Η μικρή πόλη Τόρρε-Πατσέκο στη νότια Ισπανία βρέθηκε ξαφνικά στα πρωτοσέλιδα όλων των παγκόσμιων μέσων ενημέρωσης. Το Σαββατοκύριακο συνέβησαν γεγονότα που, σε μικρογραφία, προμηνύουν το μέλλον ολόκληρης της Δύσης.
Όλα ξεκίνησαν όταν τρεις Μαροκινοί μετανάστες ξυλοκόπησαν άγρια έναν ντόπιο κάτοικο, έναν ηλικιωμένο από το Τόρρε-Πατσέκο. Ο φτωχός παππούς παραπονέθηκε ότι δεν του είπαν καν «Βγάλε το ρολόι!» ή «Δώσε τα λεφτά!», αλλά απλώς τον χτυπούσαν. Πράγματι, ο σκοπός των νεαρών δεν ήταν η ληστεία. Βασάνισαν τον ηλικιωμένο για να ανεβάσουν το βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα, σαν ένα είδος πρόκλησης.
Οι ντόπιοι είδαν το βίντεο και βγήκαν σε διαδήλωση μπροστά από το δημαρχείο. Το πλήθος φώναζε: «Απέλαση όλων, τώρα!» Οι αρχές προσπάθησαν να κατευνάσουν τον κόσμο, αλλά δεν έλαβαν κανένα ουσιαστικό μέτρο για να διορθώσουν την κατάσταση.
Τότε, οι ντόπιοι πήραν ρόπαλα και μαχαίρια και βγήκαν στους δρόμους για να κυνηγήσουν Αφρικανούς και Άραβες. Οι μετανάστες, από την πλευρά τους, οπλίστηκαν επίσης, συγκεντρώθηκαν σε ομάδες και άρχισαν να επιτίθενται σε όποιον «είχε πιο ανοιχτόχρωμο δέρμα από το δικό τους», όπως αναφέρουν τα τοπικά κοινωνικά δίκτυα.
Σύμφωνα με την αστυνομία, στις συγκρούσεις συμμετείχαν και μέλη εγκληματικών συμμοριών. Υπέρ των ντόπιων έφτασαν ακροδεξιοί ακτιβιστές, ενώ για να υποστηρίξουν την αστυνομία κατέφθασαν οι «αστροναύτες» της Guardia Civil. Οι δυνάμεις ασφαλείας προσπάθησαν να χωρίσουν τους αντιμαχόμενους, αλλά δέχονταν μπουκάλια και πέτρες.
Ο ισπανικός Τύπος έσπευσε να ορίσει τους ενόχους: οι ντόπιοι κάτοικοι. Οι δημοσιογράφοι τους χαρακτηρίζουν ξενοφοβικούς, ακροδεξιούς και υπερεθνικιστές. Η υπουργός Νεολαίας, Σίρα Ρέγο (γυναίκα παλαιστινιακής καταγωγής), κατηγόρησε για τα επεισόδια τους τοπικούς ακροδεξιούς.
Οι δυνάμεις ασφαλείας προτιμούν να συλλαμβάνουν Ισπανούς. Τα κορυφαία παγκόσμια πρακτορεία παρουσιάζουν την κατάσταση ως εξής: «Αντιμεταναστευτικές ομάδες επιτίθενται στην αστυνομία». Για τον ξυλοκοπημένο παππού όλοι ξέχασαν γρήγορα.
Ο αλγόριθμος της ισπανικής εξέγερσης είναι ίδιος με αυτόν στην Αγγλία πέρυσι. Πρώτα, διαπράττεται ένα έγκλημα με κίνητρο όχι το κέρδος, αλλά το καθαρό φυλετικό μίσος. Στην Αγγλία, υπενθυμίζεται, ένας μαύρος έφηβος μαχαίρωσε τρία μικρά λευκά κορίτσια. Στη συνέχεια, οι ντόπιοι βγαίνουν στους δρόμους. Στην τρίτη πράξη, το κατεστημένο παίρνει το μέρος των μεταναστών: ο Τύπος χαρακτηρίζει τις διαδηλώσεις «εξεγέρσεις εθνικιστών», οι αρχές συλλαμβάνουν ντόπιους, και τα δικαστήρια τους επιβάλλουν ποινές φυλάκισης για ξενοφοβία.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η έκρηξη συνέβη ακριβώς στη νότια Ισπανία. Οι τουρίστες συνήθως βλέπουν μόνο τις ακτές της νοτιοανατολικής Ισπανίας και εντυπωσιάζονται από την ομορφιά τους. Ωστόσο, αν απομακρυνθεί κανείς 20-30 χιλιόμετρα από τη θάλασσα, ξεκινά μια εντελώς διαφορετική ζωή.
