερο για λόγους πιο εύπεπτης προσαρμογής της κοινωνίας στα νέα (πρακτικά αντι-Κεμαλικά) δεδομένα. Κρίνοντας, βέβαια, από ότι έχει ακολουθήσει μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα πέρυσι τέτοιο καιρό, είναι αμφίβολο το πόσο “εύπεπτη” είναι αυτή η μετάβαση…
Έτσι, το ότι η Ουάσιγκτον έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται το βάθος της αλλαγής που συντελείται στην Τουρκία, και το ότι οι Η.Π.Α. δεν ξεχνούν τα πισώπλατα μαχαιρώματα (και η Τουρκία τα τελευταία 15 χρόνια τους έχει φιλοδωρήσει με ουκ ολίγα…), ίσως θα πρέπει να προβληματίσει την Άγκυρα πριν αρχίσει να παραλαμβάνει τους S-400, καθώς με τις εξελίξεις και στην ΑΟΖ της Κύπρου αλλά, κυρίως, σε Συρία και Ιράκ, έχει πολύ περισσότερα να χάσει από ότι μπορεί να αντέξει…
