Είναι πιθανό ότι οι κυματισμοί από τις επιθέσεις στη Βαλτική Θάλασσα να επεκταθούν πολύ πέρα από τα νερά της.
Μια εβδομάδα αργότερα, προέκυψε ότι, την ίδια νύχτα, ένα άλλο υποθαλάσσιο καλώδιο τηλεπικοινωνιών —που συνέδεε την Εσθονία με τη Σουηδία— είχε επίσης καταστραφεί.
Αυτό μπορεί να μην φαίνεται ιδιαίτερα αξιοσημείωτο.
Σε τελική ανάλυση, τα υποθαλάσσια καλώδια—παρά το γεγονός ότι διευκολύνουν περίπου το 95% της κίνησης στο Διαδίκτυο, καθιστώντας τα τη φυσική ραχοκοκαλιά του ψηφιακού μας κόσμου—είναι διαβόητα ευάλωτα σε ζημιές.
Αυτά τα καλώδια οπτικών ινών, συχνά διαμέτρου μόνο ενός εύκαμπτου σωλήνα, μαζί με αγωγούς αερίου, βρίσκονται σε όλο τον πυθμένα του ωκεανού, όπου μπορεί να υποστούν ζημιές από καταιγίδες, θαλάσσια ζωή, κύματα, σεισμούς και τυχαία δραστηριότητα θαλάσσιων οχημάτων.
Υπάρχουν εκατοντάδες τέτοια περιστατικά κάθε χρόνο.
Αυτή η υπόθεση, ωστόσο, φαίνεται ότι δεν ήταν τυχαία.
Ο ρόλος της Ρωσίας
Η Φινλανδία, η Εσθονία και η Σουηδία ανακοίνωσαν σύντομα ότι ο αγωγός φυσικού αερίου και τα καλώδια πιθανότατα είχαν υποστεί σκόπιμη ζημιά και διερευνώνται ως συναφή περιστατικά.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρισκόταν ένα ρωσικό κρατικό πυρηνοκίνητο φορτηγό πλοίο, το Sevmorput.
Η Ρωσία έχει από καιρό απειλήσει τα ζωτικής σημασίας υποθαλάσσια καλώδια στην περιοχή, ιδιαίτερα από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Η απειλή έχει κλιμακωθεί μετά την έκρηξη του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream τον Σεπτέμβριο του 2022.
Πράγματι, νωρίτερα φέτος η Ρωσία ανακοίνωσε ότι θα μπορούσε να καταστρέψει τα υποθαλάσσια καλώδια ως αντίποινα για την υποστήριξη του Nord Stream και των ευρωπαϊκών χωρών στην Ουκρανία.
Τον Ιούνιο το ΝΑΤΟ δημιούργησε ακόμη και μια υποθαλάσσια ειδική ομάδα καλωδίων λόγω της μεγάλης απειλής ρωσικής δολιοφθοράς στην περιοχή.
Και με τη Φινλανδία που εντάχθηκε πρόσφατα στο ΝΑΤΟ -και η Σουηδία στη διαδικασία ένταξης- είναι πολύ πιθανό η Ρωσία να προκάλεσε ζημιά στα καλώδια ως αντίποινα.
Η κινεζική παρουσία
Ωστόσο, ένα άλλο σκάφος αναφέρθηκε επίσης ότι βρίσκεται υπό έρευνα – ένα φορτηγό πλοίο νηολογημένο στο Χονγκ Κονγκ, το NewNew Polar Bear, που ταξίδευε με το ρωσικό σκάφος.
Τα δεδομένα έδειξαν ότι τόσο τα ρωσικά όσο και τα κινεζικά πλοία βρίσκονταν στην ακριβή τοποθεσία την ακριβή στιγμή που καθεμία από τις τρεις γραμμές – τα δύο υποθαλάσσια καλώδια τηλεπικοινωνιών και ο αγωγός φυσικού αερίου – υπέστησαν ζημιά.
Εδώ είναι που το μυστήριο αρχίζει να γίνεται πιο περίεργο.
Στις 20 Οκτωβρίου, η Φινλανδία ανακοίνωσε ότι το κινεζικό πλοίο —όχι το ρωσικό σκάφος— ήταν ο κύριος ύποπτος για την καταστροφή του αγωγού Balticconnector.
Η Εσθονία και η Σουηδία ακολούθησαν λέγοντας ότι το κινεζικό σκάφος ήταν επίσης ο κύριος ύποπτος και στα δύο περιστατικά υποθαλάσσιων καλωδίων.
Μια έρευνα από τη Φινλανδία για τον αγωγό φυσικού αερίου έκτοτε διαπίστωσε ότι η ζημιά προκλήθηκε πράγματι από το κινεζικό σκάφος.
