Το σέσκουλο, το οποίο αποκαλείται επιστημονικά ως Beta vulgaris, είναι ένα πράσινο φυλλώδες φυτό που διακρίνεται για το θρεπτικό του περιεχόμενο.
Όπως όλα τα παράγωγα της μάνας γης, έτσι και το σέσκουλο έχει ιστορία που χάνεται στα βάθη των αιώνων. Ο πρώτος που αναφέρθηκε σε αυτό το λαχανικό ήταν ο Αριστοτέλης, περίπου τον 4o π.Χ. αιώνα. Ακολούθησαν ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος και ο Γαληνός, οι οποίοι στάθηκαν στις θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού.
Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, το σέσκουλο ξεκίνησε το »ταξίδι» στον υπόλοιπο κόσμο, τυγχάνοντας ευρείας αναγνώρισης και αποδοχής εξαιτίας της υψηλής του διατροφικής αξίας και της ευκολίας με την οποία αναπτύσσεται.
Σήμερα, το σέσκουλο καλλιεργείται σε όλη την Μεσόγειο, τη Βόρεια Αφρική και γενικά σε όλες τις εύκρατες περιοχές αποτελώντας ένα από τα πιο δημοφιλή, νόστιμα, θρεπτικά και υγιεινά λαχανικά.
Διατροφική αξία
Το σέσκουλο μπορούμε είτε να το καταναλώσουμε ωμό, είτε βραστό. Συχνά, τα λαχανικά είναι πιο θρεπτικά όταν καταναλώνονται ωμά. Ισχύει το ίδιο και για του σέσκουλο ή μήπως όχι;
Ένα φλιτζάνι (περίπου 40 γραμμάρια) ωμό, φρέσκο σέσκουλο περιέχει:
Θερμίδες: 6,8 Kcal
Υδατάνθρακες: 1.3 gr
Πρωτεΐνες: 0,6 gr
Λιπαρά οξέα: 0,1 gr
Φυτικές ίνες: 0,6 gr
Βιταμίνη Α: 2.202 IU (44%)*
Βιταμίνη C: 10,8 mg (18%)*
Βιταμίνη Ε: 0,7 mg (3%)*
Βιταμίνη Κ: 299 μg (374%)*
Μαγγάνιο: 0,1 mg (7%)*
Μαγνήσιο: 29,2 mg (7%)*
Σίδηρο: 0,6 mg (4%)*
Κάλιο: 136 mg (4%)*
Χαλκό: 0,1 mg (3%)*
Από την άλλη, ένα φλιτζάνι (περίπου 200 γραμμάρια) βρασμένο σέσκουλο περιέχει:
Θερμίδες: 35 Kcal
Υδατάνθρακες: 7,2 gr
Πρωτεΐνες: 3,3 gr
Λιπαρά οξέα: 0,1 gr
Φυτικές ίνες: 3,7 gr
Βιταμίνη Α: 10.717 IU(214%)*
Βιταμίνη Β1: 0,1 mg (4%)*
Βιταμίνη Β2: 0,2 mg (9%)*
Βιταμίνη Β3: 0,6 mg (3%)*
Βιταμίνη Β5: 0,3 mg (3%)*
Βιταμίνη Β6: 0,1 mg (7%)*
Βιταμίνη Β9: 15,7 μg (4%)*
Βιταμίνη C: 31,5 mg (53%)*
Βιταμίνη Ε: 3.3 mg (17%)*
Βιταμίνη Κ: 573 μg (716%)*
Μαγνήσιο: 150 mg (38%)*
Μαγγάνιο: 0.6 mg (29%)*
Κάλιο: 961 mg (27%)*
Σίδηρο: 4 mg (22%)*
Χαλκό: 0,3 mg (14%)*
Ασβέστιο: 101 mg (10%)*
Φωσφόρο: 57,8 mg (6%)*
Ψευδάργυρο: 0,6 mg (4%)*
Το βρασμένο σέσκουλο περιέχει επίσης καροτενοειδή, όπως το βήτα-καροτένιο , η λουτεΐνη και η ζεαξανθίνη, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία των ματιών.
Πτητικά έλαια και οξέα όπως το κουμαρικό και το ροσμαρινικό οξύ, φλαβονοειδή όπως η κουερσετίνη και η καμφερόλη, τα οποία δρουν ως αντιισταμινικά και μειώνουν τις αλλεργικές αντιδράσεις και τη φλεγμονώδη απόκριση.
*RDA: Ποσοστό Ημερήσιας Συνιστώμενης Πρόσληψης
Οφέλη
Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα που παρέχει το σέσκουλο είναι η ικανότητά να ρυθμίζει τα επίπεδα σακχάρου στο σώμα.
Πιο συγκεκριμένα, αναστέλλει τη δράση ενός συγκεκριμένου ενζύμου που ονομάζεται α-γλυκοσιδάση. Αυτό σημαίνει ότι η ποσότητα υδατανθράκων που διασπάται είναι ελάχιστη. Κάτι που επιτρέπει στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα να παραμείνουν σταθερά μειώνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη.
