© AFP 2018 / Robyn Beck Κατασκήνωση αστέγων στο Anaheim, Καλιφόρνια 25 Ιανουαρίου 2018
ΜΟΣΧΑ, 4 Φεβρουαρίου (RIA Novosti) Marat Seleznev.
Τα προβλήματα της φτώχειας στις αναπτυσσόμενες χώρες και στις χώρες του τρίτου κόσμου είναι προφανή. Όμως από τα κοινωνικά δεινά υποφέρουν και στα πιο ευημερούντα κράτη.
Σαράντα εκατομμύρια Αμερικανοί ζουν κάτω από το όρο της φτώχειας, μερικά εκατομμύρια μόλις και μετά βίας τα βγάζουν πέρα, και τα περισσότερα από τα οφέλη του πολιτισμού για αυτούς τα πάντα είναι λιγότερο προσιτά.
Οι οικονομολόγοι καταλήγουν σε ένα παράδοξο συμπέρασμα: αποδεικνύεται ότι ένας ζητιάνος μέσα σε μια πλούσια χώρα ζει πολύ χειρότερα από ότι σε μια φτωχή χώρα. Όλο και πιο δυνατές γίνονται οι εκκλήσεις να σκεφτούν σοβαρά την αναθεώρηση της κοινωνικής πολιτικής. Έτσι το Αμερικάνικο όνειρο μετατρέπεται σε μια ψευδαίσθηση και αναλύεται παρακάτω στο υλικό του RIA Novosti.
Κάθε οκτώ άτομα
«Κατά τη διάρκεια αυτών των δύο εβδομάδων είδα και άκουσα πολλά», ξεκινά έτσι η ογκώδης έκθεση για την επίσκεψη στις Ηνωμένες Πολιτείες, του Ειδικού Εισηγητή του ΟΗΕ για την ακραία φτώχεια, ο Philip Alston.
Κατά τη διάρκεια της Αμερικανικής περιοδείας, εξέτασε το κέντρο του Λος Άντζελες και έμεινε έκπληκτος γιατί εκατοντάδες άνθρωποι στην περιοχή Skid Row βρίσκονται στα πρόθυρα της επιβίωσης. Είδε έναν αστυνομικό στο Σαν Φρανσίσκο που προσπαθούσε να διώξει μια ομάδα άστεγων ανθρώπων από το δρόμο. Ο αστυνομικός έμεινε ακίνητος και αμίλητος μετά από μια ερώτηση που του έκανε κάποιος από αυτούς. Πες μας που να πάμε; O Alston έχει δει άτομα χωρίς ασφάλιση – η ασφάλιση τους δεν καλύπτει ούτε τις οδοντιατρικές υπηρεσίες.
Τώρα δεν έχουν καμία ευκαιρία να αποκτήσουν κανονική δουλειά.
Ήταν συγκλονισμένος από το αποχετευτικό δίκτυο γεμάτο λυματολάσπη σε εκείνες τις πολιτείες όπου οι αρχές δεν ασχολούνται με τέτοια κοινά προβλήματα.
«Οι ΗΠΑ είναι μεταξύ των πλουσιότερων, ισχυρότερων και τεχνολογικά ανεπτυγμένων κρατών, αλλά ούτε ο πλούτος ούτε η δύναμη ούτε η τεχνολογία χρησιμοποιούνται για την επίλυση του προβλήματος της φτώχειας». Σαράντα εκατομμύρια άνθρωποι – τον κάθε όγδοο πολίτης των Ηνωμένων Πολιτειών. Σχεδόν το 13% του πληθυσμού της χώρας
Το όριο της φτώχειας για έναν ενήλικα στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με πληροφορίες στις 13 Ιανουαρίου, – είναι $ 12.140 ετησίως. Για δύο άτομα -είναι 16 460 δολάρια, για τρία – 20 780 δολάρια. Ο μέσος ετήσιος μισθός του ταμία στη χώρα είναι 29 χιλιάδες δολάρια, του αστυνομικού – 62 χιλιάδες. Σαράντα εκατομμύρια Αμερικανοί λαμβάνουν λιγότερο από το υπό όρους “ελάχιστο όριο διαβίωσης”. Και τα 18,5 εκατομμύρια από αυτούς έχουν εισοδήματα κατά το ήμισυ του ορίου, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ.