Οι φινλανδικές αρχές ανέσυραν την άγκυρά τους από την τοποθεσία.
Η επόμενη φάση της έρευνας θα είναι να εξακριβωθεί —με κάποιο τρόπο— εάν η ζημιά έγινε εσκεμμένα, τυχαία ή ως αποτέλεσμα κακής θαλάσσιας δραστηριότητας και ποιο ήταν το κίνητρο.
Μετά την αποκάλυψη ότι το κινεζικό σκάφος ευθύνεται για τη ζημιά στον αγωγό φυσικού αερίου, η Εσθονία και η Σουηδία επιβεβαίωσαν εκ νέου ότι τα περιστατικά με το υποθαλάσσιο καλώδιο συνδέθηκαν με την επίθεση στον αγωγό φυσικού αερίου.
Δεν αποτελεί έκπληξη, τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα έχουν αρνηθεί κατηγορηματικά οποιαδήποτε ανάμειξη στην καταστροφή των καλωδίων.
Η Ρωσία, παρά το ιστορικό απειλών της για δολιοφθορά στα ευρωπαϊκά υποθαλάσσια καλώδια και τις πρόσφατες κροταλίες της για την επέκταση του ΝΑΤΟ, απέρριψε τις κατηγορίες ως «σκουπίδια».
Η Κίνα, από την πλευρά της, συμφώνησε να παράσχει πληροφορίες και ζήτησε μια «αντικειμενική, δίκαιη και επαγγελματική» έρευνα, δίνοντας έμφαση στις συνήθεις θαλάσσιες δραστηριότητες του κινεζικού σκάφους.
Κεντρικό στοιχείο αυτού του μυστηρίου είναι γιατί ένα κινεζικό σκάφος θα μπορούσε να εμπλακεί ακόμη και στην καταστροφή των υποθαλάσσιων καλωδίων στη Βαλτική Θάλασσα.
Η παράξενη σύνδεση
Θα πήγαινε πραγματικά η Κίνα την «χωρίς όρια εταιρική σχέση» της με τη Ρωσία σε ένα εντελώς νέο επίπεδο;
Πράγματι, εδώ είναι που η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο σκοτεινή.
Ενώ αρχικά αναφέρθηκε ότι το NewNew Polar Bear διαχειριζόταν η κινεζική Hainan Xin Xin Yang Shipping Company, μια ενημέρωση στα έγγραφα του πλοίου ενώ ήταν ακόμη σε διαμετακόμιση πριν από λίγες ημέρες άλλαξε το όνομα του χειριστή του σε Torgmoll, μια ρωσική εταιρεία που ειδικεύεται στο θαλάσσιο εμπόριο με Κίνα.
Η ιδιοκτησία και ο έλεγχος των πλοίων είναι συχνά αδιαφανείς, και σε ορισμένες περιπτώσεις, εντελώς σκιεροί.
Είναι πιθανό ότι η Ρωσία ναύλωσε το σκάφος για να πραγματοποιήσει τη δολιοφθορά, γνωρίζοντας ότι θα δοκιμάσει και θα περιέπλεκε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή απάντηση εάν το σκάφος ήταν νηολογημένο στο Χονγκ Κονγκ.
Η Ρωσία μπορεί να έχει αναλάβει τη δολιοφθορά με ή χωρίς τη γνώση του Πεκίνου.
Πράγματι, η Κίνα μπορεί να εμπλέκεται, γνωρίζοντας ότι η σκοτεινότητα της κατάστασης καθιστά δύσκολο να καταλάβουμε ποιος ήταν υπεύθυνος για τι.
Η απόδοση ευθύνης για τέτοιου είδους περιστατικά είναι εξαιρετικά δύσκολη και είναι απίθανο να μάθουμε ποτέ τι ακριβώς συνέβη.
Και φυσικά γι’ αυτό ακριβώς το έκανε η Ρωσία —ή η Κίνα.
Η σκόπιμη στόχευση υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών φυσικού αερίου σε καιρό ειρήνης είναι μια τακτική που πέφτει στη γκρίζα ζώνη—ενέργειες που είναι καταναγκαστικές, αποτελεσματικές και επιθετικές, αλλά πέφτουν κάτω από το κατώφλι της ένοπλης σύγκρουσης—ακόμη κι αν μπορεί να αποδειχθεί.
Δεν είναι ξεκάθαρο πώς θα εξελιχθεί αυτή η ιστορία.
Αυτό που είναι σαφές, ωστόσο, είναι ότι ο κόσμος θα πρέπει να το παρακολουθεί στενά, γιατί είναι πιθανό οι κυματισμοί από αυτές τις επιθέσεις στη Βαλτική Θάλασσα να επεκταθούν πολύ πέρα από τα νερά της.
