Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν στην τελετή φωτογράφησης των αρχηγών των αντιπροσωπειών των G20, των προσκαλεσμένων κρατών και διεθνών οργανισμών. 30 Νοεμβρίου 2018
Βλαντιμίρ Κορνίλοφ
Κατά τα τελευταία δύο χρόνια, σχεδόν κάθε συνάντηση των διεθνών οργανισμών και ενώσεων τελειώνει με επιχειρήματα σχετικά με την αναποτελεσματικότητα τους και τον επικείμενο θάνατο. Αυτό συνέβη επίσης κατά την έναρξη της τελευταίας συνόδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, όπως συνέβη στην τελευταία σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, όπως και το αποτέλεσμα της διάσκεψης κορυφής οικονομικής συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) που διεξήχθη πρόσφατα στην Παπούα Νέα Γουινέα. Το ίδιο σκεπτικό ξεκίνησε μετά τις έντονες διαμάχες κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της Αργεντινής των G20 που έληξε το περασμένο Σάββατο.
Εάν νωρίτερα, οι τελικές δηλώσεις τέτοιων συναντήσεων υιοθετούνταν σχεδόν αυτόματα, χωρίς κανένα κόμπιασμα και κανένα εμπόδιο- αφού οι θέσεις των ηγετών των κρατών στα πιο πιεστικά προβλήματα της ανθρωπότητας ήταν τόσο ενοποιημένες-τώρα κάθε ανακοινωθέν βγαίνει με δυσκολία, και μερικές φορές δεν βγαίνει καθόλου (όπως ήταν με την τελευταία σύνοδο κορυφής του APEC). Αυτό, φυσικά, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη θέση μπλοκαρίσματος του Donald Trump, και ας θυμηθούμε τις οδυνηρές προτάσεις για το τελικό ανακοινωθέν της συνόδου κορυφής της ΕΕ για τη μετανάστευση τον Ιούνιο. Δεν υπήρχε ο Trump στις Βρυξέλλες, και οι Ευρωπαίοι ηγέτες έπρεπε να υπογράψουν την κοινή τους δήλωση την τελευταία στιγμή, σχεδόν “στο γόνατο”.
“Η υποβολή προτάσεων για το τελικό ανακοινωθέν της τρέχουσας συνόδου κορυφής της G20 δεν ήταν λιγότερο οδυνηρή. Ενώ υπήρξε κάποια συναίνεση σχετικά με το τελικό κείμενο στα τελευταία λεπτά πριν από τη συνεδρίαση των ηγετών των κρατών, όσοι συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις δεν ήταν βέβαιοι ότι επιτεύχθηκε συμβιβασμός. Όταν ρώτησα κάποιον από αυτούς στο περιθώριο της συνόδου κορυφής για την τύχη του εγγράφου, απλά ανασήκωσε τους ώμους: προσπαθούμε να προβλέψουμε μια άλλη λατρεία του Trump.
Σύμφωνα με τους λογαριασμούς του, οι διαπραγματεύσεις για το ανακοινωθέν μειώθηκαν σε μόνιμες εξαιρέσεις και περιορισμούς. Καθώς πλησίαζε η σύνοδος κορυφής στην διατύπωση του σχεδίου από το έγγραφο απέσυραν τα σημεία το ένα μετά το άλλο για τα σημαντικότερα ζητήματα, και ορισμένα από αυτά περιορίστηκαν σε πολύ γενικές φράσεις. Το αποτέλεσμα ήταν η υιοθέτηση ίσως του συντομότερου ανακοινωθέντος στην ιστορία των G20. Για παράδειγμα, το 2016, η τελευταία σύνοδος κορυφής της “εποχής Ομπάμα ” εκδόθηκε ένα έγγραφο πάνω από 7000 λέξεις, πέρυσι, υπό Trump, το ανακοινωθέν των G20 μειώθηκε στις 5400, ενώ η τρέχουσα δήλωση των ηγετών των G20 είναι μόλις πάνω από 3000 λέξεις.
