Του Yaniv Avrahm Μετάφραση: Στέργιος Σεβαστιάν
Baklava in the colors of the German and Turkish flags at a shop in Düsseldorf, Germany, via Wikipedia Τα σκληρά μέτρα που έλαβε ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος πέρυσι, οδήγησαν σε μια εντεινόμενη κρίση με πλήθος δυτικών κρατών, πρώτα απ ‘όλα με τη Γερμανία. Μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, οι σχέσεις μεταξύ Άγκυρας και Βερολίνου είναι σε ένα πρωτοφανώς χαμηλό επίπεδο. Ωστόσο, υπό το πρίσμα της ιστορίας των στενών τους σχέσεων, τον όγκο των σταθερών οικονομικών συναλλαγών κατά τη διάρκεια των ετών, και την ικανότητα της Τουρκίας να σταθεροποιεί τα κύματα της μετανάστευσης προς την Ευρώπη, οι χώρες μπορούν ακόμα να βρούν ένα κανάλι επικοινωνίας, προκειμένου να ανασχέσουν την κρίση.
Μετά από την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος εναντίον του το περασμένο έτος, ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ερντογάν επεδίωξε να εδραιώσει τη θέση του και να μεταφέρει ένα μήνυμα ενότητας κάτω από τη σημαία της δημοκρατίας εναντίον των «εχθρών της Τουρκίας στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.» Στην πράξη, όμως, η Τουρκία είναι βιώνει μια βαθιά εσωτερική αναταραχή. Με σκοπό την εδραίωση του καθεστώτος στην εξουσία, οι αρχές καταδιώκουν δημόσια πρόσωπα και μέλη των μέσων μαζικής ενημέρωσης.
Η απόπειρα πραξικοπήματος και της αποτυχίας της αποτελεί ένα πολιτικό σημείο καμπής για την Τουρκία. Τα καταπιεστικά μέτρα Ερντογάν έχουν συμβάλει στην ενίσχυση Ισλαμικών και αντι-Δυτικών κύκλων στο εσωτερικό της Τουρκίας και της επιδείνωσης των τριβών της Άγκυρας με τη Δύση, η οποία αντιτίθεται έντονα στην καταπάτηση από το καθεστώς των ατομικών δικαιωμάτων. Επιπλέον, γεωπολιτικές διακυμάνσεις και η διαρκής αδυναμία της Ουάσινγκτον στη Μέση Ανατολή, ώθησε την Άγκυρα να θερμάνει τις σχέσεις της με χώρες όπως η Ρωσία, το Ιράν και το Κατάρ, μια αλλαγή που μπορεί να έχει μεγάλη επίδραση στις ενεργειακές φιλοδοξίες και τις οικονομικές ανάγκες της Τουρκίας.
Οι σχέσεις της Τουρκίας με τη Γερμανία ήταν εύθραυστες εδώ και μήνες. Η ένταση αυτή σηματοδοτεί μια πλήρη αντίθεση με τις «συνηθισμένες» εποχές, πριν από την απόπειρα πραξικοπήματος και τα επακόλουθά της, όταν το Βερολίνο υιοθέτησε μια ρεαλιστική γραμμή απέναντι στην Άγκυρα σε σχέση με την ΕΕ και διατήρησε βαθείς πολιτικούς δεσμούς με την ένωση. Οι εντάσεις που έχουν προκύψει μεταξύ των δύο εθνών έχουν εκδηλωθεί εμφανώς.
Οι τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας συνέλαβαν γερμανούς ακτιβιστές και δημοσιογράφους, ύποπτους για υποκίνηση της τρομοκρατίας ενάντια σε τουρκικούς στόχους. Επίσης, εμπόδισαν Γερμανούς βουλευτές να επισκεφθούν γερμανικές δυνάμεις που σταθμεύουν στην Τουρκία, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του ΝΑΤΟ κατά του ISIS.
Οι γερμανικές αρχές απάντησαν απαγορεύοντας σε σημαντικούς Τούρκους αξιωματούχους να πραγματοποιήσουν συγκεντρώσεις πριν το το τουρκικό δημοψήφισμα του Απριλίου. Η Γερμανία θα διεξάγει εκλογές αυτό το μήνα και οι εντάσεις με την Τουρκία φαίνεται να επιδεινώνονται. Ο Ερντογάν υποστήριξε πρόσφατα ότι μια γερμανική ταξιδιωτική προειδοποίηση για την Τουρκία ήταν μια κυνική προσπάθεια εκμετάλλευσης της κρίσης μεταξύ των δύο χωρών για πολιτικό κέρδος. Ο Ερντογάν φαίνεται να έχει αποφασίσει ότι το Βερολίνο αποτελεί μέρος μιας δυτικής συνωμοσίας αποδυνάμωσης της Τουρκίας.
