Ο εκτελών χρέη υπουργού Άμυνας των ΗΠΑ, Μαρκ Έσπερ ενημερώνει τους δημοσιογράφους μέσα στο υπουργικό αεροπλάνο. Φωτογραφία Lisa Ferdinando, DOD
Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ
Ο εκτελών χρέη υπουργού Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, Μαρκ Έσπερ έθεσε το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα διαπραγματευθεί ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο ομόλογό του, Ταγίπ Ερντογάν στην Οσάκα της Ιαπωνίας, την υπόθεση της αγοράς του ρωσικού συστήματος S-400.
Ο κ. Έσπερ, που μόλις πριν μερικές ημέρες ανέλαβε τα καθήκοντά του, συναντήθηκε ήδη με τον υπουργό Άμυνας της Τουρκίας, Χουλουσί Ακάρ, ο οποίος του μετέφερε το πολύ αρνητικό μήνυμα ότι η Τουρκία δεν θα ακυρώσει τη συμφωνία με τη Ρωσία.
Έτσι, μετά την τελική αυτή απόφαση των Τούρκων, ο Αμερικανός πρόεδρος έμεινε χωρίς επιλογές και αυτό που του απομένει είναι να δράσει, ως έχει υποχρέωση, αφού επιβεβαιώσει και επίσημα το τουρκικό «αντάρτικο» εναντίον της Αμερικής στη συνάντηση με τον πρόεδρο της Τουρκίας, που θα γίνει στο περιθώριο της συνόδου των G-20. Εκτός, βέβαια, αν ο κ. Ερντογάν βγάλει άσσο από το μανίκι του και υποχωρήσει, κάτι το οποίο αποκλείεται με βάση όλες τις επίσημες ανακοινώσεις του.
Σε όλες είναι ανυποχώρητος και αδιάντροπα προκλητικός απέναντι στους Αμερικανούς. Ο κ. Έσπερ ήταν φειδωλός στις δηλώσεις του για την Τουρκία, αλλά με λίγα λόγια τα είπε όλα:
«Στην πραγματικότητα», τόνισε, «νομίζω ότι το μήνυμα είναι αρκετά απλό. Κοιτάξτε, η Τουρκία είναι ένας μακροχρόνιος και αξιόπιστος εταίρος και σύμμαχος για πολλά, πολλά χρόνια.
Αλλά αυτή η επιδίωξη της (να αγοράσει) τους S-400 υπονομεύει αυτή (τη σχέση). Υπονομεύει μια συμφωνία που έκανε το ΝΑΤΟ πριν από αρκετά χρόνια, για να ξεκινήσει η εκποίηση του ρωσικού εξοπλισμού.
(Η Τουρκία) μετακινείται προς τη λάθος κατεύθυνση. Και όπως είπαμε, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πει ότι αν η Τουρκία προμηθευτεί τους S-400, αυτό σημαίνει ότι δεν θα λάβουν τα F-35. Είναι τόσο απλό».
Οι δημοσιογράφοι τον ρώτησαν πόσο σίγουρος είναι, διότι -όπως του είπαν- ο πρόεδρος Ερντογάν μόλις είπε πρόσφατα ότι αναμένει την παράδοση των S-400 από τις αρχές του επόμενου μήνα. Ο επικεφαλής του Πενταγώνου απάντησε: «Και πάλι, εάν η Τουρκία δεχτεί την παράδοση των S-400, δεν θα λάβει τα F-35. Είναι τόσο απλό».
Όταν, λοιπόν, ο διορισμένος από τον Ντόναλντ Τραμπ στη θέση του υπουργού Άμυνας -απομένει η έγκρισή του από τη Γερουσία- είναι τόσο απόλυτος, δεν χρειάζεται περαιτέρω ανάλυση για τον τρόπο διαπραγμάτευσης του Αμερικανού προέδρου με τον Ταγίπ Ερντογάν. Διότι δεν μπορεί τόσοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης του κ. Τραμπ να κάνουν δηλώσεις διαφορετικές από τις αποφάσεις του αφεντικού τους.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος θα βαδίσει πάνω σε αυτή τη γραμμή και επ’ εκεί και πέρα θα δράσει ανάλογα στην περίπτωση που οι ανακοινώσεις του κ. Ερντογάν είναι διαφορετικές από τη θέση που θα εκφράσει μέσα στη συνάντηση.