© AP Photo / Jae C. Hong Άστεγοι του Skid Rowe στην περιοχή του Λος Άντζελες
Η μάστιγα της φτώχειας
Στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι αποδεκτό (και οι αρχές προσπαθούν να υποστηρίξουν μια τέτοια σκέψη) ότι οι πλούσιοι είναι ασφαλώς οι εργατικοί πατριώτες, η κύρια κινητήρια δύναμη της οικονομίας. Οι φτωχοί, αντίθετα, θεωρούνται χαμένοι και εξαρτώμενοι, άνθρωποι, που δεν επιθυμούν πολύ σκληρή δουλειά. “Η Πραγματικότητα όμως διαφέρει από αυτές τις απόψεις”, υποδεικνύει ο Alston.
Στην πραγματικότητα, οι πλουσιότεροι Αμερικανοί προσπαθούν να πληρώσουν λιγότερους φόρους, να τοποθετήσουν τα χρήματα τους σε υπεράκτιες εταιρείες και να αποκτήσουν κέρδη όχι από τη σκληρή δουλειά αλλά από την κερδοσκοπία. Οι φτωχοί είτε γεννήθηκαν φτωχοί είτε βρίσκονταν στο δρόμο υπό την πίεση περιστάσεων – ασθένειες, γήρας, διακρίσεις στην αγορά εργασίας, διάλυση της οικογένειας.
“Στις συνθήκες της σύγχρονης οικονομίας, μόνο ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού προστατεύεται από τη φτώχεια λόγω της συρροής των δυσμενών συνθηκών. Το Αμερικανικό όνειρο γίνεται γρήγορα η Αμερικανική ψευδαίσθηση: η κινητικότητα του πληθυσμού στις ΗΠΑ είναι η χαμηλότερη μεταξύ των εύπορων χωρών” , – γράφει ο Philip Alston
Ο εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών υποστηρίζει επίσης ότι δεν ισχύουν τα ρατσιστικά στερεότυπα, σύμφωνα με τα οποία η πλειοψηφία των φτωχών στις ΗΠΑ – είναι μαύροι ή Λατίνοι. Στην πραγματικότητα, ο στρατός των λευκών φτωχών ανθρώπων είναι περισσότεροι από οκτώ εκατομμύρια άτομα.
Ένα ξεχωριστό πρόβλημα είναι το πρόβλημα της παιδικής φτώχειας. Το 2016, το 18 τοις εκατό των παιδιών στις Ηνωμένες Πολιτείες, περίπου 13 εκατομμύρια άνθρωποι, ζούν σε συνθήκες φτώχειας. Τριάντα δύο και μισό τοις εκατό των Αμερικανικών φτωχών είναι παιδιά, το 21% είναι άστεγα παιδιά . Ωστόσο, δεν είναι όλα τόσο τρομερά. Ναι, το 95% των νέων Αμερικανών, τώρα έχουν ιατρική ασφάλιση, μέσα από την επέκταση του Medicaid, και την έναρξη του προγράμματος Ασφάλισης Υγείας των Παιδιών το 1997
Παρ ‘ όλα αυτά , σύμφωνα με το Stanford Center για τη μελέτη της φτώχειας και της ανισότητας, οι ΗΠΑ καταλαμβάνουν την πρώτη θέση ανάμεσα στις πλούσιες χώρες, όσον αφορά την παιδική φτώχεια.
Σήμερα
“Τα δεινά και η φτώχεια εκατομμυρίων Αμερικανών είναι τα ίδια με αυτά της Αφρικής ή της Ασίας, ίσως ακόμα χειρότερα από αυτούς”, – χτυπάει το καμπανάκι ο Angus Deaton, νικητής του βραβείου Νόμπελ στα Οικονομικά. Για πολλά χρόνια μελέτησε τα προβλήματα της πρόνοιας σε διάφορες χώρες. Στο άρθρο για τους New York Times “οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν πλέον να αγνοήσουν το πρόβλημα της βαθιάς φτώχειας”, προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα εάν είναι στις Ηνωμένες Πολιτείες το ίδιο φτωχοί , όπως για παράδειγμα στην Αιθιοπία και το Νεπάλ.
