Ρωτήστε τους περισσότερους ανθρώπους στη Σουηδία πόσο συχνά πληρώνουν με μετρητά και η απάντηση είναι «σχεδόν ποτέ».
Το ένα πέμπτο των Σουηδών, σε μια χώρα 10 εκατομμυρίων ανθρώπων, δεν χρησιμοποιεί πια τα αυτόματα μηχανήματα. Περισσότεροι από 4.000 Σουηδοί έχουν εμφυτεύσει μικροτσίπ στα χέρια τους. Αυτό τους επιτρέπει να πληρώνουν για σιδηροδρομικές μετακινήσεις και τρόφιμα ή να εισέρχονται σε κλειστά γραφεία με ένα νεύμα. Τα εστιατόρια, τα λεωφορεία, οι χώροι στάθμευσης, ακόμη και οι πληρωμές των τουαλετών, εξαρτώνται από τα κλικ και όχι από τα μετρητά.
Μόλις πριν λίγα χρόνια υπήρχαν μερικές εκατοντάδες άτομα στη Σουηδία που χρησιμοποιούσαν εμφυτεύσιμα μικροτσίπ. Οι εκατοντάδες, στη συνέχεια έγιναν μερικές χιλιάδες και τώρα η Σουηδία είναι η πρώτη στον κόσμο σε αγορές με μικροτσίπ. Τα μετρητά στη Σουηδία αντιπροσωπεύουν τώρα μόνο το 1% όλων των οικονομικών συναλλαγών και περισσότερες από το 50% των σουηδικών τραπεζών δεν θα δέχεται καταθέσεις μετρητών.
Αυτή τη στιγμή δυο πολύ βασικά γεγονότα συμβαίνουν στον κόσμο μας.
Πρώτον, με ή χωρίς εμφυτεύσιμα μικροτσίπ τα μετρητά εξαφανίζονται γρήγορα. Οι χρεωστικές κάρτες και οι εφαρμογές στις διάφορες κινητές συσκευές βοηθούν αρκετά σε αυτό. Δεύτερον, το μικροτσίπ δεν έρχεται, αλλά είναι ήδη εδώ. Το Android ή το iPhone που έχετε πάνω σας έχει ένα μικροτσίπ μέσα του, και το παίρνετε παντού. μαζί σας. Μέσα σε ένα διάστημα 18 μηνών έως 3 ετών, πολλοί από εμάς θα γνωρίζουμε προσωπικά άτομα που θα έχουν μέσα τους μικροτσίπ και θα πληρώνουν για τις αγορές τους με αυτόν τον τρόπο.
Ίσως σκέφτεστε ότι η Σουηδία και όλα αυτά που συμβαίνουν είναι πολύ μακριά για να ανησυχείτε. Λάθος! Σε όλο τον κόσμο έχουν αρχίσει πολλοί άνθρωποι να τσιπάρονται.
Στη Σουηδία, τα μετρητά είναι σχεδόν εξαφανισμένα και οι άνθρωποι εμφυτεύουν τα μικροτσίπ στα χέρια τους για να πληρώσουν για διάφορα πράγματα.
Σύμφωνα με την Financial Post, λίγες χώρες κινούνται προς μια αχρήματη κοινωνία τόσο γρήγορα, όσο η Σουηδία. Ωστόσο, τα μετρητά εξοβελίζονται τόσο γρήγορα, καθώς οι μισοί έμποροι λιανικής πώλησης της χώρας προβλέπουν, ότι θα σταματήσουν να δέχονται λογαριασμούς πριν από το 2025, οδηγώντας έτσι την κυβέρνηση να υπολογίζει εκ νέου το κοινωνικό κόστος ενός μέλλοντος χωρίς μετρητά.
