Ρεπορτάζ: Παναγιώτης Βλαχουτσάκος
Στις αρχές του καλοκαιριού διεξήχθη σε μεγάλο νησί μία υψηλού επιπέδου συνάντηση, στην οποία συμμετείχαν στελέχη των υπηρεσιών αντικατασκοπείας των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, ο επιχειρησιακός βραχίονας της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας καθώς και διεθνείς υπηρεσίες συλλογής και εκτίμησης πληροφοριών κυρίως όσον αφορά στον θαλάσσιο χώρο, με επίκεντρο βεβαίως τον άμεσο κίνδυνο που προκύπτει από την πρόθεση της διεθνούς Τζιχάντ να χτυπήσει στόχους στις θαλάσσιες περιοχές της Μεσογείου.
Η προειδοποίηση για τις προθέσεις των τζιχαντιστών είχε έρθει μήνες νωρίτερα, σε μία ανάλογη αλλά ανωτάτου επιπέδου συνάντηση στις Βρυξέλλες.
Τότε ο Βρετανός ναύαρχος του Βασιλικού Ναυτικού του Ηνωμένου Βασιλείου και διοικητής των Nαυτικών Δυνάμεων του ΝΑΤΟ Κ. Τζόνστον δήλωνε πως «ξέρουμε ότι θα χτυπήσουν στη θάλασσα. Το ISIS επιθυμεί ναυτικό βραχίονα, όπως πριν από αυτόν που επεδίωξε η αλ Κάιντα». Ο Βρετανός ναύαρχος θύμισε έτσι τη ναυτική τραγωδία στο Άντεν, στο νότιο άκρο της Υεμένης.
Η πρόσφατη επίθεση στη Βαρκελώνη αναβίωσε όλους αυτούς τους φόβους ιδιαίτερα μετά την ανακάλυψη του δωδεκαμελούς πυρήνα δεύτερης και τρίτης γενιάς μεταναστών σε ένα απομονωμένο και εξαιρετικά ειρηνικό χωριό στους πρόποδες των Πυρηναίων. Ο δωδεκαμελής αυτός πυρήνας είχε συγκροτηθεί από πολύ νεαρά άτομα, το ένα εκ των οποίων ήταν μόλις 17 ετών. Είχε αρκέσει ένας ιμάμης από το Μαρόκο για να στήσει ένα δίκτυο τζιχαντιστών, το οποίο, αν όλα είχαν εξελιχθεί ομαλά, θα μπορούσε να είχε προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά, πολιτική, κοινωνική και οικονομική στη Βαρκελώνη κι αλλού.
Οι διεθνείς υπηρεσίες κατέληξαν στο συμπέρασμα πως η επίθεση στη Βαρκελώνη, μία από τις αντίστοιχες και με ανάλογα μέσα επιθέσεις στην κεντρική Ευρώπη, στοιχειοθετούσε την αλλαγή στρατηγικής της διεθνούς Τζιχάντ στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Με οχήματα, φιάλες υγραερίου, μαχαίρια αλλά και (όπως σημειώνουν οι αναλυτές αυτών των υπηρεσιών) drones, αφού η νέα τεχνολογία στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μπορεί να εξυπηρετήσει τα σχέδιά της, δεδομένου ότι επιτρέπει τη μεταφορά ικανού βάρους εκρηκτικών.
Προβλήματα στύσης ; Υπάρχει λύση … ΕΔΩ
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης μεταξύ των ειδικών επί της αντιτρομοκρατίας αναφέρθηκε επισταμένως η παλιά υπόθεση του 1988, δηλαδή η επίθεση τότε τρομοκρατών στο City of Poros, που άφησε πίσω της εννέα νεκρούς. Η επίθεση είχε αναστατώσει τότε όχι μόνον την Ελλάδα, αλλά όλον τον κόσμο, διότι καταδείχθηκε πως ένα τέτοιο χτύπημα ήταν εφικτό και, λόγω των συνθηκών, αποτελεσματικό.
Κατά τους ειδικούς, το City of Poros ήταν μόνον η αρχή και, με δεδομένες τις εξελίξεις, πολιτικές και τεχνολογικές, αλλά και τη μεγάλη διασπορά δυνάμεων της διεθνούς Τζιχάντ σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου, οι επιθέσεις σε ναυτικούς στόχους είναι πλέον και εφικτοί και επιδιωκόμενοι.
