Γιάννης Νικήτας
Το τελευταίο διάστημα τα φώτα της δημοσιότητας έχουν τραβήξει τα τουρκικά εξοπλιστικά προγράμματα για την απόκτηση του αεροσκάφους πέμπτης γενιάς F-35 και των συστημάτων αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς S-400. Πίσω όμως από τα δύο εξοπλιστικά προγράμματα βρίσκεται μια μεγάλη λίστα επιμέρους εξοπλιστικών προγραμμάτων με κύριο στοιχείο την ενίσχυση της ναυτικής ισχύς μέσω της ποιοτικής ενίσχυσης της χρησιμοποίησης σύγχρονων οπλικών συστημάτων.
Αθεάτο ρόλο πλην όμως κομβικό και νευραλγικό διαδραματίζει η τουρκική αμυντική βιομηχανία η οποία είναι σε θέση να καλύπτει άνω του 60% των εγχώριων αναγκών των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και παράλληλα να αναπτύσσει μια εξωστρεφή πολιτική εξαγωγών.
Πέραν της δεδομένης αριθμητικής τουρκικής υπεροχής σε προσωπικό και υλικό, δίδεται κατωτέρω επιγραμματική αναφορά των κυριοτέρων τουρκικών εξοπλιστικών προγραμμάτων της επομένης δεκαετίας (ποιοτική παράμετρος), προκειμένου να δοθεί μία εικόνα της επικείμενης δυσμενούς καθοριστικής ανατροπής του συσχετισμού ισχύος Ελλάδος και Τουρκίας (εφ’ όσον η Ελλάς αδρανήσει κατά την αυτή περίοδο):
- Εθνικό πρόγραμμα ΑΤΑΚ για 91 επιθετικά ελικόπτερα τύπου Τ129 (σε συνεργασία με την Agusta Westland) που θα κατασκευαστούν στην Τουρκία.
- Εθνικό πρόγραμμα ΑΝΚΑ της ΤΑΙ (Turkish Aerospace Industries) τριών συστημάτων αποτελούμενα από 10 UAV (Unmanned Aerial Vehicle) μη επανδρωμένα αεροσκάφη, από το οποίο θα προκύψει αργότερα και η οπλισμένη έκδοση (UCAV – Unmanned Aerial Combat Vehicle).
- Εθνικό πρόγραμμα ALTAY που αφορά στην εγχώρια κατασκευή 250 νέων αρμάτων για τον τουρκικό Στρατό Ξηράς (Τ.Σ.Ξ.).
- Εθνικό πρόγραμμα ναυπηγήσεως του εθνικού πλοίου MILGEM, ως βάση για τη ναυπήγηση οκτώ κορβετών και τεσσάρων φρεγατών για το Τουρκικό Ναυτικό (Τ.Π.Ν.).
- Τοποθέτηση σε τροχιά, έως το 2023, δορυφόρων διαφόρων κατηγοριών (π.χ. τηλεπικοινωνιακούς, παρατηρήσεως, επιτηρήσεως για συλλογή πληροφοριών από το διάστημα σε στρατηγικό και τακτικό επίπεδο. Παράλληλη δημιουργία κέντρου εκτοξεύσεως δορυφόρων, σχεδίαση και ανάπτυξη σειράς εθνικών δορυφόρων και σχετικών συστημάτων για στρατιωτική χρήση και για προσδιορισμό θέσεως (αντίστοιχο GPS).
- Εθνικό πρόγραμμα αναπτύξεως πυραύλων εμβέλειας έως 2.500 χλμ (δυνατότητα εξοπλισμού των και με χημικές κεφαλές).
- Έχει ήδη δημιουργηθεί Διεύθυνση Άμυνας Κυβερνοχώρου και ανάλογη υποδομή.
- Ανάπτυξη συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου, κρυπτογραφικών συσκευών, διακλαδική προστασία επικοινωνιών των μονάδων με τα επιτελεία, κέντρα ακροάσεως, αισθητήρες, παρεμβολείς κ.λπ.. Ένα από τα επιτεύγματα του τουρκικού ιδρύματος επιστημονικών και τεχνολογικών ερευνών (TUBITAK) είναι το στρατηγικού επιπέδου ψηφιακού δικτύου επικοινωνιών TAFICS (Ολοκληρωμένο Σύστημα Επικοινωνιών), για την συνεργασία των Κλάδων και η επικοινωνία με φωνητικά δεδομένα, αποστολή εγγράφων, εικόνων, φωτογραφιών, υψηλής ποιότητας και ταχύτητας.
- Ταχεία ανάπτυξη της ρομποτικής με έμφαση στις στρατιωτικές ανάγκες, η οποία οργανώνεται, εξελίσσεται και υποστηρίζεται από το TUBITAK.
