Αυτή η προετοιμασία προοιωνίζεται, όπως είναι προφανές, ένα σκηνικό με μεγάλη ένταση και ενδεχομένως απρόβλεπτες εξελίξεις από τη στιγμή κατά την οποία το πλήθος των διαδηλωτών έρθει σε μετωπική σύγκρουση με τους βουλευτές που ετοιμάζονται να ψηφίσουν υπέρ της συμφωνίας. Το θερμόμετρο ανεβαίνει ακόμη περισσότερο καθώς η κυβέρνηση προεξοφλεί ότι έχει εξασφαλίσει τις 151 θετικές ψήφους παρά την απόφαση του Πάνου Καμμένου και των ΑΝΕΛ να μην συμπράξουν. Μάλιστα αν και η κατάθεση της συμφωνίας στην Βουλή επισήμως τοποθετείται -ύστερα και από την επείγουσα συνάντηση που είχαν την Παρασκευή οι κ. Τσίπρας και Καμμένος- περί τον Μάρτιο, είναι πάντα ανοικτό και το σενάριο της ξαφνικής επίσπευσης των διαδικασιών ώστε η «λήξη» της εκκρεμότητας να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2018. Αυτό θα εξαρτηθεί αφενός από την πορεία των πραγμάτων στα Σκόπια και αφετέρου από τις γενικότερες ισορροπίες που θα διαμορφωθούν στη χώρα μας και στην ευρύτερη περιοχή.
Η χρονοτριβή, έως την άνοιξη, διευκολύνει την κυβέρνηση από την άποψη ότι οι εξελίξεις σχετικά με το Σκοπιανό θα συμπέσουν χρονικά με την είσοδο στην τελική ευθεία της προεκλογικής περιόδου εφόσον επιλεγεί ο Μάιος ως απώτατο σημείο για να στηθούν οι κάλπες. Πολλοί είναι μάλιστα αυτοί στην Κουμουνδούρου που θεωρούν ότι ένα κλίμα πολιτικής και κοινωνικής «αναταραχής», με θέμα αιχμής το ζήτημα των Σκοπίων αλλά και εν μέσω οριστικής ρήξης με τους ΑΝΕΛ, μπορεί να αξιοποιηθεί για προεκλογική συσπείρωση και επάνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στην «αριστερή» όχθη καθώς και για κλιμάκωση της «αντιδεξιάς» ρητορικής.
Από την άλλη πλευρά, αναπτύσσεται ο αντίλογος ότι η επιτάχυνση του χρονοδιαγράμματος μπορεί να λειτουργήσει αιφνιδιαστικά και να επιτρέψει να ξεπεραστούν διάφορα «εμπόδια» εντός και εκτός Βουλής. Προς το τέλος του έτους άλλωστε θα ληφθεί από τους δανειστές και η οριστική απόφαση για το θέμα των συντάξεων η οποία εφόσον είναι -όπως αναμένεται- θετική, εκτιμάται ότι θα μεταφέρει το κύριο ενδιαφέρον της ελληνικής κοινωνίας σε άλλο πεδίο.
Έως τα μέσα Δεκεμβρίου επίσης θα είναι αδρανοποιημένη η αξιωματική αντιπολίτευση ως προς τη δυνατότητά της να καταθέσει νέα πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης καθώς τότε συμπληρώνεται το αναγκαίο συνταγματικό εξάμηνο από την προηγούμενη φορά. Το ζήτημα της πρότασης μομφής είναι πολύ σημαντικός σκόπελος από τον οποίο θα εξαρτηθεί το εάν ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορέσει να βαδίσει έως τις εκλογές έχοντας χάσει από κυβερνητικό εταίρο τους ΑΝΕΛ αλλά και έχοντας ψηφίσει τη συμφωνία των Πρεσπών.
