Φωτογραφία
Ali Arif Soydaş
Η Τουρκία έκανε εισβολή με τους παραστρατιωτικούς και τον στρατό της στη Συρία, αλλά στα Βαλκάνια κάνει επιχειρήσεις διείσδυσης, εδώ και πολλά χρόνια. χρησιμοποιώντας ως όπλο τις μουσουλμανικές μειονότητες και την πανίσχυρη Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων που ελέγχεται απ΄ ευθείας από τον Ερντογάν. Το παρήγορο είναι ότι Βαλκανικές χώρες αντιδρούν και αντιστέκονται στα σχέδια Ερντογάν. Το απογοητευτικό είναι ότι σ’ αυτές δεν περιλαμβάνεται η Ελλάδα, οι κυβερνήσεις της οποίας δεν έχουν θέσει όρια, κανόνες και αντιστάσεις στην τουρκική “εισβολή”.
Όπως αναφέρει η ιστοσελίδα Ahval, εδώ και μία δεκαετία -τουλάχιστον- το ισλαμικό κόμμα του Ερντογάν “έχει επικεντρωθεί σε μια προσπάθεια να αυξήσει την τουρκική επιρροή στα Βαλκάνια αξιοποιώντας τη διπλωματία μέσω της θρησκείας”.
Όπως αναφέρει “ενώ τα σχέδια για τη χρηματοδότηση θρησκευτικών ιδρυμάτων και την αποκατάσταση ιστορικών κτηρίων ήταν αρχικά ευπρόσδεκτα, χώρες όπως η Βουλγαρία διαπιστώνουν τις κακόβουλες προθέσεις της Τουρκίας και αναζητούν τρόπους για την αντιμετώπιση τους…Η μεγαλύτερη εφημερίδα της Βουλγαρίας ανέφερε ως παράδειγμα ότι το 2012 η Τουρκία είχε διαθέσει 6 εκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή ενός τζαμιού στη νότια βουλγαρική επαρχία Καρντζαλί. Το τζαμί ήταν το πιο ακριβό έργο σε αυτό το τμήμα της χώρας. Ανάλογες χρηματοδοτήσεις για τζαμιά έχουν δοθεί και στην Αλβανία από την Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων .
Εκτός από τα νέα τζαμιά, η Τουρκία έχει αναλάβει την αποκατάσταση ιστορικών μνημείων, συμπεριλαμβανομένων τζαμιών, γεφυρών και θρησκευτικών σχολών, από την οθωμανική εποχή.
Η Βουλγαρία ήταν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της Άγκυρας τα τελευταία χρόνια.
Η Βουλγαρία έχει αναλογικά τη μεγαλύτερη μουσουλμανική μειονότητα στην Ευρώπη, που αγγίζει το 15% του πληθυσμού τηςς. Ήταν, μαζί με την Ελλάδα, η χώρα που πέρασε το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα υπό την οθωμανική κυριαρχία.
Το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) της Τουρκίας προέβη στην πολιτική ενίσχυσης των σχέσεων με πρώην οθωμανικά εδάφη μετά την έλευση ,του στην εξουσία το 2002, αν και παρουσιάστηκε ως μια μετριοπαθής εναλλακτική λύση στις ανερχόμενες σκληρές εκδοχές του Ισλάμ όπως ο Σαλαφισμός. Για πολύ καιρό, η εικόνα αυτή του AKP επικράτησε σε διεθνές επίπεδο.
Οι χώρες των Βαλκανίων συνεργάστηκαν με την Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων της Τουρκίας, για να δημιουργήσουν ένα προπύργιο εναντίον του φονταμενταλισμού, έγραψε πολιτικός αναλυτής Ahmed Erdi Öztürk σε άρθρο του το 2018. Η Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων, απέκτησε επιρροή ,υπογράφοντας συμφωνίες με τη Βουλγαρία, την Αλβανία, την τότε FYROM, το Αζερμπαϊτζάν, το Κιργιζιστάν, το Ουζμπεκιστάν και το Τουρκμενιστάν.
Οι συμφωνίες αυτές ήταν μέρος μιας συντονισμένης προσπάθειας, μετά το 2009 για την ανάπτυξη της θέσης της Τουρκίας ως soft power, δήλωσε ο Eşref Yalınkılıçlı, αναλυτής της Ευρασίας, στο BBC.
