Το Ιράν φέρεται να προχώρησε σε μαζική παραγγελία υλικών προώθησης από την Κίνα, ικανών να τροφοδοτήσουν την παραγωγή έως και 800 βαλλιστικών πυραύλων, σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της The Wall Street Journal αυτή την εβδομάδα.
Το υλικό που παραγγέλθηκε είναι το «νιτρικό αμμώνιο-περχλωρικός» (ammonium perchlorate) που αποτελεί βασικό συστατικό για την κατασκευή βαλλιστικών πυραύλων με στερεά καύσιμα, και έγινε μέσω των κινεζικών εταιριών Pishgaman Tejarat Rafi Novin Co. και της Lion Commodities Holdings Ltd. με έδρα το Hong Kong.
Η ποσότητα που παραγγέλθηκε επαρκεί για την κατασκευή έως και 800 πυραύλων με στερεά καύσιμα, ενισχύοντας εντυπωσιακά το ιρανικό πυραυλικό οπλοστάσιο και η μεταφορά των υλικών αναμένεται μέσα στους επόμενους μήνες.
Η συγκυρία
Η αγορά έρχεται την ώρα που το πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης βρίσκεται στο μικροσκόπιο της Δύσης, σε ένα τεταμένο κλίμα επαναπροσέγγισης με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το πυρηνικό ζήτημα.
Η WSJ εκτιμά πως μεγάλο μέρος αυτών των υλικών μπορεί να καταλήξει σε φιλοϊρανικές παραστρατιωτικές οργανώσεις στη Μέση Ανατολή—πρώτη και καλύτερη οι Houthi της Υεμένης, οι οποίοι συνεχίζουν τις επιθέσεις με πυραύλους κατά του Ισραήλ, φθάνοντας ακόμη και σε στόχους εντός Tel Aviv.
Το deal με την κινεζική εταιρεία φαίνεται να «κλείδωσε» πριν την πρόσφατη πρόταση του Αμερικανού προέδρου Donald Trump για επανεκκίνηση των συνομιλιών με την Τεχεράνη, που ξεκίνησαν εκ νέου τον Μάρτιο.
Το κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών διέψευσε τις κατηγορίες ή, τουλάχιστον, δήλωσε άγνοια:
«Η Κίνα εφαρμόζει αυστηρό έλεγχο σε είδη διπλής χρήσης σύμφωνα με τους νόμους περί εξαγωγών και τις διεθνείς υποχρεώσεις της», ανέφερε εκπρόσωπος του υπουργείου.
Ο Άξονας Αντίστασης
Στο παρασκήνιο, η WSJ επισημαίνει ότι το Ιράν προσπαθεί να ανασυνθέσει τον αποδυναμωμένο Άξονα Αντίστασης, μετά τις καταστροφικές επιδρομές του Ισραήλ στη Hezbollah στον Λίβανο, στη Hamas στη Γάζα, και την κατάρρευση του καθεστώτος Assad στη Συρία.
Παρά τα πλήγματα από ΗΠΑ και Ισραήλ, οι Houthis διατηρούν επιθετικές δυνατότητες, ενώ επιβεβαιώνεται πως το Ιράν μετέφερε πρόσφατα βαλλιστικούς πυραύλους και σε σιιτικές παραστρατιωτικές οργανώσεις στο Ιράκ, οι οποίες έχουν στο παρελθόν χτυπήσει αμερικανικούς και ισραηλινούς στόχους.
Η πτώση του Assad και η άνοδος σουνιτικής κυβέρνησης υπό τον Jolani (Sharaa), που ήδη συνδιαλέγεται με Σαουδική Αραβία, Κατάρ και Τουρκία, συνιστά τεράστιο πλήγμα στο ιρανικό στρατηγικό βάθος. Το Ιράν έχει εκδιωχθεί από τη Συρία, ενώ οι φιλοϊρανικές ομάδες στο δυτικό Ιράκ έχουν υποχωρήσει, ενόσω οι ΗΠΑ αναδιοργανώνουν τις δυνάμεις τους στη βορειοανατολική Συρία — αν και η κατοχή συνεχίζεται.
