Η Συμφωνία των Πρεσπών ουδέποτε βασίστηκε στην αμοιβαία εμπιστοσύνη. Αντίθετα, σερβιρίστηκε ως ευκαιριακή, δηλαδή σαν το είδος της συμφωνίας όπου και οι δύο πλευρές είχαν κάτι να κερδίσουν. Στην πραγματικότητα, η Ελλάδα πρωτοτύπησε κι εδώ. Κατάφερε να δεσμευτεί χωρίς να κερδίσει τίποτα.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Η κυβέρνηση Τσίπρα «έδωσε» στα Σκόπια «μακεδονική» γλώσσα και υπηκοότητα, ικανοποιώντας την επιθυμία του ΝΑΤΟ, χωρίς να αποκομίζει εθνικά οφέλη. Ετσι άνοιξε την όρεξη ακόμα και για αφηγήματα περί «μακεδονικής μειονότητας». Ολα αυτά τα γνωρίζει ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι, ο πρωθυπουργός του τεχνητού κράτους των Σκοπίων. Και φροντίζει να το επιδεικνύει, ξεπερνώντας κάθε φορά τα όρια, δοκιμάζοντας τις αντοχές της Αθήνας.
«Ο προσδιορισμός “Βόρεια” είναι επαίσχυντος, ντροπιάζει την πατρίδα μου και θα κάνω ό,τι περνά από το χέρι μου για να διορθώσω αυτή την αδικία» δήλωσε προχθές τα μεσάνυχτα στη Βουλή των Σκοπίων. Ούτε μία ούτε δύο, αλλά μετρημένες 50 φορές μίλησε προκλητικά για «Μακεδονία». Η νέα κυβέρνηση, με επικεφαλής το κόμμα VMRO-DPMNE και με πρωθυπουργό τον Χρίστιαν Μίτσκοσκι, έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης και ακολούθησε η τελετή ορκωμοσίας. Τυπικά ο πρωθυπουργός και οι υπουργοί του όφειλαν να ορκιστούν σύμφωνα με το συνταγματικό όνομα της χώρας, Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, όπως και έκαναν.
«Ορκίζομαι πως θα ασκώ το αξίωμα υπεύθυνα και ευσυνείδητα, σύμφωνα με τους νόμους και το Σύνταγμα της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας» επανέλαβαν ένας ένας, χωρίς φυσικά κανείς τους να το πιστεύει. Ο ίδιος τους ο πρωθυπουργός αμέσως πριν από την ορκωμοσία φρόντισε να ευτελίσει τη «συμφωνία» και να περάσει έτσι ξεκάθαρο μήνυμα σε όλους τους Σκοπιανούς πολίτες ότι μπορούν να αγνοούν την Ελλάδα χωρίς συνέπειες.
«Οσο εγώ είμαι ζωντανός, τόσο πολιτικά όσο και ως άνθρωπος, θα κάνω ό,τι περνά από το χέρι μου για να διορθώσω αυτή την αδικία. Δυστυχώς, αυτή τη στιγμή είμαι ανίσχυρος και πρέπει στην παρούσα φάση να συνθηκολογήσω ενώπιόν σας και να πω τον επαίσχυντο αυτόν προσδιορισμό, διότι είναι μέρος του νόμου και του Συντάγματος που πρέπει να σεβαστώ ως επικεφαλής της κυβέρνησης» είπε ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι. Και συνέχισε στη δευτερολογία του, όπως και κατά την ανάγνωση των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησής του, να αποκαλεί διαρκώς τη χώρα του «Μακεδονία».
Στο παρελθόν ο Μίτσκοσκι είχε δηλώσει πως δεν πρόκειται ποτέ να αποκαλέσει τη χώρα Βόρεια Μακεδονία, ακόμη και αν αυτό του στερούσε μελλοντικά τη θέση του πρωθυπουργού. Για την ορκωμοσία του στο συνταγματικό όνομα η αντιπολίτευση του καταλόγισε διπροσωπία και υποκριτική στάση. Αλλά αυτό ούτε καν γρατσούνισε τον καινούργιο πρωθυπουργό, που μονίμως αποκαλεί ανενόχλητος τη χώρα του «Μακεδονία» εντός κι εκτός Βουλής, καταγγέλλοντας τη βάση της «συμφωνίας» και ανακοινώνοντας ότι θα αγωνιστεί για να εξαλειφθεί το «Βόρεια» ακόμα και από τα επίσημα κείμενα.
Αθόρυβη αντίδραση Γεραπετρίτη
Η ελληνική κυβέρνηση… αντέδρασε αθόρυβα, με μια διαπιστωτική δήλωση του Γεραπετρίτη. Η απόφαση της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας της Βόρειας Μακεδονίας «να μη χρησιμοποιεί στον δημόσιο λόγο στο εσωτερικό τη συνταγματική ονομασία της χώρας συνιστά κατάφωρη παραβίαση της Συμφωνίας των Πρεσπών» είπε ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών, προσερχόμενος στο συμβούλιο των αρμόδιων υπουργών στο Λουξεμβούργο.