Ο κ. Έσπερ δεν είπε στις δηλώσεις, που έκανε μέσα στο υπουργικό αεροπλάνο, τη λέξη «κυρώσεις». Και αυτό υποψίασε πάρα πολλούς, επειδή ο κ. Ερντογάν ισχυρίζεται ότι θα παραλάβει τους S-400, αλλά η Αμερική δεν θα του επιβάλει κυρώσεις ή αν επιβάλει θα είναι «χαμηλού επιπέδου» και όχι αυτές που προβλέπει ο νόμος CAATSA. Αυτό θα το πληροφορηθούμε μετά τη συνάντηση των δύο ηγετών.
Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες, στη συνάντηση του με τον Τούρκο υπουργό Άμυνας, φέρεται να του περιέγραψε το είδος της «τιμωρίας» της Τουρκίας. Ανάμεσα σ’ αυτά που ανέφερε ήταν και οι κυρώσεις, κάτι άλλωστε που είναι επιβεβλημένο από τους νόμους του αμερικανικού κράτους.
Το τετ-α-τετ με τον κ. Ακάρ, στο περιθώριο της συνάντησης των υπουργών Άμυνας των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, έγινε σε κλίμα αλληλοευγένειας, που είχε επηρεαστεί από την απόφαση της Τουρκίας να παραβεί τους κανόνες και να εντάξει στο οπλοστάσιο της ένα ρωσικό σύστημα.
Ο κ. Έσπερ θεωρεί ότι η Άγκυρα υπονομεύει (undermines) και την Ατλαντική Συμμαχία, αλλά και τις σχέσεις της με την Αμερική. Η λέξη που χρησιμοποίησε έχει τη σημασία της διότι έτσι ακριβώς σκέφτονται οι Αμερικανοί. Και είναι κάτι που δεν θέλει να αντιληφθεί ο κ. Ερντογάν ο οποίος βρίσκεται σε ένα καθεστώς άρνησης. Πιστεύει ότι η αγορά των S-400 είναι μία κανονική αγοραπωλησία, που δεν θα πλήξει την Αμερική ή το ΝΑΤΟ. Ενώ στην Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες σκέφτονται ανάποδα!
Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου Τζόναθαν Χόφμαν, είπε στους δημοσιογράφους και τι ειπώθηκε πίσω από τις κλειστές πόρτες: “Λόγω αυτής της μακροχρόνιας σχέσης των δύο χωρών, ως συμμάχων, οι δύο υπουργοί είχαν μια ειλικρινή και διαφανή συζήτηση όπου ο κ. Έσπερ επανέλαβε ότι η αγορά του ρωσικού συστήματος αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας από την Τουρκία είναι ασυμβίβαστη με το πρόγραμμα των F-35 και ότι η Τουρκία δεν θα επιτρέπεται να διαθέτει και τα δύο συστήματα. Ξεκάθαρα πράγματα…
Είπε ακόμα ότι ο κ. Έσπερ και ο κ. Ακάρ «επιβεβαίωσαν την ισχυρή, πολυεπίπεδη και συνεχή στρατιωτική και αμυντική τους σχέση όπως και τη δέσμευσή τους στη συμμαχία του ΝΑΤΟ». «Οι δύο υπουργοί», πρόσθεσε, «συζήτησαν τις τελευταίες εξελίξεις στη Συρία, θέματα περιφερειακής ασφάλειας και διμερείς σχέσεις, συμπεριλαμβανομένης της αμυντικής συνεργασίας και επανέλαβαν τη δέσμευσή τους ως στενοί σύμμαχοι του ΝΑΤΟ και στρατηγικοί εταίροι». Όλα αυτά πριν από το μεγάλο ραντεβού των δύο προέδρων στην Οσάκα της Ιαπωνίας. Αν η συνάντηση του κ. Έσπερ με τον κ. Ακάρ ήταν ο προπομπός του προεδρικού ραντεβού, αντιλαμβάνεται ο καθένας ότι θα διεξαχθεί σε ένα «πολεμικό» κλίμα… ΟΙ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ:
QUESTION: Yeah, well I was going to ask specifically. You’re going to meet with your Turkish counterpart. Can you tell us what your message is? I mean, time is sort of ticking away towards their deadline at the end of the month. What’s your message to them?
SECRETARY ESPER: Yeah, actually, I think the message is pretty straightforward. Look, Turkey has been a longstanding and trusted partner and ally for many, many years. But this pursuit of the S-400 undermines that. It undermines an agreement that NATO made several years ago, to begin divesting of Russian equipment. It moves in the wrong direction. And so as we said, the United States has said, if Turkey procures the S-400, it will mean they will not receive the F-35. It’s that simple.
Q: How confident are you
— (CROSSTALK) Q: — President Erdogan just said recently, they’re expecting delivery as early as the beginning of next month. SEC. ESPER: Again, if Turkey accepts delivery of the S-400, they will not receive the F-35. It’s that simple.
