Ο Μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Α’ (1967-1973) είχε μια κεντρική αγωνία∙ ήταν η επιτάχυνση του ρυθμού της Ορθόδοξης ζωής του κοινωνικού συνόλου και των προσώπων, γι’ αυτό και εμπιστεύτηκε το βηματισμό της Εκκλησίας σε πολλούς νέους Αρχιερείς, τους οποίους, αργότερα, άδικα εκθρόνισε (όχι εν συνόλω) ο αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ Τίκας, διαπράττοντας, έτσι, θανάσιμο λάθος σε βάρος της ενότητας της Εκκλησίας. Ως φοιτητής, τότε, έδινα σημασία στα προέχοντα χαρακτηριστικά της επικαιρότητας, η οποία ασκούσε δριμύτατη κριτική (στον Ιερώνυμο) στην ταλάντευσή της ανάμεσα στις δυσκολίες του δικτατορικού καθεστώτος.
Σήμερα, παραμερίζοντας την (τότε) επικαιρότητα, έχω μια ώριμη εποπτεία της περιόδου εκείνης (1967 – 1973). Όποιος κατορθώσει να υπερνικήσει την πρόληψη ότι ο Ιερώνυμος Α΄ ήταν «χουντικός», αυτός θα ακούσει καθαρά τη φωνή του Αγίου πνεύματος, ότι ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Α’ και οι Αρχιερείς που επιστράτευσε στη Διακονία της Εκκλησίας, ήταν οι καταλληλότεροι στους ρευστούς εκείνους καιρούς. Ήταν άνθρωποι με βαθύ ορθόδοξο πνεύμα και ζωή
Μας χωρίζουν (59) χρόνια από το ψυχικό κλίμα εκείνης της περιόδου, μέσα στο οποίο κλίμα εκείνοι οι Ιεράρχες έπρεπε να προσέχουν (λόγω Μασονίας) τα εκκλησιολογικά βήματά τους.
Στις καρδιές του Αρχιεπισκόπου και των Ιεραρχών που προώθησε (π. Αυγουστίνο, Θεολόγος Λαρίσης, Ηλίας Δημητριάδος κλπ) υπήρχε το αμετάβλητο μέγεθος της Ορθοδοξίας.
Τα επισκοπικά εκείνα μεγέθη έρχονται σε χτυπητή αντίφαση με την σημερινή φιλοσοφία των οικουμενιστών επισκόπων.
Η ευθύνη του Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ Τίκα, που δημιούργησε το «Ζήτημα των 12 Ιεραρχών», δεν είναι μικρή∙ ήταν μια προσβολή-αθέτηση του Μακαρισμού «Μακάριοι οι ειρηνοποιοί, ότι αυτοί υιοί Θεού κληθήσονται» (Ματθ. Ε’, 9).
Αναμφίβολα, πολλά διαγγέλματα ακούσθηκαν στον πλανήτη μας μέχρι τώρα.
Το διάγγελμα που ρυθμίζει την πορεία του κόσμου είναι το αδιχοτόμητο διάγγελμα του ουρανού: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία»
Η ειρήνη (προσωπική και κοινωνική) προϋποθέτει την «Δόξα του Θεού».
Την «πειθαρχημένη ειρήνη-ελευθερία» των Συντακτικών πράξεων του Δικτάτορα Ιωαννίδη, των μιλιταριστών, την εκμεταλλεύθηκε το Σεραφειμικό καθεστώς και κατέλυσε την ειρήνη της εκκλησίας.
Στην εκθρόνιση των Δωδεκα (12) Ιεραρχών, πνευματικών-εναρέτων Ιεραρχών, χρησίμων θεμελιωτικά μιας υγιούς Ιεραρχίας, ηττήθηκε και η Δημοκρατία, πολιτική και πνευματική!
Οι περί τον Σεραφείμ ιεράρχες χρησιμοποίησαν «πολύ», μα τόσο «σπάταλα» τους Ιερούς Κανόνες, για να φενακίσουν την βία! Δυστυχώς!
Ο συνέχων δεσμός της Ορθοδοξίας έλειψε (πράγματι) από τις συνειδήσεις του Σεραφειμικού καθεστώτος.
Στον ενθρονιστήριο λόγο του Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ (Α΄) Τίκα, διαβάζουμε: «Μη λησμονώμεν όμως, προ πάντων τούτων, ότι προέχει η ειρήνευσις της Εκκλησίας. «Ειρήνη υμίν» και πάλιν «Ειρήνη υμίν» (Ιω 20, 21), ήσαν αι πρώται κατ’ επανάληψιν ευλογίαι του αναστάντος Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού προς τους μαθητάς και Αποστόλους αυτού και δι’ αυτών προς πάντας ημάς.
Αλλ’ η ειρήνευσις είναι αποτέλεσμα της αποκαταστάσεως της κανονικής τάξεως και εις αυτήν καλούμεθα πάντες».
