Ο Τραμπ απαγορεύει την χρηματοδότηση γενετικής τροποποίησης στους ιούς
Ο Τραμπ απαγορεύει την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση «επικίνδυνων» πειραμάτων στην επαύξηση της παθογένειας και μεταδοτικότητας ιών.
Το εκτελεστικό διάταγμα στοχεύει στη βιοτεχνολογία υψηλού κινδύνου, θέτοντας τέλος σε ένα επιστημονικό πείραμα που ενδέχεται να έχει προκαλέσει μια παγκόσμια καταστροφή.
Σε μια σημαντική αλλαγή πολιτικής, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που σταματά την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για «επικίνδυνες» έρευνες (GoF) που προσδίδουν στους ιούς νέες [επικινδυνότερες] λειτουργίες.
Το διάταγμα ορίζει τις εργασίες αυτές ως “επιστημονική έρευνα σχετικά με μολυσματικό παράγοντα ή τοξίνη που μπορεί να προκαλέσει ασθένεια ενισχύοντας την παθογένειά του ή αυξάνοντας τη μεταδοτικότητά του”.
Καθισμένος πίσω από το γραφείο Resolute, πλαισιωμένος από σημαντικούς αξιωματούχους του τομέα της υγείας, ο Τραμπ υπέγραψε το διάταγμα με το σήμα κατατεθέν του, τον μαύρο μαρκαδόρο.
“Είναι μεγάλη υπόθεση”, είπε σε χαμηλό τόνο. “Θα μπορούσασε να μην είχαμε τα προβλήματα που είχαμε… αν το κάναμε νωρίτερα”.
Το διάταγμα υποχρεώνει τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να αναστείλουν τη χρηματοδότηση οποιουδήποτε έργου “που ευλόγως θεωρείται επικίνδυνο”. Ισχύει όχι μόνο για τα εγχώρια ιδρύματα, αλλά και για την έρευνα που διεξάγεται σε “χώρες που προκαλούν ανησυχία”, όπως η Κίνα και το Ιράν.
Ένας απολογισμός με επικεφαλής τους διαφωνούντες
Η ανακοίνωση σηματοδότησε όχι μόνο μια αλλαγή στην πολιτική, αλλά και μια εντυπωσιακή αντιστροφή στην επιστημονική ηγεσία.
Δίπλα στον Τραμπ στέκονταν τρεις αξιωματούχοι που κάποτε είχαν γελοιοποιηθεί ως περιθωριακοί κατά τη διάρκεια της πανδημίας – ο υπουργός Υγείας Ρόμπερτ Κένεντι., ο διευθυντής των Εθνικών Ιδρυμάτων Υγείας Τζέι Μπατατσάρυα και ο διευθυντής του Οργανισμού Φαρμάκων (FDA) Μάρτι Μακάρι.
Από αριστερά προς τα δεξιά: Μπατατσάρυα, Trump, Kennedy
Ανυψωμένοι πλέον σε ανώτερους ρόλους, ο καθένας από αυτούς είχε αμφισβητήσει ανοιχτά το κυρίαρχο αφήγημα γύρω από το Covid-19, συμπεριλαμβανομένων της προέλευσης του ιού και της ηθικής της ριψοκίνδυνης έρευνας.
“Είναι απίστευτο να σκέφτεσαι ότι όλος αυτός ο εφιάλτης του Covid μπορούσε να έχει αποφευχθεί εντελώς”, δήλωσε ο Μακάρι, αναφερόμενος στις αυξανόμενες αποδείξεις για εργαστηριακή προέλευση και την καταστολή μιας έγκαιρης προειδοποίησης.
“Είναι τρελό να σκέφτεσαι ότι όλος αυτός ο εφιάλτης ήταν πιθανότατα το αποτέλεσμα κάποιων επιστημόνων που έπαιζαν με τη μητέρα φύση -με τεχνολογία που εξήχθη από τις ΗΠΑ-, δηλαδή μέσω της εισαγωγής στον ιό μιας θέσης διάσπασης της φουρίνης”, δήλωσε ο Μακάρι. “Ελπίζω λοιπόν αυτό να κάνει κάτι καλό στον κόσμο”.
Ο Κένεντι, προ πολλού επικριτικός προς τις ιολογικές έρευνες επαύξησης λειτουργιών, ήταν πιο ωμός. “Σε όλη την ιστορία των ερευνών επαύξησης λειτουργιών, δεν μπορούμε να επισημάνουμε ούτε ένα καλό πράγμα που να έχει προκύψει από αυτές”, είπε.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Κένεντι πρόσθεσε: “Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να συνεχιστεί αυτός ο απερίσκεπτος πειραματισμός, ειδικά όταν έχει συνδεθεί με καταστροφικά αποτελέσματα χωρίς κανένα διακριτό όφελος”.