Τι σηματοδοτεί αυτή η εξέλιξη για:
ΗΠΑ – Διπλωματική ήττα και στρατηγική πίεση
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η εξέλιξη αποτελεί πλήγμα στις προσπάθειες διπλωματικής προσέγγισης με το Ιράν.
Παρά την πρόταση Trump για επανέναρξη των συνομιλιών τον Μάρτιο, η Τεχεράνη δείχνει να ενισχύει παρασκηνιακά τις στρατιωτικές της δυνατότητες, με κινήσεις που υπονομεύουν τις διαπραγματεύσεις πριν καν αρχίσουν.
Επιπλέον, η πιθανή μεταφορά των υλικών σε παραστρατιωτικούς συμμάχους του Ιράν απειλεί άμεσα τα αμερικανικά στρατεύματα στη Μέση Ανατολή, ιδίως στο Ιράκ και τη Συρία.
Το Πεντάγωνο, που ήδη έχει μειώσει τη στρατιωτική του παρουσία, κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχο στρατηγικών περιοχών.
Πολιτικά, η αποκάλυψη εκθέτει την Ουάσιγκτον, που δεν κατάφερε να αποτρέψει ένα τέτοιο deal, και αναζωπυρώνει τις φωνές υπέρ σκληρότερης στάσης απέναντι στην Τεχεράνη—ειδικά εν όψει εκλογών.
Ισραήλ – Απευθείας απειλή πυραυλικής κλιμάκωσης
Το Ισραήλ αντιμετωπίζει την προμήθεια ως πυραυλική απειλή πρώτου βαθμού.
Οι Houthi ήδη εκτοξεύουν πυραύλους προς την ισραηλινή επικράτεια και η ενίσχυσή τους με ιρανικό οπλισμό θα μπορούσε να επεκτείνει το βεληνεκές των επιθέσεων ακόμη και σε μεγάλες ισραηλινές πόλεις, όπως η Χάιφα και το Τελ Αβίβ.
Επιπλέον, η ενδεχόμενη μεταφορά πυραύλων στο Ιράκ αυξάνει τον αριθμό πιθανών μετώπων, αναγκάζοντας το Ισραήλ να ενισχύσει το “Iron Dome” και τις επιχειρήσεις πρόληψης.
Διπλωματικά, το Τελ Αβίβ θα πιέσει τις ΗΠΑ για αυστηρότερες κυρώσεις και ίσως για προληπτικά πλήγματα.
Η υποχώρηση του Ιράν από τη Συρία δεν σημαίνει απαραίτητα ήττα—ειδικά αν ανασυνταχθεί μέσω του Ιράκ και της Υεμένης.
Κίνα – Επικίνδυνο διπλό παιχνίδι σε κρίσιμη στιγμή
Για την Κίνα, η υπόθεση συνιστά διπλωματικό και οικονομικό ναρκοπέδιο.
Αν αποδειχθεί ότι η μεταφορά έγινε με την έγκριση (ή την ανοχή) του Πεκίνου, η χώρα κινδυνεύει με κυρώσεις από ΗΠΑ και Ε.Ε., κάτι που θα πλήξει τις εξαγωγές και τη διεθνή της εικόνα ως υπεύθυνου «παίκτη».
Ταυτόχρονα όμως, το Πεκίνο θέλει να διατηρήσει εμπορικά και γεωπολιτικά ερείσματα στο Ιράν, στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Belt and Road, ενώ δεν πρέπει να παραβλέπεται και το γεγονός της συμμετοχής αμφότερων των χωρών, Ιράν και Κίνας στο Σύμφωνο της Σαγκάης, που στόχο έχει την συνεργασία σε όλους τους τομείς.
Η Κίνα παίζει επικίνδυνο διπλό παιχνίδι: διακηρύσσει προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, ενώ ενδέχεται να διευκολύνει στρατηγικά το Ιράν στο παρασκήνιο.
Η περίπτωση αυτή μπορεί να επιδεινώσει τις σινο-αμερικανικές σχέσεις, ειδικά σε μια περίοδο όπου Ουάσιγκτον και Πεκίνο έχουν ανοιχτά μέτωπα σε Ταϊβάν, τεχνολογία, και Νότια Σινική Θάλασσα.
www.bankingnews.gr
