Σταύρος Λυγερός
Μπορεί η αμφιλεγόμενη δήλωση του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη να αναζωπύρωσε τη φιλολογία για τον χρόνο των εκλογών, αλλά στην πραγματικότητα οι παράγοντες που θα καθορίσουν πότε θα στηθούν κάλπες δεν έχουν αλλάξει. Τα σενάρια παραμένουν στο τραπέζι και ο Τσίπρας, όπως όλοι οι προκάτοχοί του, θα πορευθεί βλέποντας και κάνοντας.
Η φονική πυρκαγιά έκαψε το έτσι κι αλλιώς μειοψηφικό σενάριο να στηθούν κάλπες αυτό το φθινόπωρο. Το ζήτημα της περικοπής των συντάξεων, το οποίο ήταν ένας από τους παράγοντες που έβαζε στη ζυγαριά το Μαξίμου, παραμένει σε εκκρεμότητα. Έχοντας την υποστήριξη της Κομισιόν, η κυβέρνηση ελπίζει βασίμως ότι θα κερδίσει την κατάργηση της σχετικής δέσμευσης, ή τουλάχιστον τη χρονική μετάθεση. Οι πληροφορίες από τις Βρυξέλλες, όμως, υποστηρίζουν πως η λύση που θα δοθεί από το Eurogroup (πιθανόν το Νοέμβριο) θα είναι καθαρή, δηλαδή όχι φόρμουλα αναστολής.
Όπως φάνηκε και από την ομιλία του στη ΔΕΘ, ο Τσίπρας απέφυγε να προχωρήσει μονομερώς. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει πως έχει μείνει άπραγος. Πέρα από τα διαβήματα προς τη Μέρκελ, επιχειρεί να ενεργοποιήσει και τον αμερικανικό παράγοντα, διασυνδέοντας το ζήτημα των συντάξεων με τον χρόνο των εκλογών και εμμέσως με την κύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, πάντως, το ενδεχόμενο να στηθούν κάλπες στο τέλος του 2018 ή στις αρχές του 2019 δεν είναι πιθανό. Επικρατέστερο σενάριο παραμένει ο Μάιος , παρά την επιστροφή του πρωθυπουργού στη ρητορική περί εξάντλησης της τετραετίας. Όπως χαρακτηριστικά είπε, «δεν αποτελεί στόχο, ούτε στρατηγική, ούτε επιθυμία μας να έχουμε τριπλές εκλογές».
Το μπαλάκι στην Αθήνα
Η δήλωση αυτή, ωστόσο, αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να στηθούν κάλπες τον Μάιο, με την έννοια ότι μπορεί η προκήρυξη εκλογών να προκύψει ως αποτέλεσμα του Μακεδονικού. Ειδικά μετά τη στάση του VMRO για κατά συνείδηση ψήφο, ως αποτέλεσμα των ασφυκτικών πιέσεων που άσκησε το περασμένο Σάββατο η Μέρκελ στον αρχηγό του Μίτσκοτσκι, όλα δείχνουν πως ο Ζάεφ θα κερδίσει το δημοψήφισμα της 30ης Σεπτεμβρίου και πως στη συνέχεια θα ολοκληρώσει την προβλεπόμενη συνταγματική αναθεώρηση.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το μπαλάκι θα περάσει στην ελληνική πλευρά. Οι επιλογές του πρωθυπουργού είναι δύο: ή να στείλει σχετικά άμεσα στη Βουλή τη Συμφωνία των Πρεσπών προς κύρωση, ή να αφήσει την κύρωση για την επόμενη Βουλή. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, Αμερικανοί και Ευρωπαίοι του έχουν καταστήσει σαφές πως δεν πρέπει να καθυστερήσει.
Κυβερνητική πηγή υποστηρίζει πως δεν τίθεται θέμα η κύρωση να παραπεμφθεί στην επόμενη Βουλή. Η απόφαση του Μαξίμου είναι να στείλει τη Συμφωνία στη Βουλή τον ερχόμενο Μάρτιο. Τότε θα προκύψει το πρόβλημα με τους ΑΝΕΛ. Τις προηγούμενες ημέρες, ο Καμμένος δήλωσε πως οι επιλογές που αυτός και το κόμμα του αποδέχονται είναι οι εξής τρεις:
Πρώτον, η Συμφωνία να τεθεί σε δημοψήφισμα.
Δεύτερον, η κύρωση να παραπεμφθεί στην επόμενη Βουλή.
Τρίτον, να προκηρυχθούν εκλογές.
Το επικρατέστερο σενάριο
Κατά την ίδια κυβερνητική πηγή, το Μαξίμου έχει απορρίψει τις δύο πρώτες επιλογές. Το σενάριο που επιλέγει είναι, σε συνεννόηση με τον Καμμένο, να κυρώσει τη Συμφωνία και να προκηρύξει εκλογές για τον Μάιο. Δεδομένου ότι μεσολαβεί το Πάσχα, ουσιαστικά οι τριπλές εκλογές τον Μάιο κατά μία έννοια θα θεωρηθούν ότι καλύπτουν την τρίτη λύση που αποδέχονται οι ΑΝΕΛ.
Ο Καμμένος και το κόμμα του θα αποχωρήσουν από την κυβέρνηση, αλλά αυτό δεν σημαίνει αυτόματη ανατροπή της. Για να ανατραπεί πρέπει η ΝΔ να καταθέσει πρόταση δυσπιστίας και αυτή να αποσπάσει τουλάχιστον 151 βουλευτικές ψήφους. Δεδομένου ότι το χρονικό διάστημα μέχρι τις τριπλές εκλογές θα είναι περίπου δύο μήνες και επιπροσθέτως μεσολαβεί το Πάσχα, είναι αμφίβολο εάν η αξιωματική αντιπολίτευση μπορεί να συγκεντρώσει αυτή την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Όπως εκτιμούν στο Μαξίμου, οι βουλευτές του Ποταμιού και του ΚΙΝΑΛ που θα ψηφίσουν υπέρ της κύρωσης, πιθανότατα θα αποφύγουν να υπερψηφίσουν μία πρόταση δυσπιστίας, όταν θα έχει ουσιαστικά ανακοινωθεί πως οι εκλογές θα γίνουν τον Μάιο. Την ίδια στάση πιθανότατα θα τηρήσουν και οι ΑΝΕΛ. Με βάση αυτή την εκτίμηση το πρωθυπουργικό επιτελείο θεωρεί πιθανόν η ΝΔ να μην καταθέσει καν πρόταση δυσπιστίας, φοβούμενη μήπως απορριφθεί.