Τα σημεία που αφιερώνονται στο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής (ένα από τα κύρια θέματα που συνέβαλαν στην ομάδα των G20) μετασχηματίστηκαν με έναν πολύ ενδεικτικό τρόπο. Παλαιότερα, μακροσκελή έγγραφα και παράγραφοι του ανακοινωθέντος ήταν αφιερωμένοι σε αυτό, λεπτομερώς με πιθανά μέτρα και δράσεις. Τώρα οι παγκόσμιοι ηγέτες έπρεπε να περιοριστούν σε μια σύντομη δήλωση: «θα συνεχίσουμε να επιδιώκουμε τις λύσεις στην αλλαγή κλίματος προωθώντας τη συνεχή ανάπτυξη και την οικονομική ανάπτυξη.»
Επιπλέον, ήταν απαραίτητο να συμπεριληφθεί μια παράγραφος σχετικά με την ειδική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με τη συμφωνία του Παρισιού για την αλλαγή του κλίματος. Θα ήταν περίεργο να το ονομάσουμε κοινή θέση. Έτσι, τίποτα δεν έγινε.
Ο σημαντικότερος δείκτης των αλλαγών στις τάσεις στο πλαίσιο των G20 είναι η πλήρης εξαφάνιση της λέξης “προστατευτισμός” από τα τελικά έγγραφα. Αυτή η Ένωση δημιουργήθηκε αρχικά για να καταπολεμήσει τον προστατευτισμό, και πριν από την εμφάνιση του Trump, καθεμία από τις δηλώσεις των G20 ζητούσε αναγκαστικά μια αποφασιστική καταπολέμηση αυτού του φαινομένου στο παγκόσμιο εμπόριο. Αλλά τώρα οι ΗΠΑ κάνουν τα πάντα για να αφαιρέσουν αυτόν τον όρο, όπως κάθε καταδίκη της πολιτικής κυρώσεων, η οποία δεν ήταν μόνο επιμονή της Ρωσίας . Ένας συμβιβασμός (αν κάποιος μπορεί να το ονομάσει συμβιβασμό) ήταν μια απλή αναφορά στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Λαμβάνοντας υπόψη ότι προ-του Trump o ΠΟΕ αναφέρθηκε δεκάδες φορές στα έγγραφα των αποτελεσμάτων, με συνεχή έμφαση στον σημαντικό ρόλο αυτής της δομής στην παγκόσμια οικονομία, τώρα οι ηγέτες της ομάδας των G20 έχουν γράψει μόνο εν συντομία: “υποστηρίζουμε την απαραίτητη μεταρρύθμιση του ΠΟΕ για να βελτιώσει τη λειτουργία του. Αυτό είναι όλο, βασικά.
Ναι, ο Τραμπ πράγματι παρέμεινε απομονωμένος με πολλούς τρόπους όσον αφορά τον προστατευτισμό σε αυτή τη σύνοδο κορυφής, μετατρέποντας την G20 σε G19 +. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι μέχρι στιγμής η Βραζιλία έχει εκπροσωπηθεί από τον Michel Temer ως “κουτσή πάπια,” ο οποίος θα παραδώσει τα ηνία στον Jair Balsonar την 1η Ιανουαρίου. Με δεδομένες τις απόψεις του μελλοντικού ηγέτη της Βραζιλίας, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι η επόμενη σύνοδος κορυφής των G20 θα μετατραπεί σε G18 + και η τάση αυτή θα συνεχιστεί.