Μεγάλο μέρος αυτής της πολιτικής στα Βαλκάνια, ασκήθηκε από το 2009 έως το 2014 με τον Αχμέτ Νταβούτογλου ΥΠΕΞ και πρωθυπουργό μέχρι το 2016.
Τώρα όμως, αυτές οι πολιτικές της Τουρκίας στα Βαλκάνια προκαλούν αντιδράσεις τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από χώρες της περιοχής.
Η ομιλία του Γάλλου προέδρου Εμμανουήλ Μακρόν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Απρίλιο του περασμένου έτους είχε αναφορές στους φόβους της ΕΕ: ο Γάλλος πρόεδρος δήλωσε ότι δεν θέλει τα Βαλκάνια να επιστρέψουν στη Ρωσία και στην επιρροή της Τουρκίας.
Στη Ρουμανία και στη Βουλγαρία καταγράφονται ουσιαστικές αντιδράσεις στα σχέδια του Ερντογάν. Η κατασκευή τζαμιού στο Βουκουρέστι ματαιώθηκε και στη Βουλγαρία το εθνικιστικό πατριωτικό μέτωπο λέει ότι η Τουρκία χρησιμοποιεί μουσουλμάνους για να επεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας. Η Σόφια έχει ξεκινήσει νομικές διαδικασίες κατά της Τουρκίας. Ο βούλγαρος υπουργός Άμυνας Κρασίμιρ Καρακάτσανοφ, πρώην ηγέτης του Πατριωτικού Μετώπου, ανέφερε συγκεκριμένα ότι έχουν υποβληθεί αγωγές σε θρησκευτικά ιδρύματα της Τουρκίας .
Το 2016, οι προσπάθειες της Τουρκίας να κινητοποιήσει Βούλγαρους “Τούρκους” πυροδότησαν μια διπλωματική κρίση.
Τον Φεβρουάριο του 2016, η Βουλγαρία κήρυξε τον Τούρκο πρεσβευτή Uğur Emiroğlu persona non grata .
Μετά τις εκλογές του επόμενου έτους, τα βουλγαρικά εθνικιστικά κόμματα στην προσωρινή κυβέρνηση του 2017 προχώρησαν στην ακύρωση της συμφωνίας του 1998 με την Τουρκία, αφήνοντας τους ιμάμηδες και τα θρησκευτικά τους ιδρύματα γεμάτα χρέη.
Σε μια προσπάθεια επαναφοράς των σχέσεων, ο Ερντογάν κάλεσε τον Πρωθυπουργό της Βουλγαρίας Μπόικο Μπορίσοφ να παραστεί στην τελετή έναρξης της αναστηλωμένης βουλγαρικής εκκλησίας του Αγίου Στεφάνου στην Κωνσταντινούπολη πέρυσι.
Ο Ερντογάν μίλησε για την επιθυμία του να συνεχίσει τη χρηματοδότηση έργων αποκατάστασης στη Βουλγαρία.
Ωστόσο, οι εντάσεις συνέχισαν να αυξάνονται, όπως και οι προσπάθειες της Τουρκίας να χρηματοδοτήσει ισλαμικά θεσμικά όργανα στη χώρα. Στις 27 Μαρτίου, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, δήλωσε ότι η παρέμβαση της Τουρκίας είχε οδηγήσει σε νομική τροποποίηση για να δοθούν 4 εκατομμύρια, ευρώ, σε μουφτήδες της Βουλγαρίας. Ο νόμος πέρασε στις 28 Μαρτίου, αλλά το βουλγαρικό υπουργείο Εξωτερικών ήταν εξοργισμένο από την παρέμβαση του Τσαβούσογλου .
Ο Ερντογάν έχει αναφερθεί στη Βουλγαρία στέλνοντας χαιρετισμούς του στους «καταπιεσμένους αδελφούς» ,προκαλώντας νέες αντιδράσεις από το ΥΠΕΞ της Βουλγαρίας.
Για την προσπάθεια διείσδυσης και επιρροής της Τουρκίας στη Θράκη, γίνεται πολύς λόγος, πολλά χρόνια τώρα. Κυβερνήσεις έρχονται και φεύγουν, αλλά η πολιτική ανοχής σε τουρκικές ακρότητες παραμένει σταθερή.