Η Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε από τους συμμάχους της για να μπουν τα Σκόπια στο ΝΑΤΟ. Τώρα απλώς παρακολουθεί σιωπηρά ακόμη κι αυτή την ετεροβαρή συμφωνία να γίνεται κουρελόχαρτο. Οσον αφορά την υποτιθέμενη είσοδο των Σκοπίων στην Ε.Ε., αυτή έτσι κι αλλιώς μπλοκάρεται σταθερά από τη Γαλλία, που, μάλιστα, είχε θέσει και βέτο το 2019, ακυρώνοντας τις ενταξιακές συνομιλίες. Είναι οι αντιρρήσεις χωρών όπως η Γαλλία που παγώνουν την ευρωπαϊκή είσοδο των Σκοπίων και όχι φυσικά η υπνωτισμένη Αθήνα, που έχει απεμπολήσει εδώ και καιρό την άσκηση εξωτερικής πολιτικής ως κυρίαρχο κράτος.
Με δυο λόγια, κανείς δεν υπολογίζει την Αθήνα. Ακόμα κι ο… χθεσινός Μίτσκοσκι θεωρεί ως βασικό αντίπαλο για το εθνικό συμφέρον της χώρας του τη Βουλγαρία, όχι την Ελλάδα. Στη συνεδρίαση για ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή ο νέος πρωθυπουργός ασχολήθηκε με τη Βουλγαρία, δηλώνοντας ότι σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να υποκύψει στους «εκβιασμούς της Σόφιας» και να αποδεχτεί την αλλαγή του Συντάγματος υπό βουλγαρική υπαγόρευση.
Η Βουλγαρία θεωρεί ότι τα Σκόπια οικειοποιούνται ως «μακεδονική» τη δική της ιστορική και γλωσσική ταυτότητα. Πάντως, η Σόφια σίγουρα προσπαθεί να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της. Τον Νοέμβριο 2023 ο Μίτσκοσκι δήλωνε εκνευρισμένος πως «όταν η Ε.Ε. λαμβάνει αποφάσεις για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μου, πρέπει να ζητάει από τον Βούλγαρο εκπρόσωπο να φεύγει από το δωμάτιο και να πηγαίνει για καφέ».
Τον Ιούνιο του 2020 δημοσιοποιήθηκαν πάμπολλες υποκλοπές, με ενοχοποιητικές συνομιλίες πολιτικών στα Σκόπια, με τις περισσότερες να αφορούν τον Ζόραν Ζάεφ. Μία από αυτές κυκλοφόρησε στο YouTube από ανώνυμη πηγή. Ηταν η συνομιλία μεταξύ του Μίτσκοσκι και ενός επιχειρηματία, ονόματι Μιλέφσκι. Ο σημερινός πρωθυπουργός υποσχόταν ότι θα φροντίσει να μην ψηφιστούν νόμοι που θα επιβάρυναν καταδικασμένο για εκβιασμό συνεργάτη του επιχειρηματία.
Ο Μίτσκοσκι δεν είναι ούτε αφελής ούτε «πρωτάρης» ούτε κάποιος ιδεολόγος που δεν γνωρίζει την κυνική πλευρά της πολιτικής. Απλώς εκτιμά ότι δεν έχει τίποτε να φοβάται από την Ελλάδα. Λογαριάζει ότι μαζί της μπορεί να παίζει ανέξοδα.
Βιογραφικό
Πρωθυπουργός Σκοπίων
Γεννήθηκε το 1977 στα Σκόπια. Σπούδασε μηχανικός και πήρε διδακτορικό στο οποίο επιβλέπων ήταν ο… πατέρας του. Έπειτα έγινε αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών του πανεπιστημίου Κυρίλλου και Μεθοδίου στα Σκόπια. Διετέλεσε πρόεδρος της ELEM, της κρατικής εταιρίας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Μεταξύ 2015-2017 ήταν σύμβουλος ενέργειας των πρωθυπουργών Νίκολα Γκρούεφσκι και Εμίλ Ντιμίτριεφ. Μετά την παραίτηση Γκρούεφσκι έγινε ο νέος αρχηγός του κόμματος VMRO-DPMNE τον Δεκέμβριο του 2017 και ο ηγέτης της αντιπολίτευσης στη χώρα. Τον Αύγουστο του 2022 δεσμεύτηκε να εγκαταλείψει για πάντα την πολιτική, εάν οι Βούλγαροι συμπεριληφθούν στο Σύνταγμα της χώρας, μια υποχρεωτική απαίτηση στο διαπραγματευτικό πλαίσιο με την Ε.Ε. Στις 8 Μαΐου το κόμμα του αναδείχθηκε νικητής στις βουλευτικές και προεδρικές εκλογές των Σκοπίων. Προχθές ορκίστηκε πρωθυπουργός.