(Φωτογραφίες από την επίθεση στο City of Poros)
Σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες, οι ειδικοί αναλυτές του ΝΑΤΟ αλλά και των υπηρεσιών ασφαλείας των χωρών-μελών της Συμμαχίας καθώς και της Ελλάδας κατέληξαν σε έναν μικρό κατάλογο ενδεχόμενων στόχων.
Οι στόχοι αυτοί είναι ανά κατηγορίες οι εξής: διεθνώς γνωστοί αρχαιολογικοί χώροι με μεγάλη πυκνότητα ξένων επισκεπτών, αλλά και ποικιλομορφία εθνοτήτων. Σε αυτούς, λογικά, πρέπει να συμπεριλαμβάνονται το συγκρότημα της αρχαίας Αθήνας από την Ακρόπολη και την Πνύκα έως την αρχαία Αγορά, αλλά και το Μουσείο Ακρόπολης. Στόχοι όπως το Σούνιο, η ευρύτερη περιοχή της Ολυμπίας, αλλά και πιο αφύλακτοι στόχοι, όπως η Δήλος.
Στη δεύτερη κατηγορία αναφέρονται νησιά με έντονη διεθνή παρουσία, υψηλού οικονομικού επιπέδου και με μεγάλη κινητικότητα. Για τους ειδικούς, ο στόχος-εφιάλτης δεν είναι άλλος από τη Μύκονο, δεδομένης και της εξαιρετικά πολυπληθούς παρουσίας αραβικού στοιχείου με ιδιαίτερη οικονομική άνεση και με πληθώρα μέσων μεταφοράς από τον αέρα ή τη θάλασσα.
Σε μία τρίτη κατηγορία αναφέρεται το ίδιο το λιμάνι του Πειραιά λόγω της μεγάλης κίνησης θηριωδώνκρουαζιερόπλοιων.
Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι ιδιαίτερα για τις περιοχές που περικλείουν το συγκρότημα της αρχαίας Αθήνας, δηλαδή τις γειτονιές Μακρυγιάννη, Θησείο, Ψυρρή, Γκάζι, Κουκάκι, στις οποίες παρατηρείται έντονη παρουσία μουσουλμανικού στοιχείου, αλλά και για μικρούς και ανεξέλεγκτους χώρους προσευχής, όπου η εσωτερική κινητικότητα δεν είναι δυνατόν να ελεγχθεί.
Μία τελευταία κατηγορία είναι αυτή των κρουαζιερόπλοιων και των ημερόπλοιων (ιδίως τα δεύτερα). Τα ημερόπλοια εκτελούν σε καθημερινή βάση μετακινήσεις ικανού αριθμού επιβατών διαφόρων εθνικοτήτων, που είναι και το ζητούμενο για τους τζιχαντιστές. Ενώ στα κρουαζιερόπλοια η είσοδος και η έξοδος είναι εξαιρετικά ελεγχόμενη από ειδικές ομάδες security με διεθνή πείρα, τα ημερόπλοια επί της ουσίας είναι εξαιρετικά ευάλωτα. Ο έλεγχος είναι απλώς υποτυπώδης, αν όχι ανύπαρκτος, σημειώνουν οι ίδιοι κύκλοι.
Υπ’ αυτές τις συνθήκες και με ακόμη νωπό το τραύμα από το χτύπημα στη Βαρκελώνη και τις άμεσες απειλές τζιχαντιστών κατά του πάπα της Ρώμης και άρα του Βατικανού, δηλαδή του κέντρου της ιταλικής πρωτεύουσας που αποτελεί και το νούμερο δύο τουριστικό προορισμό του κόσμου, οι ελληνικές Αρχές έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται ότι ουδείς στη βόρεια ζώνη της Μεσογείου βρίσκεται στο απυρόβλητο.
Με λίγα λόγια οι ελληνικές αρχές ασφαλείας έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται πως τα συστήματα της διεθνούς Τζιχάντ, όπως το Ισλαμικό Κράτος, η αλ Κάιντα και οι άλλες εκδοχές αυτού του κινήματος, δεν ενεργούν ούτε υπακούουν, αλλά και ούτε αντιλαμβάνονται διεθνείς κανόνες, συσχετισμούς ή ιδιαίτερες διπλωματικές σχέσεις.