Η απάντηση του Diton δεν ακούγεται πραγματικά αισιόδοξη. Οι Αμερικανοί, παρά την οικονομική δύναμη της χώρας, υποφέρουν από την ακραία φτώχεια . Και οι φτωχοί άνθρωποι που έχουν πέσει κάτω, είναι περισσότερο, από ό, τι γίνεται αποδεκτό να σκέφτεται κάποιος.
© AP Photo / Jae C. Hong Άστεγος με ένα καπέλο που πάνω σε αυτό είναι γραμμένο «Ας κάνουμε και πάλι μεγάλη Αμερική» στο λεωφορείο Λος Άντζελες
Σύμφωνα με την Παγκόσμια τράπεζα, το 2013 στον πλανήτη ήταν 769 εκατομμύρια φτωχοί. Σε αυτή την περίπτωση χρησιμοποιείται ο όρος the world’s very poorest — αναφέρεται στην βαθιά φτώχεια, το χειρότερο επίπεδο ευημερίας. Αυτοί οι άνθρωποι επιβιώνουν με 1,9 δολάρια την ημέρα. Οι πολύ φτωχοί είναι 3,3 εκατομμύρια Αμερικανοί.
Αλλά σε αυτούς τους υπολογισμούς έχει χαθεί μία σημαντική λεπτομέρεια . Οι ανάγκες των φτωχών σε διαφορετικές χώρες είναι πολύ διαφορετικές. Ένας χωρικός στις τροπικές δεν χρειάζεται πολλά χρήματα για τα ρούχα ή υπηρεσίες μεταφορών. Σε ένα χωριό που κατοικεί στην Ινδία δεν επιβαρύνεται με ενοίκιο για ένα σπίτι και δεν δαπανά για τις δημόσιες υπηρεσίες. Ακόμη και μέσα σε μια χώρα, οι ζητιάνοι έχουν διαφορετικές ανάγκες: στο Λος Άντζελες, λόγω της θερμότητας οι άστεγοι κοιμούνται στους δρόμους, αλλά στη Νέα Υόρκη αναζητούν διαμονή με στέγη.
Ο Αμερικανός οικονομολόγος Robert Allen προτείνει να ενισχυθεί το σύστημα της εκτίμησης του επιπέδου φτώχειας. Κατά τη γνώμη του, η γραμμή ορίου 1,9 δολάρια, την οποία τηρεί η Παγκόσμια Τράπεζα, είναι κατάλληλη για τις φτωχές χώρες. Για τα εύπορα κράτη είναι απαραίτητο να χρησιμοποιηθεί το όριο στα τέσσερα δολάρια.
Ως αποτέλεσμα, γράφει ο Diton, απολύτως φτωχούς είναι δυνατόν να καλέσουμε 5,3 εκατομμύρια Αμερικανούς, δηλαδή είναι 66 τοις εκατό περισσότεροι από ό, τι θεωρείται ότι είναι. Για σύγκριση: στη Σιέρρα Λεόνε ζούν 3,2 εκατομμύρια ζητιάνοι, στο Νεπάλ – 2,5 εκατομμύρια, στη Σενεγάλη – τα ίδια 5,3 εκατομμύρια.
Η απελπισία των Λευκών
Φυσικά, στις πλούσιες χώρες ζουν περισσότερο. Αυτό συμβαίνει γιατί με σπάνια εξαίρεση, όλοι έχουν πρόσβαση στο καθαρό νερό, το κανονικό φαγητό και όλες τις ιατρικές υπηρεσίες υγείας. Αλλά ο Diton επισημαίνει ότι τα οφέλη του πολιτισμού γίνονται ολοένα και πιο απόμακρα για τους πιο φτωχούς Αμερικανούς. Και το προσδόκιμο ζωής στη χώρα (80 έτη, την 43η θέση στη λίστα της CIA, χειρότερα από την Ελλάδα, το Πουέρτο Ρίκο και την Ισπανία) είναι χαμηλότερο από αυτό που θα μπορούσε να είναι, λαμβάνοντας υπόψη το Συνολικό πλούτο των Ηνωμένων Πολιτειών. Σε ορισμένες περιοχές, όπως στο Δέλτα του Μισισιπή ή τα Appalachian όρη , το προσδόκιμο ζωής, είναι ακόμη χαμηλότερο από το Μπαγκλαντές και το Βιετνάμ.