Για τον Κένεντι, η υποστήριξη των Εθνικών Ιδρυμάτων Υγείας στα πειράματα που έκανε η EcoHealth Alliance στο Ινστιτούτο Ιολογίας του Γουχάν δεν ήταν μια μεμονωμένη αποτυχία – αντανακλούσε ένα ευρύτερο μοτίβο συγχώνευσης συμφερόντων εθνικής ασφάλειας με ανεπαρκώς ελεγχόμενες ακαδημαϊκές φιλοδοξίες, που ήταν το θέμα του τελευταίου βιβλίου του, The Wuhan Cover-Up. (Η Συγκάλυψη του Γουχάν)
Ο Μπατατσάρυα χαρακτήρισε το εκτελεστικό διάταγμα ως μια διόρθωση που είχε καθυστερήσει από καιρό.
“Πρόκειται για μια ιστορική ημέρα”, δήλωσε. “Η διεξαγωγή τέτοιων ερευνών δεν μας προστατεύει από πανδημίες, όπως ίσως λένε κάποιοι. Δεν μας προστατεύει από άλλα έθνη”.
Ο Μπατατσάρυα προειδοποίησε ότι ακόμα και τα καλοπροαίρετα πειράματα ενέχουν τεράστιο κίνδυνο.
“Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος, κάνοντας τέτοια έρευνα, να διαρρεύσει ο ιός, έστω και τυχαία, και να προκαλέσει πανδημία. Κάθε έθνος που ασχολείται με αυτές τις έρευνες θέτει σε κίνδυνο τον πληθυσμό του, καθώς και τον κόσμο”, προειδοποίησε.
Ο Μπατατσάρυα τόνισε ότι οι περισσότερες επιστημονικές εργασίες θα συνεχιστούν ανεπηρέαστες. “Η συντριπτική πλειονότητα των ερευνών θα συνεχιστεί υπό αυτό το καθεστώς κανονικά”, εξήγησε, “αλλά εκείνο το κλάσμα των ερευνών που διακινδυνεύει την πρόκληση πανδημίας… θα θέσουμε σε εφαρμογή ένα πλαίσιο για να διασφαλίσουμε ότι το κοινό θα έχει λόγο”.
“Νιώθω πραγματικά περήφανος που βρίσκομαι εδώ με τον Πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος υπέγραψε το διάταγμα τούτο που τερματίζει αυτές τις έρευνες και για πρώτη φορά θέτει σε εφαρμογή ένα πραγματικό ρυθμιστικό πλαίσιο για να τις εξαφανίσει για πάντα”, πρόσθεσε ο Μπατατσάρυα.
Απόκρυψη των αποδεικτικών στοιχείων της εργαστηριακής διαρροής
Το εκτελεστικό διάταγμα αντιπροσωπεύει επίσης μια βαθύτερη αποτίμηση του τρόπου με τον οποίο απορρίφθηκαν οι πρώιμες ανησυχίες σχετικά με την εργαστηριακή προέλευση του ιού.
Αρχικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ο Τραμπ ήγειρε δημόσια την πιθανότητα το Covid-19 να διέρρευσε από το εργαστήριο του Γουχάν, σύμφωνα με πληροφορίες που βασίστηκαν σε εκτιμήσεις των μυστικών υπηρεσιών.
Αλλά η πρότασή του γρήγορα υπονομεύτηκε – ιδιαίτερα από εκείνους εντός της ίδιας του της κυβέρνησης. Ο Δρ Άντονι Φάουτσι, τότε διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων, εργαζόταν αθόρυβα για την προώθηση της θεωρίας της φυσικής προέλευσης.
Ο Φάουτσι είχε τεράστια επιρροή στις κρατικές εξαγγελίες για τη δημόσια υγεία, στα ΜΜΕ και στα επιστημονικά ιδρύματα. Οι παρασκηνιακές του προσπάθειες να απαξιώσει την ιδέα της εργαστηριακής διαρροής και να ευνοήσει μια ζωονοσογόνο εξήγηση προκάλεσαν μια σχεδόν άμεση αλλαγή στη δημόσια στάση του Λευκού Οίκου.
Η εκστρατεία καταστολής των εναλλακτικών εξηγήσεων έγινε επίσης ορατή σε κορυφαία επιστημονικά περιοδικά.
