Το λεγόμενο «σχέδιο Άτσεσον» του Αμερικανού πρώην ΥΠΕΞ (1949-1953) Ντιν Άτσεσον, γνωστό και ως «διπλή ένωση» («double enosis»), προέβλεπε τη διχοτόμηση και ενσωμάτωση του μεγαλύτερου μέρους της Κύπρου στην Ελλάδα εκτός της Καρπασίας που θα έπαιρνε η Τουρκία (τουρκική στρατιωτική βάση). Η τελευταία σαν επιπλέον αντάλλαγμα θα λάμβανε και το σύμπλεγμα Μεγίστης με μακροχρόνια μίσθωση. Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι ο Άτσεσον δεν πρότεινε συγκεκριμένο «Αμερικανικό Σχέδιο» παρότι συνηθίζεται να αποκαλείται έτσι. Στην ουσία ήταν μια σειρά από διερευνητικές προτάσεις, υπό την εποπτεία του Φόρεϊν Όφις πάντοτε και ξεκινώντας από την προαναφερθείσα, την οποία ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και απέρριψε. Εν συνεχεία ο Άτσεσον αντιπρότεινε η Τουρκία να κρατήσει την Καρπασία μόνο για 50 χρόνια αλλά η Άγκυρα απέρριψε την νέα πρόταση.
Στο βιβλίο της η ερευνήτρια και δημοσιογράφος Φανούλα Αργυρού, «Διζωνική vs Δημοκρατία», 2019) αναφέρει:
«Στις 28 Αυγούστου [1964] όμως, ενώ ο Acheson ενημέρωνε τους Έλληνες ότι έφευγε από μεσολαβητής, ο Βασιλέας Κωνσταντίνος ενημέρωσε τον Παπανδρέου για δύο ‘εθνικές αποφάσεις’: 1)Πρόταση στους Τούρκους για παραχώρηση βάσης ή βάσεων στην Κύπρο, στο μέγεθος των βρετανικών βάσεων και επί ενοικίω το Καστελλόριζο και 2)Προστασία της μειονότητας στην Κύπρο, σύμφωνα με τις προτάσεις Acheson και ζήτησε από τον πρωθυπουργό να κάνει την προσφορά προς τους Τούρκους. Ο [Γεώργιος] Παπανδρέου όμως διαφώνησε και απέρριψε το «σχέδιο» του Βασιλέα Κωνσταντίνου.»
Ασχέτως του πώς ακριβώς εκτυλίχθηκαν τα γεγονότα, μισό αιώνα μετά από το ναυάγιο του Άτσεσον, οι Αμερικάνοι επανήλθαν με την νέα εκδοχή του και δημιούργησαν τον γνωστό χάρτη Μπάιντεν ο οποίος βρίσκεται πλέον στην τελική φάση υλοποίησης.
Η παγίδα Άτσεσον
Στο βιβλίο του καθηγητή Θεόδωρου Καρυώτη «ΑΟΖ Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη», επισημαίνεται ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο Ελληνισμός είναι η στάση των ΗΠΑ σχετικά με το θέμα συνεκμετάλλευσης-συνδιαχείρισης των υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς προσπαθούν διαχρονικά να βρουν την κατάλληλη φόρμουλα ώστε να εκχωρηθεί ένα τμήμα της στην Τουρκία. Ακριβώς σε αυτό αποσκοπούσε και η παρέμβαση Άτσεσον. Σύμφωνα με τον καθηγητή, η πρόταση του Άτσεσον ήταν πολύ προσεκτικά μελετημένη. Οι Αμερικανοί γνώριζαν ότι το Καστελλόριζο αποτελεί κομβικό πρόβλημα αλλά και «χρυσόμαλλο δέρας». Διαπίστωσαν από νωρίς ότι χωρίς το Καστελόριζο η Τουρκία αποκόπτεται τελείως από την Αν. Μεσόγειο αλλά και τα πλούσια κοιτάσματα της περιοχής τα οποία από τότε είχαν εκτιμήσει και μεθοδεύονταν τον διαμοιρασμό τους (1, 2, 3, 4, 5). Μετά ακριβώς από 50 χρόνια από τον Άτσεσον, η αμερικανική διπλωματία επανήλθε επί του ζητήματος και εξέδωσε τον γνωστό χάρτη Μπάιντεν.
 |
| Χάρτης Μπάιντεν. Πηγή: mcclatchydc.com |
Ο Χάρτης Μπάιντεν
Ο «προφητικός» χάρτης Μπάιντεν (πρώτος τον ανέδειξε ο Μάριος Πούλλαδος Σημερινή Κύπρου, 11/06/2019), χαρτογραφήθηκε από κρατικούς χαρτογράφους και διπλωμάτες ειδικούς σε θέματα ενέργειας υπό τις οδηγίες του τότε αντιπροέδρου Τζο Μπάιντεν, από την Υπηρεσία Ενεργειακών Πόρων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ (Bureau of Energy Resources). Μερικά από τα βασικά στοιχεία του χάρτη είναι:
–Αποτυπώνει λεπτομερώς τα νοτιοανατολικά όρια της υποτιθέμενης «τουρκικής υφαλοκρηπίδας» όπως αυτά κατατέθηκαν στον ΟΗΕ (18/05/2020), πλην των προβλέψεων του τουρκολιβυκού ψευδομνημονίου.
