Φωτογραφία :
*ΑΠΟΥΣΑ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΚΤΗ Η ΙΘΑΚΗ ΣΤΗΝ ΝΙΚΗΦΟΡΑ ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΠΛΑΤΑΙΩΝ
*ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΟΞΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΣΥΝΕΧΙΣΑΝ ΟΙ ΛΕΥΚΑΔΙΟΙ.
*ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΙΘΑΚΗ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ.
Ὃταν τελείωσε νικηφόρα γιά τούς Ἓλληνες ἡ μάχη τῶν Πλαταιῶν, οἱ νικητές ἒμειναν κατάπληκτοι γιά τόν πλοῦτο πού διέθεταν οἱ Πέρσες. Μόνο μέσα στήν μεγαλοπρεπῆ σκηνή τοῦ Ξέρξη, πού τήν ἐγκατέλειψε φεύγοντας μετά τήν ἦττα του στήν Σαλαμῖνα στόν γαμπρό του τόν Μαρδόνιο, βρέθηκαν μεγάλες ποσότητες χρυσοῦ καί ἀργύρου σέ <<δαρικούς>>, τό νόμισμα τῶν Περσῶν, σέ σκεύη καί κοσμήματα.
Ὁ Παυσανίας, ὁ μεγάλος νικητής, ἀνέθεσε στούς εἳλωτες νά συγκεντρώσουν ὃλον αὐτό τόν θησαυρό, ἀλλά οἱ εἳλωτες ἀπέκρυψαν μεγάλες ποσότητες στήν γῆ, πού παρουσιάσθηκαν ἀργότερα, καί τίς πούλησαν στούς Αἰγινίτες, πού ἒγιναν πάμπλουτοι ἀγοράζοντας χρυσό μέ χαλκό. Τόσο ἀφελεῖς ἦσαν οἱ ἂνθρωποι ἐκεῖνοι.
Ἓνα μεγάλο μέρος τοῦ θησαυροῦ ἀφιερώθηκε στούς Δελφούς καί ὁ Παυσανίας διέταξε νά κατασκευασθεῖ μεγαλοπρεπές μνημεῖο ἀπό χαλκό, ἢτοι ἓνα τεράστιο φίδι μέ τρία κεφάλια περιελισσόμενο ὓψους ἂνω τῶν 5 μέτρων πού σχημάτιζε παχειά στήλη. Στίς τρεῖς κεφαλές τοποθετήθηκε χρυσός τρίποδας καί ἀνέθεσε στόν Σημωνίδη τόν Κεῖο, διάσημο γιά τά ἐπιγράμματά του, νά γράψει ἐλεγεῖο πού ἒλεγε τά ἑξῆς:
Ἑλλάνων ἀρχαγός, ἐπεί στρατόν ὢλεσε Μήδων,
Παυσανίας, Φοίβῳ μνᾶμ᾽ἀνέθηκε τόδε.
(Ὁ ἀρχηγός τῶν Ἑλλήνων, ἀφοῦ κατέστρεψε τόν στρατό
τῶν Περσῶν, ὁ Παυσανίας, ἀφιέρωσε στόν Φοῖβο
αὐτό τό μνημεῖο).
Αὐτό ὃμως δέν ἂρεσε στούς ἐφόρους τῆς Σπάρτης, οἱ ὁποῖοι τόν διέταξαν νά ἀπαλειφθεῖ ἡ ἐπιγραφή τοῦ Σημωνίδου καί ἐπί τοῦ περιελισσομένου φιδιοῦ νά γραφοῦν ὃλες οἱ πόλεις τῶν Ἑλλήνων πού πῆραν μέρος στήν μεγάλη αὐτή μάχη. Αὐτό καί ἒγινε. Ἐγράφησαν τά ὀνόματα τῶν μαχητῶν τῶν ἑξῆς 23 πόλεων:
Λεπρεάτες, Μυκηναῖοι, Τυρίνθιοι, Συκιώνιοι, Ἐπιδαύριοι,
Τροιζίνιοι, Κορίνθιοι, Ποτιδεάτες, Ὀρχομένιοι, Λακεδαιμόνιοι,
Ἀθηναῖοι, Τεγεάτες, Φλιάσιοι, Ἐρμιονεῖς, Ἐρετριεῖς, Χαλκιδεῖς,
Ἀμβρακιῶτες, Λευκάδιοι, Αἰγηνίτες, Κεφαλλῆνες, Πλαταιεῖς.