Το σέσκουλο διαθέτει επίσης, μια σημαντική ποσότητα ασβεστίου, πράγμα που σημαίνει ότι βοηθά και στη διατήρηση της υγείας των οστών. Εκτός από ασβέστιο, το λαχανικό περιέχει μαγνήσιο και βιταμίνη Κ. Χημικές ενώσεις που συμβάλλουν επίσης στην ενδυνάμωση των αστών, αλλά και στην σωστή πήξη του αίματος.
Ακόμη ένα πολύτιμο όφελος που μας προσφέρει η τακτική κατανάλωση σέσκουλου είναι η διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου. Η υψηλή περιεκτικότητα βιταμίνης Κ και καλίου βοηθά στην ενίσχυση των γνωστικών λειτουργιών μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης νευροεκφυλιστικών διαταραχών όπως η άνοια, το Alzheimer κ.α.
Ως μία τροφή με υψηλά επίπεδα σιδήρου και χαλκού, θα ήταν αδιανόητο να μην αναφέρουμε την συμβολή του στον κυκλοφορικό μας σύστημα. Και οι δύο ουσίες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη προστασία του οργανισμού από την αναιμία. Μία ασθένεια που διακρίνεται από αδυναμία, κόπωση, διαταραχές του στομάχου και έλλειψη συγκέντρωσης.
Με την πρόσληψη σέσκουλων τροφοδοτούμε τον οργανισμό με σημαντικές ποσότητες χαλκού και σιδήρου, τονώνουμε την κυκλοφορία του αίματος και διευκολύνουμε την οξυγόνωση στα βασικά όργανα του σώματος.
Τα αντιφλεγμονώδη και φυτοθρεπτικά αντιοξειδωτικά που βρίσκονται στο λαχανικό μαζί με το κάλιο, συμβάλλουν στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης, προστατεύοντας το καρδιαγγειακό σύστημα από ασθένειές όπως αθηροσκλήρωση, εγκεφαλικό κ.α.
Ολοκληρώνοντας την αναφορά σε ορισμένα από τα σημαντικότερα οφέλη που προσφέρει το σέσκουλο να συμπληρώσουμε πως το φυλλώδες πράσινο λαχανικό διαθέτει σημαντική ποσότητα καροτενοειδών και βιοτίνης, η οποία έχει συνδεθεί με τη βέλτιστη υγεία των μαλλιών, του δέρματος και των ματιών.
Επιλογή και αποθήκευση
Το σέσκουλο είναι λαχανικό που αναπτύσσεται κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Ωστόσο, μπορούμε να το βρούμε σε όλα τα οπωροπωλεία καθ΄όλη τη διάρκεια του έτους.
Κατά την επιλογή προσέχουμε ώστε τα φύλλα του να έχουν ζωηρό πράσινο χρώμα, χωρίς καφέ κηλίδες και τρύπες. Επίσης, ο μίσχος θα πρέπει να είναι παχύς και τραγανός, ενώ το χρώμα του μπορεί να είναι πράσινο, λευκό, μοβ ή κίτρινο.
Δεδομένου ότι το σέσκουλο μαραίνεται πολύ γρήγορα με συνέπεια να χάνει αμέσως τα θρεπτικά οφέλη και την νοστιμιά του, είναι σημαντικό, σε περίπτωση που δεν το χρησιμοποιήσουμε άμεσα, να το αποθηκεύσουμε σωστά.
Για την σωστή αποθήκευση πρέπει να το τυλίξουμε με νωπή χαρτοπετσέτα ή χαρτοσακούλα και μετά να το τοποθετήσουμε σε μία πλαστική σακούλα μέσα στο ψυγείο.
Με αυτόν τον τρόπο, θα παρατείνουμε τη φρεσκάδα του λαχανικού για περίπου 5 μέρες.
Εναλλακτικά, μπορούμε να το βράσουμε και έπειτα να αποθηκεύσουμε στο ψυγείο. Με αυτήν τη μέθοδο, θα παραμείνουν αναλλοίωτα και τα θρεπτικά συστατικά του.
Παρενέργειες – Προφυλάξεις
Το σέσκουλο είναι ένα θρεπτικό και υγιεινό λαχανικό που μπορεί να καταναλωθεί με ασφάλεια. Ωστόσο, πρέπει να προσέξουμε δύο σημεία.
Επειδή τα σέσκουλα και τα λαχανικά γενικότερα, έρχονται σε επαφή με μικροοργανισμούς θα πρέπει προτού τα καταναλώσουμε να τα ξεπλύνουμε προσεκτικά κάτω από τρεχούμενο νερό.
Τα σέσκουλα περιέχουν επίσης στη σύνθεση τους οξαλικά οξέα, τα οποία αν καταναλωθούν σε υπερβολικές ποσότητες μπορεί να εμποδίσουν τη βιοδιαθεσιμότητα του σιδήρου και να δημιουργήσουν δυσάρεστα συμπτώματα όπως κοιλιακό άλγος, χαμηλή αρτηριακή πίεση, εμετό κ.α.