- Μη επανδρωμένα αεροχήματα σε ξηρά, θάλασσα και αέρα.
- Προοπτική απόκτησης 100 μαχητικών αεροσκαφών F-35Α καθώς και σχεδίαση και ανάπτυξη εθνικού μαχητικού αεροσκάφους. Ειδικά, το ζήτημα του συνολικού αριθμού F-35A θα έχει άμεση σχέση με την προμήθεια τα S-400.
- Ολοκλήρωση παραδόσεων των νέων F-16 Block 50+ (Peace Onyx IV) και μαζικός εκσυγχρονισμός 165 μαχητικών (97 F-16 Block 40, 68 F-16 Block 50) σε επίπεδο Block 50+.
- Πρόγραμμα προμήθειας 4 αεροσκαφών εγκαίρου προειδοποιήσεως και ελέγχου (ΑΣΕΠΕ) τύπου Β737.
- Προμήθεια 10 μεταφορικών αεροσκαφών τύπου Α400Μ, δύο αεροσκαφών διοίκησης και ελέγχου τύπου Gulfstream, ανάπτυξη και κατασκευή αεροσκαφών βασικής εκπαίδευσης (Hurkus), καθώς και αρκετά προγράμματα εκσυγχρονισμού παλαιότερων τύπων μαχητικών και μεταφορικών.
- Ανανέωση ελικοπτέρων γενικής χρήσεως με το T70 της Sikorsky στο πλαίσιο συμπαραγωγής η οποία θα αποδώσει 121 μονάδες για τις Ένοπλες Δυνάμεις και τις λοιπές κρατικές υπηρεσίες, την ΜΙΤ, την Στρατοχωροφυλακή κ.α. φορείς.
- Επαύξηση δυνατοτήτων στον τομέα της αερομεταφοράς συντελείται με προμήθεια οκτώ CH-57F Chinook, τα οποία για πρώτη φορά εισάγονται στο τουρκικό οπλοστάσιο.
- Πρόγραμμα προμήθειας 15 ελικοπτέρων έρευνας και διάσωσης για τις ανάγκες της Διοίκησης Ασφάλειας Ακτών.
- Ναυπήγηση έξι υποβρυχίων Type 214 σε τουρκικές κλίνες.
- Ναυπήγηση 16 περιπολικών τύπου P1200
- Τέσσερα σκάφη μεταφοράς ομάδων υποβρυχίων καταστροφών τύπου MRTP22U
- Δύο αποβατικά πλοία LST και οκτώ ταχέα αποβατικά LCT, ένα πλοίο διασώσεως υποβρυχίων και ένα βοηθητικό.
- Ναυπήγηση ενός πλοίου αμφίβιας εφόδου LPD με δυνατότητα μεταφοράς ενός τάγματος πεζοναυτών, ελικοπτέρων, αεροστρώμνων και ικανού αριθμού ΤΟΜΠ και ΤΟΜΑ.
- Ανάπτυξη τεχνολογιών υποβρύχιων οπλικών συστημάτων όπως το Ahtapot της Aselsan το οποίο θα καλύψει απαιτήσεις στον τομέα αποστολών παράκτιας ασφάλειας.
- Το Τ.Π.Ν. έχει διακηρύξει την πρόθεσή του να εξετάσει σοβαρά την προοπτική προμήθειας ενός μικρού αεροπλανοφόρου εκτοπίσματος έως 40.000 τόνων από το οποίο θα μπορούν να προς-απονηώνονται αεροσκάφη VSTOL.
- Ενίσχυση της Διοικήσεως Ασφαλείας Ακτών με ναυπήγηση νέων συγχρόνων περιπολικών πλοίων διαφόρου εκτοπίσματος, με αυξημένες επιχειρησιακές δυνατότητες, αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας και το ολοκληρωμένο σύστημα επιτηρήσεως θαλασσίων περιοχών ( στην ελληνική και κυπριακή ΑΟΖ) «Μακρύς Ορίζων».
- Ναυπηγήσεις πλοίων ερευνών (Barbaros), συλλογής πληροφοριών, ωκεανογραφικών, διασώσεως υποβρυχίων, εκπαιδευτικών κ.λπ..
- Εθνικά προγράμματα αναπτύξεως όπλων και αισθητήρων (κυρίως της TUBITAK), όπως το βλήμα cruise SOM (150 – 200 χλμ), βόμβες και πυρομαχικά διαφόρων ειδών και δυνατοτήτων (σκοπός η αυτάρκεια), τορπίλη (AKYA), αντιαεροπορικό βλήμα, αντιαρματικά βλήματα (προσαρμόζονται και σε επιθετικά ελικόπτερα και UAV), τυφέκια ελευθέρων σκοπευτών κ.λπ..