Με την είσοδο του νέου έτους η ΝΔ θα έχει τη δυνατότητα, με τις υπογραφές 50 βουλευτών της, να μπλοκάρει κάθε περαιτέρω διαδικασία από τη στιγμή που ο Π. Καμμένος κάνει πράξη τη δέσμευσή του και –πριν ξεκινήσει η συζήτηση της συμφωνίας για το όνομα των Σκοπίων- ενημερώσει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι αποσύρεται από την κυβέρνηση. Με την υποβολή πρότασης μομφής, παίρνει άμεση προτεραιότητα η διαπίστωση για την ύπαρξη ή μη δεδηλωμένης για την κυβέρνηση. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν υπερψηφιστεί με 151 ψήφους η πρόταση της αντιπολίτευσης, τότε δεν θα μπορεί να προχωρήσει ούτε η κύρωση της συμφωνίας, ούτε τίποτε άλλο. Η κυβέρνηση θα πρέπει να παραιτηθεί, να ενεργοποιηθεί ο συνταγματικός κύκλος των διερευνητικών εντολών και αν δεν προκύψει βιώσιμο αποτέλεσμα, όπως είναι και το πιθανότερο, να προκηρυχθούν εκλογές με υπηρεσιακή κυβέρνηση και πρωθυπουργό.
Βεβαίως η ΝΔ δεν έχει ανοίξει τα χαρτιά της στο θέμα αυτό. Ο Κ. Μητσοτάκης μπορεί να έχει δεσμευτεί ότι δεν πρόκειται να ψηφίσει τη συμφωνία των Πρεσπών ούτε στην παρούσα ούτε στην επόμενη Βουλή αλλά δεν έχει πει αν σκοπεύει να αξιοποιήσει και όλους τους τρόπους που του παρέχει το Σύνταγμα και ο Κανονισμός του Κοινοβουλίου για να αποτρέψει την κύρωσή της. Έχει δηλώσει πάντως ότι αν ψηφιστεί η συμφωνία, ο ίδιος θα πρέπει ως μελλοντικός πρωθυπουργός να την εφαρμόσει.
Στην περίπτωση που η αντιπολίτευση δεν κάνει χρήση των συνταγματικών δυνατοτήτων της, τα πράγματα γίνονται σχετικώς πιο εύκολα –και πάντοτε υπό την αίρεση των λαϊκών αντιδράσεων- για τον κ. Τσίπρα και τον κ. Κοτζιά. Ακόμη και με την αποχώρηση των ΑΝΕΛ, η κυβέρνηση δεν πέφτει αυτομάτως. Αντιθέτως μπορεί να φέρει προς κύρωση τη συμφωνία καθώς –όπως έχει έγραψε από την προηγούμενη εβδομάδα η «κυριακάτικη δημοκρατία»- έχει εξασφαλίσει τους 151 βουλευτές που θα πουν το «ναι». Αυτό επιβεβαιώθηκε ήδη με την ευθεία δήλωση του Θαν. Παπαχριστόπουλου από τους ΑΝΕΛ ότι θα συνταχθεί με τη γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ ενώ ειλημμένη είναι και η απόφαση τεσσάρων από τους βουλευτές του Ποταμιού ότι θα υπερψηφίσουν τη συμφωνία. Αυτοί είναι οι Στ. Θεοδωράκης, Γ. Μαυρωτάς, Σπ. Δανέλλης και Σπ. Λυκούδης. Μαζί με τους 146 (συμπεριλαμβανομένης της νέας υφυπουργού Κ. Παπακώστα) του ΣΥΡΙΖΑ σχηματίζεται το πολυπόθητο άθροισμα των 151.
Το Ποτάμι δηλώνει βέβαια ότι η θετική ψήφος στη συμφωνία δεν σημαίνει και ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση. Αυτό όμως είναι κάτι που θα κριθεί στη συνέχεια των εξελίξεων. Και είτε η κυβέρνηση «πέσει» είτε συνεχίσει με άλλη μορφή π.χ. ως μειοψηφίας μέχρι τις εκλογές, η Συμφωνία των Πρεσπών θα έχει ήδη ψηφιστεί, εκτός και εάν ο ελληνικός λαός με τον σχεδιαζόμενο «αποκλεισμό» της Βουλής λειτουργήσει σαν τον ξενοδόχο που δεν λογαριάζεται αυτή τη στιγμή…
Ανδρέας Καψαμπέλης