Γι ‘ αυτό μετά τη συνάντηση των παγκόσμιων ηγετών στο Μπουένος Άιρες, τα μέσα ενημέρωσης τόσο έντονα μιλούσαν για τον επικείμενο θάνατο των G20, όπως έχουν πει εδώ και χρόνια για το θάνατο του ΟΗΕ ή το τέλος της APEC. Ωστόσο, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι η σύνοδος κορυφής των G20, η οποία διαλύθηκε σε πολλές διμερείς και τριμερείς συνόδους κορυφής, έχει καταστεί πλατφόρμα για τη σύναψη σημαντικών συμφωνιών μεταξύ μεμονωμένων χωρών. Για παράδειγμα, ο Trump ονόμασε την σύνοδος κορυφής “μια μεγάλη επιτυχία” μόνο και μόνο επειδή οι ΗΠΑ, το Μεξικό και ο Καναδάς υπέγραψαν μια νέα εμπορική Συνθήκη, η οποία, σύμφωνα με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, είναι “πολύ καλύτερη” από εκείνη που καταράστηκε κατά τη διάρκεια των εκλογών την NAFTA του 2016. Ενώ οι αλλαγές στη νέα έκδοση του NAFTA δεν φαίνεται στους ειδικούς να είναι εντυπωσιακές ή με κάποιο τρόπο να περιέχουν την εξάλειψη των προβλημάτων που προκάλεσε τον Trump να καταραστεί την προηγούμενη έκδοση της Οικονομικής Ένωσης των χωρών της Βόρειας Αμερικής.
Φυσικά, οι παγκόσμιες αγορές παρακολούθησαν πολύ περισσότερο το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων μεταξύ των ηγετών των ΗΠΑ και της Κίνας πολύ πιο στενά από ό, τι την διαπραγμάτευση γύρω από τη διατύπωση του κοινού ανακοινωθέντος της συνόδου κορυφής. Δεδομένου ότι η εισαγωγή των δασμών στα κινεζικά αγαθά, που ο Trump επρόκειτο να ξεκινήσει ήδη από την 1η Ιανουαρίου, θα είχε οδηγήσει σε απότομη κατάρρευση του παγκόσμιου εμπορίου (υπήρχαν εκτιμήσεις ότι αυτό θα είχε προκαλέσει μείωση του παγκόσμιου ΑΕγχΠ κατά ένα έως δύο τοις εκατό) , καθόσον οι τιμές ήταν πολύ υψηλές.
Αυτό είχε ιδιαίτερο αντίκτυπο στη συμπεριφορά της κινεζικής αντιπροσωπείας, η οποία μέχρι το γεύμα των ηγετών φαινόταν εξαιρετικά τεταμένη, αν όχι υπερβολική. Σύμφωνα με τις συζητήσεις μαζί τους, φάνηκε ότι σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων μεταξύ του Trump και του XI Jinping , ο παγκόσμιος πόλεμος θα ξεκινούσε αμέσως.
Μπορείτε να φανταστείτε πόσο χαλαροί ήταν αμέσως μετά την είδηση της ανακωχής τριών μηνών μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας. Ένα από τα μπόνους των συμμετεχόντων στη σύνοδο κορυφής ήταν η δυνατότητα της ελεύθερης και απεριόριστης γευσιγνωσίας των εκλεκτών κρασιών Αργεντινής-έτσι, μου φάνηκε ότι μετά από αυτή την είδηση κοντά στα μηχανήματα αυτόματης πώλησης υπήρχαν μόνο οι Κινέζοι συμμετέχοντες.
Δεν έχει σημασία πώς αντιμετωπίζονται, οι συνεδριάσεις αυτές έχουν γίνει μια πλατφόρμα για πολλές διμερείς συμφωνίες (για παράδειγμα, η Ρωσία έχει συνάψει τέτοιες συμφωνίες με την Αργεντινή, και ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει φθάσει σε μια σημαντική συμφωνία με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για το Idlib).
Παρά το μεγάλο σκεπτικισμό για το μέλλον των G20, είναι απίθανο ότι στο εγγύς μέλλον κάποιος θα θέλει να εγκαταλείψει τη χρήση αυτής της πλατφόρμας, είναι βολική για όλους. Ακόμη και για τον Trump, του οποίου η ιδεολογία είναι εντελώς διαφορετική από την αρχική ιδεολογία αυτής της Συνάντησης.