Οι οικονομικές αρχές, οι οποίες κάποτε αγκάλιασαν την τάση, ζητούν από τις τράπεζες να κρατούν εμπορικά χαρτονομίσματα και νομίσματα, μέχρι να μπορέσει η κυβέρνηση να συμπεράνει τι θα σημαίνει ένα σύστημα χωρίς μετρητά για νέους και ηλικιωμένους καταναλωτές. Η κεντρική τράπεζα, η οποία προβλέπει ότι τα μετρητά ενδέχεται να εξαφανιστούν από τη Σουηδία, δοκιμάζει ένα ψηφιακό νόμισμα – μια e-κορώνα – για να διατηρήσει σταθερό τον έλεγχο της προσφοράς χρήματος. Οι νομοθέτες διερευνούν τη μοίρα των ηλεκτρονικών πληρωμών και των τραπεζικών λογαριασμών σε περίπτωση διακοπής ενός ηλεκτρικού δικτύου ή κάποιας αδυναμίας των διακομιστών, λόγω διακοπών ρεύματος, χάκερ ή ακόμη και πολέμου.
«Όταν βρεθείτε στη θέση μας, θα είναι λάθος να καθίσετε με τα χέρια σταυρωμένα και να μην κάνετε τίποτα και στη συνέχεια απλά να διαπιστώσετε το γεγονός ότι τα μετρητά έχουν εξαφανιστεί» δήλωσε ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Σουηδίας, γνωστής ως Riksbank, Stefan Ingves. «Δεν μπορείτε να γυρίσετε πίσω το χρόνο, αλλά πρέπει να βρείτε έναν τρόπο αντιμετώπισης της αλλαγής».
Ομάδες καταναλωτών αναφέρουν ότι αυτή η αλλαγή φέρνει πολλούς συνταξιούχους – το ένα τρίτο του πληθυσμού των Σουηδών είναι 55 ετών και άνω – ορισμένους μετανάστες και τα άτομα με ειδικές ανάγκες σε μειονεκτική θέση. Δεν μπορούν εύκολα να αποκτήσουν πρόσβαση σε ηλεκτρονικά μέσα για ορισμένα αγαθά και συναλλαγές και βασίζονται στις τράπεζες και την εξυπηρέτηση των πελατών τους. Αυτή η πρόοδος προς μια κοινωνία χωρίς μετρητά θα μπορούσε να καταλήξει στον αιώνιο ρόλο του κράτους ως κυρίαρχου εγγυητή. Εάν εξαφανιστούν τα μετρητά, οι τράπεζες θα έχουν μεγαλύτερο έλεγχο.
«Πρέπει να σταματήσουμε και να σκεφτούμε αν αυτό είναι καλό ή κακό, και όχι μόνο να καθίσουμε και να το αφήσουμε να συμβεί», δήλωσε ο Mats Dillén, επικεφαλής μιας σουηδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής που μελετά το θέμα. «Εάν εξαφανιστεί το χρήμα, αυτό θα ήταν μια μεγάλη αλλαγή, με σημαντικές επιπτώσεις στην κοινωνία και την οικονομία».
Οι αστικοί καταναλωτές παγκοσμίως πληρώνουν όλο και περισσότερο μέσω εφαρμογών και πλαστικού χρήματος. Στην Κίνα και σε άλλες ασιατικές χώρες που είναι γεμάτες με νέους χρήστες smartphone, οι πληρωμές μέσω κινητού τηλεφώνου είναι ρουτίνα. Στην Ευρώπη, περίπου ένας στους πέντε ανθρώπους λένε, ότι σπάνια έχουν πάνω τους χρήματα. Στο Βέλγιο, τη Δανία και τη Νορβηγία, η χρήση χρεωστικών και πιστωτικών καρτών έχει σημειώσει υψηλά επίπεδα ρεκόρ.
Όμως η Σουηδία – και ιδιαίτερα οι νέοι της – είναι η πρωτοπόρος. Οι λογαριασμοί και τα κέρματα αντιπροσωπεύουν μόλις το 1% της οικονομίας, σε σύγκριση με το 10% στην Ευρώπη και το 8% στις Ηνωμένες Πολιτείες. Περίπου ένας στους 10 καταναλωτές πλήρωσε για κάτι σε μετρητά φέτος, από το 40% που ίσχυε το 2010. Οι περισσότεροι έμποροι στη Σουηδία εξακολουθούν να δέχονται χαρτονομίσματα και κέρματα, αλλά οι τάξεις τους φθίνουν.