Χτυπούν για να προκαλέσουν θόρυβο και επικοινωνιακό ορυμαγδό, έτσι ώστε να κυριαρχήσει φόβος, καθώς βασικός στόχος είναι η πρόκληση όσο το δυνατόν μεγαλύτερης εμβέλειας σύγκρουσης σε πολεμικό επίπεδο με τη Δύση.
Με αυτά τα δεδομένα οι ελληνικές υπηρεσίες έχουν αρχίσει τους τελευταίους μήνες μια σειρά από επαφές, meetings και ανταλλαγές ηλεκτρονικών πληροφοριών με φίλια κέντρα αντιτρομοκρατικής δραστηριότητας στον ευρωπαϊκό -και όχι μόνο- χώρο.
Στόχος, η δημιουργία δεξαμενής πληροφοριών και ειδικής database για πρόσωπα και συνδέσμους, και παράλληλα η θωράκιση στόχων (κυρίως ανοιχτών) που βρίσκονται στην πρωτεύουσα αλλά και σε άλλους χώρους. Από την άλλη εντείνεται η προσπάθεια κάλυψης των συνοριακών hotspots, ιδιαίτερα στο Αιγαίο, όπου η διακίνηση προσώπων είναι περισσότερο εύκολη, αν όχι ανεξέλεγκτη.
Κατά τους ειδικούς, τα μέτρα που λαμβάνονται αναμένεται να ενταθούν κατά την αμέσως επόμενη περίοδο, δεδομένου μάλιστα ότι όσο ηττάται το Ισλαμικό Κράτος και οι σύμμαχοί του στα πεδία των μαχών της Συρίας και του Ιράκ, τόσο αναμένεται να αυξηθεί η πίεση από τρομοκρατικές ενέργειες χαμηλού κόστους και με απλά μέσα στην κεντρική και νότια Ευρώπη.
Πώς προσεγγίζουν οι τζιχαντιστές τα νησιά Ελλάδας, Ιταλίας και Ισπανίας
Καλά ενημερωμένες πηγές από τις υπηρεσίες ασφαλείας, μιλώντας στο zougla.gr, περιγράφουν τη μέθοδο προσέγγισης νησιών στο Αιγαίο, στην Κρήτη, στα ιταλικά νησιά κάτω από τη Σικελία και στην Καρθαγένη στην Ισπανία.
Όπως επισημαίνουν, έχει διαπιστωθεί πως πλοία πλέοντας στα διεθνή ύδατα, πολύ κοντά στις ακτές, προσπαθούν να κρύψουν την ταυτότητά τους κλείνοντας τα δορυφορικά συστήματα AIS και προσεγγίζουν ακτές νησιών του Αιγαίου. Τότε ταχύπλοα σκάφη με τεράστιες μηχανές σε επίπεδο ιπποδύναμης τα προσεγγίζουν και μεταφέρουν ελαφρά όπλα και τζιχαντιστές με προορισμό την Ευρώπη.
Ο έλεγχος, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ακουμπά και την Κρήτη, καθώς κάποια από τα πλοία αυτά έχουν προσεγγίσει τις ακτές του νησιού στη Μεσαρά, τα νησιά Σαρδηνία και Σικελία στην Ιταλία, καθώς και την Καρθαγένη στην Ισπανία, ενώ προέρχονται από το λιμάνι Μισράτα της Λιβύης, το οποίο αποτελεί το πλέον σημαντικό λιμάνι στη Μεσόγειο διακίνησης παράνομου οπλισμού.
(Λιβύη: Το λιμάνι Μισράτα)
Βάσει μάλιστα των στοιχείων που έχει συγκεντρώσει η ισραηλινή εταιρεία ανάλυσης θαλάσσιων δεδομένων Windward, μόλις τους πρώτους δύο μήνες του 2017, συνολικά 200 πλοία έσβησαν για μερικά λεπτά το στίγμα τους από τον χάρτη πριν μπουν στα ευρωπαϊκά ύδατα. Μάλιστα, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, 40 τέτοια πλοία μπήκαν από τη Λιβύη, από περιοχές στις οποίες έχει βάσεις το Ισλαμικό Κράτος. Παράλληλα, ακόμη 20 σκάφη, λίγο πριν προσεγγίσουν την Ευρώπη, σταμάτησαν τις εκπομπές τους, κάνοντας επίσης ύποπτες στάσεις για περισσότερες από έξι ώρες στα ύδατα του Λιβάνου ή της Συρίας.