Πολλοί Αμερικανοί αντιμετωπίζουν υποβάθμιση της υγείας. Σε κοινή έρευνα του Angus Diton και της καθηγήτριας της οικονομίας του Πανεπιστημίου Princeton Anna Keyes λέγεται ότι το πρόβλημα αυτό αφορά συνήθως τους λευκούς Αμερικανούς με δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Στο περιβάλλον τους αυξάνει το λεγόμενο ποσοστό θνησιμότητας από απελπισία – δηλαδή οι αυτοκτονίες, το αλκοόλ και τα ναρκωτικά.
Οι συντάκτες της μελέτης υποδεικνύουν ότι η αύξηση του αριθμού των “απελπισμένων θανάτων” οφείλεται στην επιδείνωση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης των πολιτών – κυρίως εκπροσώπων της λευκής εργατικής τάξης. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι το τέλος του 2015, το ποσοστό θνησιμότητας μεταξύ αυτών ήταν 30% υψηλότερο από το ποσοστό θνησιμότητας των Αφροαμερικανών. Το 1999 παρατηρήθηκε η αντίστροφη εικόνα. Αυτή είναι μια άλλη επιβεβαίωση της πλάνης των φυλετικών στερεοτύπων: το επίπεδο ευημερίας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, αλλά σίγουρα όχι από το χρώμα του δέρματος.
© AP Photo / Jae C. Hong Άστεγη στο Skid Row στο Λος Άντζελες
Αφαιρέστε και μοιράστε
“Η Καταπολέμηση της ανισότητας απαιτεί σημαντικές αλλαγές στη φορολογία σε εθνική και παγκόσμια κλίμακα. Πολλές χώρες πρέπει να αναθεωρήσουν τις πολιτικές στον τομέα της εκπαίδευσης και του καθορισμού των μισθών, καθώς και την εταιρική διακυβέρνηση “, το συμπέρασμα αυτό περιέχεται στην έκθεση παγκόσμιας ανισότητας 2018.
Μεταξύ των συντακτών του εγγράφου είναι οικονομολόγοι που ειδικεύονται στο πρόβλημα της ιδιοκτησίας της διαστρωμάτωσης της κοινωνίας και της φτώχειας: ο Τόμ Πικέτι και ο Εμμανουήλ Σαέζ, πιστεύουν ότι στις ανεπτυγμένες χώρες πρέπει να αλλάξει ριζικά η κοινωνική δομή.
Η καταπολέμηση της φτώχειας καλείται να οδηγήσει σε τρία μέτωπα. Πρώτον, στην χρήση της προοδευτικής φορολογίας. Αυτό αποθαρρύνεται από τους πλούσιους που συσσωρεύουν τον πλούτο και αυξάνουν τη δική τους ευημερία. Το δεύτερο είναι η κατάρτιση του παγκόσμιου μητρώου χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων. Αυτό θα επιτρέψει τον εντοπισμό των ιδιοκτητών κεφαλαίων και θα προκαλέσει πλήγμα στη φοροδιαφυγή και τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Τρίτο – να εξασφαλιστεί η ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση και στην εργασία
Τέλος, η γενική ευχή των συντακτών της έκθεσης: οι κυβερνήσεις πρέπει να επενδύσουν την εκπαίδευση, την υγεία και την προστασία του περιβάλλοντος. Και το κύριο πρόβλημα εδώ είναι αυτό Οι πλουσιότερες χώρες είναι πραγματικά φτωχές. Τα κράτη έχουν λίγα χρήματα που να περισσεύουν, ακόμη και τα περισσότερα ευημερούντα από αυτά επιβαρύνονται με υψηλά χρεωστικά βάρη και λόγω αυτών δεν μπορούν να επεκτείνουν απεριόριστα τα κοινωνικά προγράμματα.