Για να ενισχυθεί αυτή η κατηγορία, οι τουρκικές αρχές επιβολής του νόμου διέδωσαν ψευδείς πληροφορίες που αναφέρουν ότι γερμανικές χρηματοπιστωτικές εταιρείες εμπλέκονται με το κίνημα του Fethullah Gülen, ενός Τούρκου εξόριστου, που το καθεστώς θεωρεί οτι είχε ενορχηστρώσει την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος. Η γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ επιδιώκει οικονομικές κυρώσεις για να περιορίσει τον Ερντογάν. Υπάρχουν και φωνές στη Γερμανία που καλούν την ΕΕ να παγώσει την τελωνειακή ένωση με την Τουρκία, η οποία, αν πραγματοποιηθεί, θα μπορούσε να αποτελέσει σοβαρό πρόβλημα για την Άγκυρα. Η Γερμανία είναι ο κύριος εμπορικός εταίρος της Τουρκίας.
Η Άγκυρα δεν έχει ακόμη ανακάμψει από τις κυρώσεις που της επιβλήθηκαν από τη Μόσχα μετά την κατάρρευση του ρωσικού αεροσκάφους στη Συρία στα τέλη του 2015 και νέες κυρώσεις δεν θα ήταν ευπρόσδεκτες. Εταιρείες επενδύσεων και από τις δύο πλευρές αναγνωρίζουν την οικονομική ζημία που μπορεί να προκληθεί από παρόμοιες κρίσεις και ελπίζουν ότι η εχθρότητα μεταξύ των χωρών θα περάσει αμέσως μετά τις γερμανικές εκλογές. Ο Erdoğan προσκάλεσε πρόσφατα 19 αντιπροσώπους γερμανικών εταιρειών σε συνάντηση στην Άγκυρα για να διασκεδάσει τους φόβους τους και να τους διαβεβαιώσει ότι δεν θα υποστούν βλάβη στην τουρκική οικονομία. Η πορεία των σχέσεων μεταξύ Άγκυρας και Βερολίνου θα μπορούσε να έχει ευρύτερες επιπτώσεις στη σχέση της Τουρκίας με τη Δύση, ιδιαίτερα με την Ουάσινγκτον.
Η Άγκυρα βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, τον κύριο εταίρο του ΝΑΤΟ, σχετικά με την τακτική συνεργασία της τελευταίας με τις κουρδικές δυνάμεις στη Συρία – δυνάμεις που η Τουρκική κυβέρνηση θεωρεί λειτουργικό σκέλος του ΡΚΚ και απειλή για την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας. Η ένταση της Άγκυρας με το Βερολίνο θα μπορούσε να επιδεινώσει την τεταμένη σχέση της με την Ουάσινγκτον. Εν τω μεταξύ, έχει διαμορφωθεί μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση μεταξύ Τουρκίας και Ιράν, η οποία εκφράστηκε στην πρόσφατη έκτακτη επίσκεψη του αρχηγού του ιρανικού γενικού επιτελείου στην Άγκυρα. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, μίλησε με ανώτερους Τούρκους αξιωματούχους, με επικεφαλής τον Ερντογάν, για τη δυνατότητα καθιέρωσης ενός μηχανισμού συνεργασίας κατά των τρομοκρατικών οργανώσεων στο βόρειο Ιράκ.
Η ανησυχία της Τουρκίας σχετικά με τις κουρδικές εθνικές φιλοδοξίες στην περιοχή εξυπηρετεί τους Ιρανούς, οι οποίοι θέλουν να εδραιώσουν την παρουσία τους στην περιοχή μεταξύ Ιράκ, Συρίας και Λιβάνου. Δεν είναι σαφές σε τι όφελος προσδοκά ο Ερντογάν από αυτήν την προσέγγιση, επειδή η ενίσχυση του Ιράν και η πρόσδεση στη Ρωσία εις βάρος της Δύσης, μπορεί να βλάψει την ικανότητα της Τουρκίας να επηρεάσει το πολιτικό μέλλον της Συρίας. Είναι ασφαλές να υποθέσουμε ότι οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Γερμανίας δεν πρόκειται να βελτιωθούν σύντομα και θα επηρεαστούν από εσωτερικές διακυμάνσεις. Ωστόσο, ενόψει των ιστορικά ισχυρών σχέσεων των χωρών, πιθανότατα θα συγκρατηθεί η κρίση, για να μετριαστεί ο οικονομικός αντίκτυπός της.
Η ικανότητα της Άγκυρας να επηρεάζει την τουρκική διασπορά που ζει στη Γερμανία, η συνεργασία της στον αγώνα κατά του ISIS και η ικανότητά της να βοηθήσει την Ευρώπη στην κρίση των προσφύγων και άλλα πολιτικά ζητήματα, όπως η σύγκρουση στην Κύπρο, θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα κανάλι διαλόγου.
https://besacenter.org/perspectives-papers/turkey-germany-crisis/
infognomonpolitics
