Στον χρυσό αναγκάζονται να στραφούν οι Τούρκοι, προσπαθώντας να διασφαλίσουν την αξία των χρημάτων τους, που μειώνεται καθημερινά υπό το βάρος ενός διψήφιου πληθωρισμού και ενός νομίσματος σε ελεύθερη πτώση. Στη διάρκεια του πρώτου τριμήνου, η ζήτηση για χρυσό αυξήθηκε στη γειτονική χώρα κατά 34%, με τις πωλήσεις του χρυσού να φτάνουν σε αξία τα 965 εκατ. δολάρια. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού, πρόκειται για τη μεγαλύτερη αύξηση που σημειώθηκε παγκοσμίως όσον αφορά τη ζήτηση για χρυσό.
Ολα αυτά συμβαίνουν ενώ η συνεχιζόμενη διολίσθηση της τουρκικής λίρας έχει οδηγήσει στα ύψη τις τιμές των κοσμημάτων στην Τουρκία. Οι υψηλές τιμές τους δεν έχουν αποθαρρύνει τους Τούρκους καταναλωτές, που σπεύδουν να τοποθετήσουν σε ασφαλείς επενδύσεις τα χρήματά τους. Και αυτό γιατί η τουρκική λίρα έχει χάσει περίπου το 4,2% της αξίας της έναντι του δολαρίου μέσα στο πρώτο τρίμηνο. Χθες σημείωσε ιστορικό χαμηλό, με το δολάριο να αντιστοιχεί σε 4,2487 τουρκικές λίρες. Σημείωσε, εν ολίγοις, νέα πτώση από το κλείσιμο της Τετάρτης, οπότε ένα δολάριο αντιστοιχούσε σε 4,1785 τουρκικές λίρες. Την εξώθησε σε νέα πτώση η είδηση ότι ο πληθωρισμός στη γειτονική χώρα επιταχύνθηκε περαιτέρω τον Απρίλιο, φθάνοντας στο 10,85% από το 10,23% στο οποίο βρισκόταν από τον Μάρτιο. Οι αγορές χρυσού στη γείτονα χώρα δεν οφείλονται μόνο στη ζήτηση από καταναλωτές αλλά και στην κεντρική τράπεζα της Τουρκίας, που αγοράζει συνεχώς ράβδους. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού, τα αποθέματα της κεντρικής τράπεζας σε χρυσό έχουν σχεδόν διπλασιαστεί τους τελευταίους 12 μήνες.
Σχολιάζοντας την εξέλιξη στο μέτωπο του πληθωρισμού, ο Γκιγιόμ Τρέσκα, αναλυτής αναδυόμενων αγορών στην Credit Agricole, προέβλεψε ότι ο δείκτης μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω. Τόνισε, μάλιστα, ότι η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας «δεν έχει μεγάλα περιθώρια ελιγμών, εξαιτίας των πολιτικών πιέσεων που υφίσταται ενόψει των πρόωρων εκλογών του Ιουνίου». Η κεντρική τράπεζα προχώρησε σε αύξηση του κόστους δανεισμού κατά 75 μονάδες βάσης προ ολίγων εβδομάδων, και από τις αρχές του 2017 έχει αυξήσει τα επιτόκια συνολικά κατά 500 μονάδες βάσης. Στην αρχή της εβδομάδας, όμως, ο Μουράτ Τσετίνκαγια, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας, προειδοποίησε ότι θα συνεχιστεί η ανοδική πορεία του πληθωρισμού. Η είδηση για τη νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού δεν έπληξε μόνο την τουρκική λίρα, αλλά έδωσε νέα ανοδική ώθηση στο κόστος δανεισμού της γείτονος, προκαλώντας μαζικές πωλήσεις ομολόγων του τουρκικού δημοσίου. Οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων εκτινάχθηκαν χθες στο 13,25%, σημειώνοντας περαιτέρω αύξηση από το 12,93% στο οποίο είχαν κλείσει την Τετάρτη.
Η εμπιστοσύνη των επενδυτών στην Τουρκία έχει κλονιστεί προ πολλού, καθώς οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι διατρέχει κίνδυνο υπερθέρμανσης. Ο λόγος είναι ότι αναπτύσσεται με υψηλούς ρυθμούς λόγω ενός διαρκώς αυξανόμενου δανεισμού. Στη διάρκεια του περασμένου έτους η τουρκική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 7,4%. Την ανησυχία τροφοδοτεί, άλλωστε, η προσπάθεια του Τούρκου προέδρου να διατηρήσει τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης με επενδυτικές δαπάνες και πακέτα επιδοτήσεων.
Στην αρχή της εβδομάδας προχώρησε σε μιαν άκρως ψηφοθηρική κίνηση, ενόψει των πρόωρων εκλογών του Ιουνίου, όταν ανακοίνωσε ότι θα αποσταλούν επιταγές αξίας περίπου 200 ευρώ η μία σε τουλάχιστον 12 εκατ. Τούρκους συνταξιούχους. Το μέτρο θα κοστίσει στο τουρκικό κράτος περίπου 5 δισ. ευρώ. Περαιτέρω πλήγμα δέχθηκε, άλλωστε, η εικόνα της τουρκικής οικονομίας μέσα στην εβδομάδα, όταν ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης S&P υποβάθμισε το χρέος της, που βρίσκεται στο επίπεδο των «ομολόγων-σκουπιδιών». Ετσι, τα τουρκικά ομόλογα βρίσκονται στο επίπεδο ΒΒ-/Β από ΒΒ/Β που ήταν η βαθμολογία τους από τη S&P μέχρι τις αρχές της εβδομάδας. Προηγήθηκε τον Μάρτιο υποβάθμιση της Τουρκίας από τη Moody’s, που προειδοποίησε ότι η τουρκική οικονομία είναι ευάλωτη σε εξωτερικά πλήγματα, ενώ αποτελεί εστία κινδύνου η διαρκής επιδείνωση του πολιτικού κλίματος.