Μεγαρεῖς.
Τό σπουδαῖο αὐτό μνημεῖο τοῦ Ἑλληνισμοῦ σώζεται παραδόξως, ἂν καί κολοβό, μέχρι τῶν ἡμερῶν μας καί βρίσκεται…στήν Τουρκία, στήν Κωσταντινούπολη. Δέν ξέρω πόσοι Ἓλληνες πού πάγαιναν (καί πηγαίνου δυστυχῶς καί σήμερα) γιά τουρισμό στήν Κωνσταντινούπολη,
Γνωρίζουν τό ὑπερμεγέθες αὐτό μνημεῖο καί πηγαίνουν νά τό ἐπισκεφθοῦν, ἀφοῦ ἐξακολουθεῖ νά βρίσκεται στό ὓπαιθρο. Ἀλλά γιά τό μνημεῖο αὐτό θά μιλήσουμε λεπτομερέστερα στήν συνέχεια.
Προηγουμένως ὃμως πρέπεινά παρατηρήσουμε ὃτι ἀπό τόν κατάλογο αὐτόν λείπουν οἱ ᾽Ιθακήσιοι. Τί ἀπέγιναν ἂραγε οἱ ἒνδοξοι ἀπόγονοι τοῦ Ὀδυσσέα; Ἐνῶ ὑπάρχουν τά ὀνόματα τῶν Κεφαλλήνων καί τῶν Λευκαδίων;
Τό μυστήριο φωτίζεται ὡς ἐξῆς: Ἡ σημερινή Ἰθάκη, γνωστή καί Θιάκι, δέν ὑπῆρξε ποτέ τό κέντρο τοῦ βασιλείου τοῦ Ὀδυσσέα, καθώς ἡ ἀληθινή Ἰθάκη τοῦ Ὁμήρου ἦταν ἡ σημερινή Λευκάδα, στήν ὁποία, ὃπως λέει ὁ ποιητή τέσσερις φορές στήν Ὀδύσσεια, μποροῦσες νά πᾶς καί πεζός (οὐ μέν γάρ τί σέ πεζόν οΐομαι ἐνθάδ᾽ ἱκέσθαι = δέν πειστεύω νά ἒφθασες ἐδῶ μέ τά πόδια, α 170, ξ 190, π 59 καί 224). Ἡ πλήρης ταυτοποίηση τῆς Λευκάδος μέ τήν Ἰθάκη γίνεται σέ πολυσέλιδο παράρτημα μέ τόν τίτλο Ἰθάκη κατά τά γραφάς στό ὑπό ἒκδοση βιβλίο μου Ἀλήθειες καί ψεύδη γιά τόν Ὃμηρο ἀπό τόν ἐκδοτικό οἶκο Αἰγηΐς.
Στή μάχη τῶν Πλαταιῶν ἡ Ἰθάκη ἦταν ἀνύπαρκτη καί ἲσως ἀκατοίκητη, ἐνῶ οἱ Λευκάδιοι συνέχισαν τήν ἒνδοξη ἰστορίας τοῦ Ὀδυσσέα, καθώς καί οἱ Κεφαλλῆνες, πού ἦσαν ὑποτεταγμένος λαός τοῦ Λαέρτη καί μέ αὐτούς πολέμησε ὁ Ὀδυσσέας στόν Τρωικό πόλεμο, ὃπως ἀναφέρεται στήν ραψωδία Β τῆς Ἰλιάδος, γνωστῆς καί ὡς <<Κατάλογος τῶν πλοίων>>
ΠΩΣ ΒΡΕΘΗΚΕ ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ
ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ
Κατά παράδοξη τύχη, τό ἀνάθημα τοῦ Παυσανία, πού μαρτυρεῖ τήν δόξα καί τά λαμπρά κατορθώματα τοῦ Ἑλληνισμοῦ, σώθηκε μέχρι τῶν ἡμερῶν μας, ἢ γιά τήν ἀκρίβεια τό μεγαλύτερο μέρος του. Καί ἰδοῦ πῶς: Τό 400 μ.Χ. ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος μετέφερε στήν Κωνσταντινούπολη, τήν πρωτεύουσα τοῦ Ἀνατολικοῦ Κράτους, τό μνημεῖο τοῦ Παυσανία καί τό τοποθέτησε στήν ἀχανῆ πλατεία τοῦ Ἱπποδρόμου, πού οἱ Τοῦρκοι ἀποκαλοῦν Μποντρούμ, κατά παρήχηση τοῦ Ἱπποδρόμου κι ἐμεῖς λέμε <<μπουντρούμι>> ἐκ παλινοστήσεως τῆς λέξεως, κατέναντι τῆς Ἁγίας Σοφίας, πού ὁ νεοσουλτάνος ᾽Ερντογάν μετέτρεψε ἀσεβῶς καί ἀτιμωρητί σέ τζαμί.