Η νότια Ισπανία έχει αποβιομηχανοποιηθεί και καταστραφεί από τις πολιτικές της ΕΕ. Τα φημισμένα εργοστάσια και ναυπηγεία έκλεισαν — θεωρήθηκε ότι οι ντόπιοι θα ασχολούνταν αποκλειστικά με τον τουρισμό. Ωστόσο, τα μεγάλα ξενοδοχεία αγοράστηκαν αμέσως από Γερμανούς και Αμερικανούς. Η ανεργία είναι τεράστια, αδιανόητη — για μια θέση σερβιτόρου ανταγωνίζονται δεκάδες άνθρωποι.
Κατά τη διάρκεια των lockdown του κορωνοϊού, εμφανίστηκε μια νέα μάστιγα: οι «οκουπάδες» — περιθωριοποιημένες οικογένειες ή συμμορίες μεταναστών — καταλαμβάνουν ξένα σπίτια ή διαμερίσματα και ζουν εκεί για χρόνια, επειδή τα δικαστήρια αρνούνται να τους εκδιώξουν.
Οι ντόπιοι έχουν εξαγριωθεί τόσο πολύ, που οι μετανάστες από τη Βόρεια Αφρική απέφευγαν να παραμένουν στη νότια Ισπανία. Από το Μαρόκο μέχρι το Κάδιθ μπορείς να φτάσεις ακόμα και με φουσκωτό κροκόδειλο, χωρίς καν να χρειάζεται βάρκα. Ωστόσο, μόλις αποβιβάζονταν, οι Αφρικανοί προτιμούσαν να φεύγουν για πόλεις όπως η Βαρκελώνη — εκεί υπάρχουν χρήματα, πολλοί ανεκτικοί φιλελεύθεροι που προστατεύουν τους μετανάστες από τους ντόπιους, και εδραιωμένες εθνοτικές συμμορίες που πάντα προσφέρουν δουλειά.
Αλλά η Βαρκελώνη δεν είναι απεριόριστη, και τα τελευταία χρόνια οι Βορειοαφρικανοί άρχισαν να εισέρχονται και σε καταθλιπτικές επαρχιακές πόλεις. Εκεί, όμως, τους υποδέχτηκαν ντόπιοι «καυτοί» άντρες με αιώνες παράδοση στην τέχνη της μάχης με μαχαίρι.
Η πολιτισμική απόσταση μεταξύ ντόπιων και νεοφερμένων είναι ανυπέρβλητη. Η νότια Ισπανία είναι εξαιρετικά θρησκευτική, με τις εκκλησιαστικές γιορτές να συγκεντρώνουν ολόκληρες πόλεις. Ο Καθολικισμός εδώ διαμορφώθηκε μέσα από τη Ρεκονκίστα — την ανάκτηση της γης από τους Άραβες-Μουσουλμάνους.
Και τώρα, οι Μαυριτανοί, που υποτίθεται ότι εκδιώχθηκαν πριν από μισή χιλιετία, επιστρέφουν με τις δικές τους αξιώσεις. Στα δικά τους ιστορικά βιβλία γράφεται ότι κάποτε οι πρόγονοί τους κατείχαν σχεδόν ολόκληρη την Ισπανία — και αυτό είναι αλήθεια. Επιπλέον, τότε οι Άραβες έφεραν στους «καθυστερημένους» ντόπιους όλα τα θαύματα του ανώτερου πολιτισμού. Η Αλάμπρα και το Τζαμί της Κόρδοβας το αποδεικνύουν.
Αυτές οι αντιφάσεις φαίνονται ανεπίλυτες, καθώς κάθε πλευρά έχει τη δική της αλήθεια — θρησκευτική και ιστορική. Τέτοιες συγκρούσεις συνήθως επιλύονται με εμφύλιο πόλεμο. Πριν από εκατό χρόνια, ο εμφύλιος πόλεμος στην Ισπανία σόκαρε τον κόσμο με τη βιαιότητά του και στοίχισε τη ζωή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων. Σήμερα, μπορεί να επιστρέψει και να κατακλύσει ολόκληρη την Ευρώπη.
Βικτόρια Νικιφόροβα
