Ένα διπλωματικό θρίλερ στα «προσεχώς» των επόμενων δεκαετιών «ψήνεται» όσο βαθαίνει η υπερθέρμανση του πλανήτη με εμπλεκόμενες χώρες τη Δανία, τη Γροιλανδία και κυρίως τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με επιστήμονες που διεξήγαγαν σχετική έρευνα, μια μυστική
εγκαταλειμμένη πυρηνική βάση που είχε κατασκευαστεί στο εσωτερικό των πάγων στην Γροιλανδία πρόκειται να «αναδυθεί» εξαιτίας του λιωσίματος των πάγων από την υπερθέρμανση της Γης.
Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες, πολλοί τόνοι τοξικών αποβλήτων αναμένεται να διαχυθούν στη θάλασσα αν ο πάγος συνεχίσει να λιώνει γύρω από το Camp Century, μια ερευνητική εγκατάσταση που κατασκεύασαν οι στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ κατά τον Ψυχρό Πόλεμο το 1959. Η εγκατάσταση λειτούργησε μέχρι το 1967.
Η στρατιωτική βάση υπήρξε η πρώτη κινητή μονάδα παραγωγής πυρηνικής ενέργειας στον κόσμο, όταν άνοιξε τις πύλες της στους 200 στρατιώτες και αξιωματικούς που τη στελέχωσαν το 1959, και αποτελούνταν από ένα δίκτυο σηράγγων συνολικού μήκους τριών χιλιομέτρων, που ήταν θαμμένες στον πάγο.
Η περιοχή στην οποία κατασκευάστηκε η πυρηνική εγκατάσταση ανήκε την περίοδο εκείνη στη Δανία.
Η Δανία έδωσε στην κυβέρνηση των ΗΠΑ την άδεια να κατασκευάσει στρατιωτική βάση στο σημείο, ωστόσο, όπως όλα δείχνουν, οι ΗΠΑ είχαν αποκρύψει τον πραγματικό στόχο της εγκατάστασής τους στο σημείο, που δεν ήταν άλλος από την εκτόξευση πυρηνικών πυραύλων προς τη Σοβιετική Ένωση. Κωδικό όνομα της μυστικής αποστολής: Project Iceworm (Επιχείρηση Σκουλήκι του Πάγου).
Ο αμερικανικός στρατός δημιούργησε ένα σχέδιο κατασκευής ενός περίπλοκου δικτύου σηράγγων που θα έβγαιναν από τα όρια του Camp Century, ώστε να κρύψουν μέσα περισσότερους από 600 πυραύλους ικανούς να πλήξουν τη Μόσχα ανά πάσα στιγμή.
Όπως όλα δείχνουν η επιχείρηση Iceworm εγκαταλείφθηκε μόλις οκτώ χρόνια αργότερα, και ενώ ο Ψυχρός Πόλεμος βρισκόταν στο απόγειό του, όχι επειδή μειώθηκε ο πυρηνικός κίνδυνος, αλλά επειδή κρίθηκε επικίνδυνη η περιοχή λόγω της αστάθειας του πάγου.
Σύμφωνα με την Independent και την Guardian, παρά το γεγονός ότι η εγκατάσταση εγκαταλείφθηκε το 1967, στα βάθη των πάγων της Γροιλανδίας έχουν μείνει θαμμένοι μέχρι και σήμερα περίπου 9.200 τόνοι χημικών αποβλήτων.
Όσοι γνωρίζουν την κατάσταση εκτιμούν ότι είναι θέμα χρόνου να διαχυθούν στον ωκεανό αρκετοί τόνοι πολυχλωριωμένων διφαινυλίων (PCB), ενός εξαιρετικά καρκινογόνου υλικού.
Εκτός αυτού, εκτιμάται ότι κάτω από τον πάγο βρίσκονται θαμμένα 200.000 λίτρα πετρελαίου, και αντίστοιχη ποσότητα ραδιενεργού νερού που έχει προκύψει ως απόβλητο των εργασιών που γίνονταν στην εγκατάσταση.
Τα ραδιενεργά απόβλητα είναι θαμμένα κάτω από ένα στρώμα πάγου πάχους 35 μέτρων, όμως σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Geophysical Research Letters, η υπερθέρμανση του πλανήτη μπορεί να λιώσει αυτόν τον πάγο μέσα σε 75 χρόνια.
Άλλωστε από το 2003 έως το 2010, ο πάγος που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της Γροιλανδίας κατά τη διάρκεια του χειμώνα, έλιωσε δύο φορές γρηγορότερα απ’ ό,τι σε όλη τον 20ο αιώνα. Το 2016, μάλιστα, ξεκίνησε να λιώνει έναν μήνα νωρίτερα από το κανονικό.
«Κάθε χρόνο, ένα στρώμα πάγου χάνεται. Υπολογίζουμε ότι το 2090 η αποκάλυψη θα είναι αδύνατο να ανατραπεί. Θα μπορούσε να γίνει και νωρίτερα αν η ένταση της κλιματικής αλλαγής αυξηθεί», τονίζει ο William Colgan, εξειδικευμένος επιστήμονας σε κλιματολογικά ζητήματα και επικεφαλής της έρευνας.
Η έρευνα για το συγκεκριμένο ζήτημα καταλήγει ότι θα μπορούσε να γίνει αιτία εντάσεων μεταξύ των ΗΠΑ, της Γροιλανδίας και της Δανίας καθώς τίθεται ένα «διεθνές, δια-γενεακό» πρόβλημα.
Η έρευνα υπό τον William Colgan προειδοποιεί ότι όταν το ζήτημα θα αρχίσει να ζητά επιτακτικά λύση, η ανθρωπότητα θα πρέπει να αντιμετωπίσει «ένα εντελώς νέο τύπο πολιτικής αντιπαράθεσης που θα είναι το αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής».
Άλλωστε, ήδη συζητείται έντονα το ποιος είναι πραγματικά υπεύθυνος να «καθαρίσει» την περιοχή.
Η Δανία είχε επιτρέψει στις ΗΠΑ να κατασκευάσουν το Camp Century και άλλες εγκαταστάσεις στη Γροιλανδία, βασιζόμενη σε μια συμφωνία του 1951, ωστόσο το γεγονός ότι δεν γνώριζε τις κρισιμότερες λεπτομέρειες των αμερικανικών επιχειρήσεων, θέτει ζητήματα νομικής εγκυρότητας.
Την κατάσταση περιπλέκει ακόμα περισσότερο το γεγονός ότι από το 1979 η Γροιλανδία έχει αυτονομηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό, με αποτέλεσμα πλέον να εμπλέκονται όχι δυο, αλλά τρία κράτη στη διαμάχη.
Ο Vittus Qujaukitsoq, υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας, τονίζει ότι τον προβληματίζει το μέλλον της περιοχής και ότι η χώρα είναι αποφασισμένη να καταλογίσει ευθύνες.
Από την πλευρά του ο Δανός ομόλογός του Kristian Jensen, τονίζει ότι το ζήτημα εξετάζεται σε στενή συνεργασία με τη Γροιλανδία.
Το αμερικανικό Πεντάγωνο πάντως τηρεί αποστάσεις λέγοντας ότι «αναγνωρίζει την πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής και τους κινδύνους που θέτει για τη Γροιλανδία» και συμπληρώνει ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα «εργαστεί με τη Δανέζικη κυβέρνηση και τις αρχές της Γροιλανδίας για να λυθούν τα ερωτήματα που αφορούν την κοινή ασφάλεια».