Ο Angus Deaton δεν απαιτεί ριζική αλλαγή στο φορολογικό σύστημα και να μοιράσουν τον πλούτο δισεκατομμυριούχων. Ζητά από τις κυβερνήσεις του κόσμου και, ειδικότερα, από τις αρχές των ΗΠΑ να δώσουν ελαφρά περισσότερη προσοχή στα εσωτερικά προβλήματα. “Πρέπει να σταματήσουν να σκέφτονται ότι μόνο οι μη-Αμερικανοί είναι πραγματικά φτωχοί,” – λέει ο βραβευμένος με Νόμπελ στην Αμερικανική ελίτ.
© REUTERS / Carlos Barria Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump στο οικονομικό φόρουμ στο Νταβός
Βοηθείστε τον εαυτόν σας
Στο σοκαριστικό ταξίδι του στις ΗΠΑ, ο Philip Alston έγραψε την έκθεση όχι μόνο με μελανά χρώματα. Είδε πολύ καλά πράγματα και μίλησε για τα παραδείγματα αληθινής φιλανθρωπίας και αμοιβαίας βοήθειας. Μία από τις καθολικές εκκλησίες στο Σαν Φρανσίσκο μεταξύ των υπηρεσιών παρέχει στέγη στους άστεγους . Οι γιατροί των εθελοντών στο Charleston (Δυτική Βιρτζίνια) δωρεάν εξυπηρετούν χιλιάδες ασθενείς – συμπεριλαμβανομένης της παροχής οδοντιατρικών υπηρεσιών. Πολλοί δήμοι είναι υπέρ της επέκτασης της κοινωνικής στήριξης για το 20% των φτωχότερων και των μειονεκτούντων ατόμων. Αλλά όλα αυτά είναι μια πρωτοβουλία από τα κάτω.
Στην κορυφή, στην αξιολόγηση του Alston, είναι η Αμερικανική κοινότητα που επιβάλλει αναποτελεσματική κοινωνική και φορολογική πολιτική. Και η κατάσταση χειροτερεύει.
Στην έκθεση της ανισότητας στον κόσμο, δηλώνεται ότι το 1980 στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ στο ένα τοις εκατό του ενήλικου πληθυσμού ανήκε το 10% του εθνικού πλούτου. Το 2016, η κατάσταση στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει αλλάξει. Αν το ένα τοις εκατό από τους πιο πλούσιους Ευρωπαίους αντιπροσωπεύει το 12% του εθνικού πλούτου, οι Αμερικανοί “έφαγαν ” ήδη το 20%.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ΟΗΕ, οι Ηνωμένες Πολιτείες κινδυνεύουν να γίνουν ο παγκόσμιος ηγέτης στον τομέα της ακραίας ανισότητας. Φταίει η φορολογική μεταρρύθμιση. Εκτός των άλλων, προϋποθέτει σοβαρή μείωση του φόρου εισοδήματος των εταιρειών — από 35 έως 21 τοις εκατό. “Κατά τον υπολογισμό των φορολογικών πλεονεκτημάτων του Υπουργείου οικονομικών ρητά λέει ότι μία πηγή εισοδήματος θα μπορούσε να είναι η μεταρρύθμιση της Κοινωνικής ασφάλισης» . Αυτό σημαίνει ότι θα πάνε στο μαχαίρι τα κοινωνικά προγράμματα επειδή τα χρήματα για την εφαρμογή τους θα είναι λιγότερα λόγω της μικρότερης εισροής φόρων από τις εταιρείες.
“Οι συνέπειες μπορεί να είναι θανατηφόρες για το υπερφορτωμένο και ανεπαρκές Αμερικανικό σύστημα κοινωνικής προστασίας και για εκείνους που εξαρτώνται από αυτό”, προειδοποιεί ο Alston.