Τον Φεβρουάριο του 2020, το Lancet δημοσίευσε μια επιστολή γραμμένη από ερευνητές που συνδέονταν με τον Φάουτσι, η οποία χαρακτήριζε τις θεωρίες περί εργαστηριακής προέλευσης ως “συνωμοσιολογικές”. Η πρόθεση δεν ήταν να ενθαρρυνθεί η επιστημονική συζήτηση, αλλά να καταπνιγεί.
Εβδομάδες αργότερα, το Nature Medicine [κορυφαίο ιατρικό περιοδικό] δημοσίευσε την περιβόητη πλέον εργασία “Η Πιθανότερη Προέλευση του Ιού” (Proximal Origin), η οποία δήλωνε ότι ο ιός “δεν ήταν εργαστηριακό κατασκεύασμα”. Ιδιωτικά email που αποκαλύφτηκαν αργότερα πρόδιδαν ότι οι συγγραφείς είχαν στην πραγματικότητα σοβαρές αμφιβολίες και υποψιάζονταν ότι ο ιός ήταν κατασκευασμένος.
Μαζί, τα δύο δημοσιεύματα κατέστειλαν τον θεμιτό έλεγχο της επιστημονικής έρευνας και δημιούργησαν ένα τείχος προστασίας γύρω από την έρευνα που χρηματοδοτείται από τις ΗΠΑ.
Ο Φάουτσι συνταξιοδοτήθηκε το 2022 και, στις αρχές του 2025, απαλλάχθηκε πλήρως από κάθε ευθύνη με προεδρική χάρη που του απονεμήθηκε προκαταβολικά από τον Μπάιντεν.
Τον Απρίλιο του 2025, η κυβέρνηση Τραμπ εγκαινίασε μια επίσημη ιστοσελίδα του Λευκού Οίκου με τίτλο: Εργαστηριακή Διαρροή
Δηλώνει μάλλον απερίφραστα: “Το COVID-19 προήλθε από εργαστήριο στο Γουχάν της Κίνας. Το Ινστιτούτο Ιολογίας του Γουχάν (WIV), ένα εργαστήριο που ελέγχεται από το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΚ), πιθανότατα διέρρευσε τον ιό που προκάλεσε την πιο θανατηφόρα πανδημία στην ιστορία της ανθρωπότητας”.
Ο ιστότοπος ισχυρίζεται επίσης ότι κορυφαίοι επιστήμονες και κυβερνητικοί αξιωματούχοι στις ΗΠΑ συνέβαλαν στη συγκάλυψη της αλήθειας.
Ένα σημείο καμπής
Το εκτελεστικό αυτό διάταγμα σηματοδοτεί μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ σκοπεύει να αντιμετωπίσει τις επιστημονικές και πολιτικές αποτυχίες της εποχής της πανδημίας.
Για χρόνια, μη εκλεγμένοι γραφειοκράτες αποσιώπησαν τις διαφωνίες, έθαψαν αντιφατικά στοιχεία και κατεύθυναν τις αποφάσεις πίσω από κλειστές πόρτες. Οι ερωτήσεις σχετικά με την προέλευση του ιού απορρίφθηκαν ως συνωμοσιολογία.
Οι εκ των έσω καταγγέλλοντες περιθωριοποιήθηκαν και οι επικίνδυνες έρευνες συνεχίστηκαν, απαλλαγμένες από θεσμικό έλεγχο.
Τώρα, με το διάταγμα αυτό, η διοίκηση Τραμπ τραβά τη γραμμή.
Κόβοντας την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για υψηλού κινδύνου τεχνητές τροποποιήσεις ιών και επιβάλλοντας νέα εποπτεία, το διάταγμα παραδίδει κάτι που έλειπε από τις πανδημικές πολιτικές – δηλαδή την πολιτική βούληση να παραδεχθούμε δυσάρεστες αλήθειες και μια σοβαρή προσπάθεια να αποτραπεί μια μελλοντική ανθρωπογενής πανδημία.
———–
Συγγραφέας: Maryanne Demasi, PhD
Η Maryanne Demasi είναι ερευνητική δημοσιογράφος που γράφει για διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης και κορυφαία ιατρικά περιοδικά. Για πάνω από μια δεκαετία, ήταν τηλεοπτική παρουσιάστρια για την Australian Broadcasting Corporation (ABC).
Μετάφραση: Κίμων Πετρόχειλος, www.YoutubeTrasnlations.gr, VideoTranslations (Youtube)