- Κατασκευή πλωτών γεφυρών εφόδου Samur, ΠΕΠ και πυροβόλων (370 αυτοκινούμενα οβιδοβόλα τ. Firtina των 155 χλ., 160 ρυμουλκούμενα Panter 155 χλ. κ.λπ.). Παράδοση 12 αμφιβίων τεθωρακισμένων οχημάτων μηχανικού και προμήθεια 36 γεφυρών Leguan.
- Συνολικά 336 τακτικά τεθωρακισμένα τροχοφόρα οχήματα μαζί με 1.075 οχήματα φορείς όπλων και 2.720 τροχοφόρων οχημάτων, έρχονται να προστεθούν στο δυναμικό του Στρατού. Το όχημα PARS (8×8), το ARMA και το ΤΟΜΑ Tulpar που θα συνοδεύει τα άρματα ALTAY, το οποίο ενσωματώνει 100% τουρκικά όπλα αισθητήρες και συστήματα, σχεδίασης Otokar.
- Ο τομέας της αντιαεροπορικής άμυνας επίσης τελεί υπό πλήρη αναβάθμιση καθώς η εγχώρια βιομηχανία μετέχει ενεργά στην «εθνικοποίηση» όπλων και συστημάτων. Αναμένεται η επιλογή του νέου α/α συστήματος μεγάλου βεληνεκούς καθώς και η προμήθεια τριών πυροβολαρχιών για μεσαία ύψη. Επίσης η προμήθεια 45 αντιαεροπορικών εκτοξευτών για χαμηλά ύψη με σκοπό την προστασία βάσεων και λιμανιών. Η κατασκευή 42 α/α συστημάτων αυτοκινούμενων πυροβόλων συν τα συστήματα ελέγχου.
- Η ανάπτυξη ενός εθνικού διακλαδικού αντιαεροπορικού βλήματος συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον φιλόδοξων και δαπανηρών προγραμμάτων που έχει αναλάβει να φέρει σε πέρας το επιστημονικό προσωπικό του TUBITAK.
Έναντι της ανωτέρω τουρκικής στρατιωτικής απειλής και με την δεδομένη αναθεωρητική πολιτική βούληση έναντι της χώρας μας, κρίνεται ότι η πολιτική και στρατιωτική μας ηγεσία απαιτείται όπως θέσει σε υψηλή προτεραιότητα τον σχεδιασμό και την συνεπή υλοποίηση, για την επόμενη δεκαετία, ενός επαρκούς και εφικτού προγράμματος Δομής των Ενόπλων μας Δυνάμεων, το οποίο θα διασφαλίζει την στρατιωτική αποτροπή και θα εκπέμπει πολιτικό μήνυμα προς αντιπάλους και συμμάχους, ότι η χώρα μας όχι μόνο δεν θα ενδώσει σε πειθαναγκαστικές πιέσεις αλλά θα είναι παρούσα στα διεθνή δρώμενα που την αφορούν.
Αδιαμφισβήτητα πολλά από τα παραπάνω εξοπλιστικά προγράμματα αποτελούν φιλόδοξους στόχους αβέβαιης υλοποίησης. Αυτό όμως δεν συνεπάγεται πως υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού στην ελληνική στρατιωτική και κυρίως πολιτική ηγεσία με τη τελευταία να αντιμετωπίζει τις εξοπλιστικές δαπάνες ως μια άνευ σημασίας προτεραιότητα για τη χώρα. Το 2007 όταν οι Τούρκοι έδειχναν σε εκθέσεις αμυντικού υλικού τις κορβέτες MILGEM ελάχιστοι ήταν αυτοί που πίστευαν πως οι μακέτες θα γίνουν πραγματικά πλοία. Σήμερα, η MILGEM είναι ένα σύγχρονο και αξιόπλοο πλοίο.
Και μπορεί η οικονομική κρίση να μην αφήνει περιθώρια για εξοπλιστικά δισεκατομμυρίων όμως αυτό που επιβάλλεται να γίνει είναι αξιοποίηση των υφιστάμενων συστημάτων με εκσυγχρονισμούς και υποστήριξη είτε λέγεται σε σύγχρονα πυρομαχικά είτε σε αναλώσιμα μέρος των οποίων είναι τα ανταλλακτικά. Όμως δεν σημαίνει πως αρκεί μόνον το παραπάνω: είναι μονόδρομος η προμήθεια νέων οπλικών συστημάτων αφενός για την κάλυψη των κενών της απόσυρσης υφιστάμενων και αφετέρου για να προσδώσουν νέες ικανότητες απέναντι στην απειλή.