-Δεν αποτυπώνει τον αγωγό EastMed (βλ. λεπτομερή ανάλυση του iEpikaira) αλλά προβλέπει αγωγό φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας που αποτελεί πάγιο αίτημα/επιδίωξη της γείτονος.
-Εξαφανίζει την επήρρεια του συμπλέγματος Μεγίστης στην ΑΟΖ, χαρίζει δηλαδή στην Τουρκία όλη την ΑΟΖ ανατολικά του 28ου Μεσημβρινού που τέμνει την Ρόδο (περιοχή στην οποία το Oruc Reis προέβη σε παράνομες έρευνες το 2020 και δεν συμπεριλήφθηκε στην ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ), ή αποτυπώνει το σύμπλεγμα εντός τουρκικής επικράτειας.
-Παρουσιάζει ισχυρές ενδείξεις προσάρτησης των κατεχομένων.
 |
| Αντιπαραβολή του χάρτη Μπάιντεν (με απαλοιφή του υπομνήματος για λόγους ευκρίνειας) με τις παράνομες τουρκικές Navtex ερευνών του Oruc Reis και την Ελληνοαιγυπτιακή τμηματική οριοθέτηση ΑΟΖ (A,B,C,D,E). Πλησίον του σημείου Α’ ο 28ος Μεσημβρινός. Πηγή: slpress.gr |
Ομοιότητες του χάρτη Μπάιντεν με την πρόταση Άτσεσον:
-Είναι πρόδηλο ότι ο χάρτης Μπάιντεν εκχωρεί στην Τουρκία τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα ανατολικά του 28ου Μεσημβρινού ή ακόμη και το ίδιο το σύμπλεγμα Μεγίστης, όπως ακριβώς πρότεινε και ο Άτσεσον.
-Ο χάρτης Μπάιντεν έχει ενδείξεις προσάρτησης των κατεχομένων οι οποίες είναι κάτι παραπάνω από εμφανείς στην Καρπασία, οπως προέβλεπε και η πρόταση Άτσεσον (σε μικρότερη κλίμακα μεν αλλά η πρόταση έγινε 10 χρόνια πριν το 1974). Δεν είναι τυχαίο επίσης ότι η Τουρκία εμμένει πλέον στη λύση των δύο κρατών, η οποία ενδεχομένως θα αποτελέσει προστάδιο της προσάρτησης. Διευκρινίζεται ότι ο χάρτης Μπάιντεν γνωστοποιήθηκε στον τούρκο Πρόεδρο Ρ.Τ.Ερντογάν μεταξύ 2015-2017.
 |
| Χάρτης Μπάιντεν – ενδείξεις προσάρτησης κατεχόμενων. Με κόκκινη σκίαση η «εν δυνάμει ΑΟΖ» των κατεχομένων (χωρίς αιγιαλίτιδα ζώνη!). Με κίτρινο κύκλο ένας νοητός διάδρομος/γέφυρα που την ενώνει με την ακτογραμμή/γραμμή βάσης της ηπειρωτικής Τουρκίας. Πηγή: slpress.gr |
Ο χάρτης Μπάιντεν στο τελικό στάδιο υλοποίησης
Ο αρχιτέκτονας του εν λόγω χάρτη, ο οποίος εικάζεται ότι είχε συνταχθεί το 2014 αν όχι νωρίτερα (1, 2), ο Άμος Χόκσταϊν (με το ενδιαφέρον εργασιακό παρελθόν), έχει αναλάβει εκ νέου (10/08/2021) τη θέση του ειδικού απεσταλμένου για θέματα ενέργειας και εσχάτως του Ανώτερου Σύμβουλου Ενεργειακής Ασφάλειας (Senior Advisor for Energy Security) του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Είναι ο ίδιος που μεσολάβησε για την σύναψη της ισραηλολιβανικής συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ. Μάλιστα, όπως επισημάνθηκε σε προηγούμενο άρθρο μας, το Εβραϊκό Ινστιτούτο Εθνικής Ασφάλειας JINSA (24/08/2022) ανακινεί το ζήτημα της μοιρασιάς της Αν. Μεσογείου και εμμέσως προκρίνει την εμπλοκή του Χόκσταϊν στη διαμεσολάβηση. Όχι τυχαία, λίγες ημέρες πριν, στις 08/08/2022, το αμερικανικό «The Hill» δημοσίευσε άρθρο όπου πρότεινε ομοίως την αμερικανική παρέμβαση.
Μια επιπλέον ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια είναι ότι ο Αμερικανός πρώην πρέσβης στην Αθήνα, Τζέφρι Πάιατ, μετά το τέλος της θητείας του, τοποθετήθηκε ως υφυπουργός Εξωτερικών στο τμήμα Ενέργειας (Assistant Secretary of State for Energy Resources). Δηλαδή είναι πλέον συνεργάτης του Άμος Χόκσταϊν. Επομένως το δίδυμο Πάιατ-Χόκσταϊν φαίνεται να κρατούν τα ηνία των αμερικανικών παρεμβάσεων.
Είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε ότι ο Χόκσταϊν ήδη ξεκίνησε τις επαφές του με τον Έλληνα πρωθυπουργό και άλλους αξιωματούχους. Αυτό που μένει να φανεί είναι τί ακριβώς σχεδιάζει η αμερικανική διπλωματία και πώς θα αντιδράσουν Ελλάδα-Κυπριακή Δημοκρατία, αν και οι προβλέψεις του χάρτη Μπάιντεν δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αισιοδοξίας και εφησυχασμού για τον Ελληνισμό εν συνόλω…
