Προσοχή μοιάζει με σπυράκι. Νόσος του Bowen, ενδοεπιδερμιδικός ακανθοκυτταρικός καρκίνος του δέρματος

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Πρόκειται για ένα ενδοεπιδερμικό καρκίνο του δέρματος που κάποτε μπορεί να μεταπίπτει σε ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα. Εκδηλώνεται ως επιμένουσα ερυθρόφαιη, λεπιδώδη πλάκα που μοιάζει σαν ψωρίαση ή έκζεμα. Εάν δεν αντιμετωπιστεί είναι πιθανόν να διηθήσει βαθύτερα στρώματα.

Περιγράφτηκε το 1912 από τον John Templeton Bowen ως προκαρκινική κατάσταση ενδοεπιδερμιδικού τύπου ακανθοκυτταρικού καρκινώματος.
Είναι πάθηση όχι ιδιαίτερα συχνή, η οποία προσβάλλει ισότιμα τα δύο φύλα και κυρίως τους ενήλικες.
Ουσιαστικά είναι ένας αρχόμενος ακανθοκυτταρικός καρκίνος του δέρματος. Προκαλείται από την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας στο δέρμα και για αυτό εντοπίζεται κυρίως στο πρόσωπο, τα χέρια και το κάτω τμήμα των κνημών.

Στο παρελθόν που το αρσενικό χρησιμοποιείτο για τη θεραπεία της ψωρίασης και της σύφιλης υπήρχαν ασθενείς που εμφάνιζαν πολλαπλές βλάβες σαν συνέπεια της λήψης αρσενικού.

Να σημειωθεί ότι το αρσενικό βρίσκεται σε πολλά παρασκευάσματα της ομοιοπαθητικής, χρησιμοποιείται σαν μυκητοκτόνο και παρασιτοκτόνο και τελευταία ευρίσκεται και σε παιδικές τροφές. Το αρσενικό μπορεί να προδιαθέτει στην ανάπτυξη κακοήθειας και των εσωτερικών οργάνων όπως και πολλαπλών επιφανειακών βασικοκυτταρικών καρκίνων του δέρματος.

Άλλοι παράγοντες, που αποτελούν αιτία της νόσου Bowen είναι χημικά καρκινογόνα, ακτινοβολία, γενετικοί παράγοντες και τραύματα. Ο ανθρώπινος ιός των θηλωμάτων (HPV), ο οποίος μεταδίδεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής, αποτελεί μία από τις εκδηλώσεις της νόσου Bowen στα γεννητικά όργανα. Η ασθένεια αυτή, πιθανόν να εκδηλωθεί στους βλεννογόνους της μύτης ή του στόματος όπως και στο δέρμα.

Η νόσος Bowen συνήθως εμφανίζεται σαν μια σαφώς αφοριζόμενη επηρμένη ερυθρά πλάκα με ανώμαλα καλά προσκολλημένα λέπια. Όταν η βλάβη αρχίσει να παχύνεται και να σκληραίνει στη σύσταση και η επιφάνειά της εμφανίσει έλκωση τότε θεωρείται ότι πιθανόν υφίσταται κακοήθη εξαλλαγή σε ακανθοκυτταρικό καρκίνο του δέρματος.

Διάγνωση
Η διάγνωση μπορεί να γίνει με ψηφιακή δερματοσκόπηση και αν κρίνει ο γιατρός θα γίνει λήψη τεμαχίου ιστού (βιοψίας) που θα ελεγχθεί στο μικροσκόπιο. Σε περίπτωση κατά την οποία, παρατηρηθούν καρκινικά κύτταρα απαιτείται θεραπεία.

Θεραπεία

Όταν το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (SCC) εντοπίζεται σε πρώιμο στάδιο και αφαιρείται άμεσα, σχεδόν πάντα θεραπεύεται και στην περίπτωση που έχει προκαλέσει βλάβη, είναι αμελητέα. Εάν όμως δεν αντιμετωπιστεί, τότε τελικά κατατρώει τους υποκείμενους ιστούς και γίνεται δύσμορφο. Ένα μικρό ποσοστό δύναται να κάνει μετάσταση σε απομακρυσμένους ιστούς και όργανα και μπορεί ακόμη να αποβεί και θανατηφόρο.

Η θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου του Bowen περιλαμβάνει την κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο, την χειρουργική αφαίρεση, την τοπική θεραπεία με 5 φλοουρακίλη και imiquimod όπως και την ακτινοθεραπεία.
H φωτοδυναμική θεραπεία σε συνδυασμό με Ala έχει εκπληκτικά αποτελέσματα.