Ζήσης Ψάλλας
Οι φαρμακευτικές εταιρείες εργάζονται για να αναπτύξουν ένα εμβόλιο που θα προκαλεί αποτελεσματικά αντισώματα τα οποία θα εμποδίζουν την είσοδο του ιού στα κύτταρα και άρα θα σταματούν τη μόλυνση από τον ιό.
Ο ιός, για να εισέλθει στα κύτταρα χρησιμοποιεί μια πρωτεΐνη που ονομάζεται πρωτεϊνική ακίδα (spike protein) και βρίσκεται στην επιφάνειά του. Οι πρωτεϊνικές ακίδες συνδέονται με υποδοχείς που βρίσκονται στα ανθρώπινα κύτταρα και ονομάζεται ACE-2. Η σύνδεση με τους υποδοχείς ACE-2 χρησιμεύει ως εισιτήριο εισόδου. Τελικά, ο ιός εισβάλει στα κύτταρα με μια διαδικασία που ονομάζεται ενδοκύτωση -η κυτταρική μεμβράνη καταπίνει τον ιό και τον εσωτερικεύει.
H μόλυνση από τον ιό, προκαλεί την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος, το οποίο παράγει τα λεγόμενα εξουδετερωτικά αντισώματα. Τα αντισώματα αυτά είναι πρωτεΐνες που με κάποιο τρόπο μπλοκάρουν τον ιό. Το ανοσοποιητικό σύστημα κατασκευάζει ένα ποτ πουρί αντισωμάτων που κολλάνε σε διάφορα μέρη του ιού -κάθε ένα παράγεται από διαφορετικά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Κάποια αντισώματα μπορεί να προστατεύουν ολοκληρωτικά και κάποια μπορεί εν μέρει να εμποδίζουν τον ιό να προσκολληθεί στα κύτταρά μας. Τελικά τα αντισώματα μπορούν να μας θωρακίζουν ή απλώς να αποτρέπουν τη νόσο να εξελιχθεί σε σοβαρή.
Πολλά υποψήφια εμβόλια έναντι του COVID-19 περιέχουν μέρη της πρωτεϊνικής ακίδας του SARS-CoV-2, έτσι ώστε να δημιουργηθούν αντισώματα. Για παράδειγμα, το εμβόλιο της Οξφόρδης συνδυάζει την ακίδα με έναν άλλο ιό για να μιμείται τις δράσεις του SARS-CoV-2. Ένα άλλο υποψήφιο εμβόλιο που αναπτύσσεται από το Πανεπιστήμιο του Queensland περιέχει την ακίδα συσκευασμένη με μια άλλη ένωση (ένα ανοσοενισχυτικό) για την τόνωση του ανοσοποιητικού συστήματος.
Το σημαντικό είναι ότι το εμβόλιο, για να είναι αποτελεσματικό πρέπει να παράγει αποτελεσματικά αντισώματα και επίσης να παραμένουν στον οργανισμό όσο γίνεται περισσότερο χρόνο. Οι μελέτες έχουν δείξει ότι τα αντισώματα που παράγει ο ίδιος ο ανθρώπινος οργανισμός έναντι του ιού, διαρκούν περίπου τέσσερις μήνες, ένα διάστημα που δεν είναι μεγάλο. Το ερώτημα λοιπόν είναι πώς μπορούν τα εμβόλια να είναι αποτελεσματικά στο χρόνο αν η πρόκληση αντισωμάτων διαρκεί τόσο λίγο;