Τό μνημεῖο ἦταν ἀπό τήν ἐποχή ἐκείνη κολοβό, διότι οἱ Φωκαεῖς εἶχαν πρό καιροῦ συλήσει τόν χρυσό τρίποδα, ὣστε στήν Κωνσταντινούπολη μετεφέρθη ἡ βάση τοῦ τρίποδος καί ἡ χάλκινη στήλη τοῦ τρικεφάλου φιδιοῦ μέ τά ἐγγεγραμμένα ὀνόματα τῶν πόλεων. Ἒτσι σωζόταν τό μνημεῖο μέχρι τήν ἃλωση. Ὃμως ἐπί Ὀθωμανικῆς κυριαρχίας ὑπέστη νέους ἀκρωτηριασμούς ἀπό τούς νεοβάρβαρους Τούρκους, καθώς κατά διαλείμματα ἀφαιρέθηκα οἱ τρεῖς κεφαλές.
Μέ τούς αἰῶνες, τό μνημεῖο καταχώθηκε καί τό 1856, μετά ἀπό ἀνασκαφή Ἂγγλων ἀξιωματικῶν, ὃπως γράφει ὁ Κων. Παπαρρηγόπουλος, φάνηκε ὁλόκληρο τό μνημεῖο καί ἐξακολουθεῖ νά βρίσκεται στό ἲδιο σημεῖο, καταστρεφόμενο ἀπό τίς καιρικές συνθῆκες, ἐνῶ θά ἒπρεπε νά βρισκόταν μέσα σέ μουσειακό χῶρο. Ἀλλά τέτοιες εὐαισθησίες δέν ἒχουν οἱ Τοῦρκοι. Ἐγώ πού ἐπισκέφθηκα πρό ἐτῶν τό μνημεῖο, δέν μπόρεσα νά διακρίνω τά ὀνόματα τῶν λαῶν πού πολέμησαν στίς Πλαταιές. Τά σκαλισμένα γράμματα, σύμφωνα μέ ἱστορικές μαρτυρίες, εἶχαν ὓψος ἑνός δακτύλου καί δύο ἢ τρία ὀνόματα βρίσκονταν σέ κάθε σπεῖρα. Σήμερα δέν ὑπάρχει τίποτα. Οἱ καιροί τά ἐξάλειψαν, καθώς οἱ Τοῦρκοι δέν ἒχουν καμμία διάθεση νά συντηρήσουν τεκμήρια πού ἐξυμνοῦν τά λαμπρότατα κατορθώματα τῶν Ἑλλήνων.
Ἀλλά καί ἀπό ἑλληνικῆς πλευρᾶς, οὐδεμία κυβέρνηση ἀξίωσε ποτέ τήν προστασία ἢ τήν ἐπιστροφή τοῦ σπουδαίου τούτου μνημείου στήν κοιτίδα του. Μέχρι πρίν ἀπό δύο αἰῶνες οἱ σημερινές γενεές τῶν Ἑλλήνων εὐλαβικά προσερχόμενες, μποροῦσαν νά ἀναγνώσουν ἐπί τῶν πλευρῶν τοῦ ἐλισσομένου τρικεφάλου φιδιοῦ τά ὀνόματα τῶν προμάχων τοῦ πρώτου ὑπέρ τῆς ἀνεξαρτησίας μας ἀγῶνος.
Τοὐλάχιστον κάποια ἑλληνική κυβέρνηση, ἐκτός ἀπό τά γλυπτά τοῦ Παρθενῶνος, ἀς ἀξιώσει ἀπό τήν Τουρκίας νά μεταφερθεῖ τό μνημεῖο τῶν Πλαταιῶν σέ στεγασμένο χῶρο. Ἀλλά τέτοιες ἐθνικές καί πολιτιστικές εὐαισθησίες οὒτε οἱ σύγχρονες κυβερνήσεις φαίνεται νά ἒχουν οὒτε κάποιο ἐνδιαφέρον, ἀλλά οὒτε καί <<τσαγανό>>.
