File Photo: US Vice President Mike Pence speaks during campaign style rally at North Side Middle School in Elkhart, Indiana, USA. EPA, KAMIL KRZACZYNSKI
Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ
Όταν το καλοκαίρι του 2018, οι σχέσεις της Τουρκίας και των Ηνωμένων Πολιτειών είχαν φτάσει στο έσχατο σημείο τους, και ο Ταγίπ Ερντογάν αρνείτο να απελευθερώσει τον Πάστορα Άντριου Μπράνσον, ήρθε ένα μήνυμα του αντιπροέδρου Μάικ Πενς στο Twitter, να φέρει τα πάνω κάτω…
Ήταν τόσο ισχυρό το μήνυμα του Αμερικανού αντιπροέδρου, που οι γνωρίζοντες τα παρασκήνια προειδοποιούσαν για το επόμενο χτύπημα, που θα ήταν πολύ σκληρές κυρώσεις οι οποίες θα κατέστρεφαν την τουρκική οικονομία. Σημείωνε:
«Εάν η Τουρκία δεν λάβει άμεσα μέτρα για να ελευθερώσει τον πάστορα Άντριου Μπράνσον και να τον στείλει στην Αμερική, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβάλουν σημαντικές κυρώσεις στην Τουρκία μέχρις ότου αυτός ο αθώος άνθρωπος της πίστης αφεθεί ελεύθερος».
Τα γεγονότα που ακολούθησαν είναι λίγο-πολύ γνωστά. Ο Πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε κάποιες κυρώσεις και με τη σειρά έγραψε ένα μήνυμα για την Τουρκία που τάραξε την οικονομία. Ένα μήνα μετά, στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών, ο κ. Ερντογάν που υποχώρησε τρέχοντας ανακοίνωνε στον κ. Τραμπ ότι ο Πάστορας θα αφεθεί ελεύθερος το πρώτο δεκαπενθήμερο του περασμένου Οκτωβρίου.
Οι Αμερικανοί κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η «αχίλλειος πτέρνα» της Τουρκίας και του Ερντογάν ήταν η οικονομία.
Από τότε μέχρι σήμερα, ο πρόεδρος της Τουρκίας κάνει τα ίδια και χειρότερα στους Αμερικανούς, οι οποίοι δείχνουν να έχουν μεν υπομονή, η οποία όμως φαίνεται να εξαντλείται.
Χθες στο Μόναχο, χτύπησε ξανά ο αντιπρόεδρος Πενς. Αυτή τη φορά το θέμα ήταν η αγορά των ρωσικών S-400 από την Τουρκία. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος δεν ανέφερε ούτε την Τουρκία, ούτε τους S-400. Αλλά όσοι τον άκουγαν στη Σύνοδο Ασφαλείας της Γερμανίας ή διάβασαν την ομιλία του δεν είχαν καμία αμφιβολία ότι η προειδοποίηση αφορούσε μόνο την κατοχική δύναμη. Είπε τα εξής:
«Δεν θα σταθούμε αδρανείς, όταν οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αγοράζουν όπλα από τους αντιπάλους μας. Δεν μπορούμε να διασφαλίσουμε την άμυνα της Δύσης εάν οι σύμμαχοί μας εξαρτώνται από την Ανατολή», εννοώντας τη Ρωσία.
Το μήνυμα του είναι ισχυρό και είχε ύφος τελεσιγραφικό. Ουσιαστικά κατηγορεί όσους αγοράζουν όπλα από τους εχθρούς, ότι γίνονται οι ίδιοι εχθροί της Δύσης. Ο Μάικ Πενς δεν λέει ποτέ κουβέντες που τις παίρνει ο αέρας. Αντίθετα. Ότι δηλώσει ξέρουμε πως πρόκειται για «κατασκευή» πολιτικής. Ότι δηλώσει έχει προηγουμένως συζητηθεί σε συσκέψεις των αξιωματούχων που ασχολούνται με τα στρατηγικά συμφέροντα της υπερδύναμης και την προστασία τους.
Η δήλωση του κ. Πενς έγινε μία ημέρα μετά το αμερικανικό τελεσίγραφο στην Τουρκία, που ζητούσε την ακύρωση της παραγγελίας των S-400 και αντ’ αυτού την αγορά των πυραύλων Πάτριοτ. Δεν γνωρίζουμε την τουρκική απάντηση, αλλά θα μπορούσαμε να πούμε ότι μίλησε δημόσια ο κ. Ερντογάν επιστρέφοντας από τη Ρωσία. Απέκλεισε κάθε πιθανότητα ακύρωσης της παραγγελίας των S-400.
Τι πρέπει να περιμένουμε απ’ εδώ και πέρα;
Με βάση τα όσα έγιναν το περασμένο καλοκαίρι, δικαιούμαστε να υποθέσουμε ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα ακολουθήσει το ίδιο σχέδιο.
Θα ασκεί πιέσεις στους Τούρκους μέχρι και το παραπέντε της παραλαβής των S-400. Οι δηλώσεις των Τούρκων αξιωματούχων αναφέρουν ότι η παράδοση και έναρξη της εγκατάστασης θα ξεκινήσει τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο. Οι Αμερικανοί πιστεύουν ότι η υποδοχή του συστήματος θα γίνει τον Ιούλιο. Οπότε το καλοκαίρι θα είναι θερμό χωρίς αμφιβολία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες κέρδισαν την σύγκρουσή τους για τον Πάστορα Μπράνσον και αποδείχθηκε ότι ήταν μία εύκολη υπόθεση. Ο Πάστορας απελευθερώθηκε με μία δήλωση του κ. Τραμπ εναντίον της τουρκικής οικονομίας. Άρα, για να αναγκάσουν τους Τούρκους να ακυρώσουν την παραγγελία των S-400, γνωρίζουν ποιος είναι ο τρόπος: Ένα ισχυρό χτύπημα στην οικονομία της Τουρκίας…
Βέβαια, τα πράγματα είναι ολίγο διαφορετικά. Διότι στην υπόθεση αναμειγνύεται μία ξένη δύναμη, η Ρωσία, η οποία μαζί με το Ιράν έχουν συνάψει στρατηγική συμμαχία με την Τουρκία. Και η μία χώρα πρέπει να βοηθά και να υπερασπίζεται την άλλη. Την ίδια στιγμή η Τουρκία είναι κράτος-μέλος της Ατλαντικής Συμμαχίας και «σύμμαχος» των Ηνωμένων Πολιτειών. Μύλος και χάος μαζί…
Οπότε, η σύγκρουση θα είναι πολύπλοκη και επικίνδυνη. Και σίγουρα, θα αφήσει πίσω της «θύματα», ενώ μπορεί να ταρακουνήσει και το ΝΑΤΟ. Διότι η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στην Ατλαντική Συμμαχία και ένα ηγέτη με ταραγμένο μυαλό…