Σ’ αντίθεση ο Μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Α’ είχε γράψει, προφητικά, το 1966:
«Ας αποστρέψωμεν, λοιπόν, τουλάχιστον σήμερα, τα βλέμματά μας από τας ιδικάς μας πληγάς, από τας πληγάς των επί μέρους τμημάτων της ορθοδοξίας και ας αναχθώμεν εις την γενικωτέραν της έννοιαν. Ακριβώς λόγω των πληγών μας, των αδυναμιών μας, των ασθενειών μας,
έχομεν ανάγκην να αναπνεύσωμεν τον καθαρόν και ζωογόνον αέρα των υψηλών κορυφών του μεγαλείου της πίστεώς μας, δια να δυνηθώμεν, ενισχυμένοι και θαλεροί, να συμβάλωμεν εις την επιτέλεσιν της υψηλής και μεγάλης αποστολής της Εκκλησίας μας, την οποίαν αύτη έχει εις τους καιρούς μας. Διότι, ενδιατρίβοντες περισσότερον του δέοντος επί των αδυναμιών μας και λησμονούντες να στρέφωμεν από καιρού εις καιρόν τα βλέμματά μας προς την κεφαλήν και προς το σύνολον σώμα της Εκκλησίας μας, μικρολογούμεν και απογοητευόμεθα ως επί το πλείστον. «Άνω σχώμεν της καρδίας», αν θέλωμεν και να αναζωογονηθώμεν πνευματικώς και να συντελέσωμεν ώστε η Εκκλησία μας να αναχθή και πάλιν εις το ύψος της αποστολής της και της Ιστορίας της».
Κάθε φράση στο άρθρο του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Α’ υπάρχει το γνήσιο, το μεστό ορθόδοξο ύψος του λόγου, σ’ αντίθεση με τον Αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ, ο οποίος στον ενθρονιστήριο λόγο του χρησιμοποίησε με στόμφο τον εύκολο υψηλό λόγο.
Είναι κακοπληροφορημένοι (σχεδόν) οι νεώτεροι (ηλικιακά) πιστοί για την περίοδο εκείνη (1967-1974).
Κάποιος Αρχιμανδρίτης της Ι.Μ. Δημητριάδος σε βιβλίο του για τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, την αθλιότητα – φτώχεια του Σεραφειμικού καθεστώτος της εξέλαβε ως μεγαλείο!
Υπήρξαν (τότε) πολυσήμαντα εικοσιτετράωρα συγκρούσεων του Ιερωνύμου Α’ με τους αγωνιστές Ιεράρχες: Φλωρίνης π. Αυγουστίνο Καντιώτη και Ελευθερουπόλεως Αμβροσίου, προκειμένου να καταστρωθεί μια σημαντική τροχιά της Εκκλησίας, ένας Καταστατικός χάρτης, ο οποίος να διέπει τις πνευματικές ενέργειες της Εκκλησίας∙ ο καθορισμός δηλ. στόχων – σταθμών πνευματικής πραγματώσεως. Και ο Αρχιεπίσκοπος και οι (τότε) αγωνιστές Ιεράρχες ανήκουν (πιστεύω) στην εμπροσθοφυλακή του Oρθόδοξου αγώνα, που τους εξασφάλιζε και το δικαίωμα μη θανάσιμων συγκρούσεων και της ελεύθερης εκδήλωσης των ορθόδοξων φρονημάτων τους, διότι αμφότεροι είχαν τους ίδιους στόχους: α) Να εισέλθουν στοιχεία ορθόδοξης ανανέωσης στο Σώμα της Εκκλησίας.
β) Να κατανοήση το πλήρωμα, ότι οι νέοι επίσκοποι και η πορεία της Εκκλησία είναι έκφραση ακεραιωμένων συνειδήσεων∙ να επέλθη δηλ. μία ευνοϊκή στροφή του κόσμου προς την Εκκλησία.
Παράδειγμα, η στάση του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου – καθηγητού του κανονικού δικαίου – όταν οι τρεις (3) Επίσκοποι: Ελευθερουπόλεως Αμβρόσιος, Φλωρίνης Αυγουστίνος και Παραμυθίας Παύλος διέκοψαν το μνημόσυνό του αιρετικού Πατριάρχη Αθηναγόρα. Σιωπηλά, χωρίς αντίδραση, ο Ιερώνυμος είχε κατανοήσει τις δονήσεις στο πλήρωμα από τους εκτροχιασμούς του Πατριάρχη∙ γι’ αυτό και δεν εξέφρασε κάποια πικρή αίσθηση έναντι των τριών (3) επισκόπων, πρωταρχικών πόλων εφαρμογής του 15ου Κανόνα της πρωτοδευτέρας (επί Μ. Φωτίου) Συνόδου.
Στο πόνημα του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Α΄, με τίτλο: «το μεγαλείο της Ορθοδοξίας», διαβάζουμε και τα εξής προφητικά – βιωματικά:
«Εφ’ όσον εις την Ορθοδοξίαν διατηρείται ανόθευτος η Θεία Αλήθεια, είναι φυσικόν η ψυχή μας εντός της ορθοδοξίας να αισθάνεται ότι ευρίσκεται εις τόπον οικείον εις αυτήν, η δε πνευματική ατμόσφαιρα, την οποία αναπνέει, να μη δημιουργή εις αυτήν ουδεμίαν επιβλαβή αντίδρασιν.
Αυτός επίσης είναι ο λόγος, δια τον οποίον τόσον η ψυχή μας αρέσκεται εις τα διδάγματα των Πατέρων της Εκκλησίας και τόσην ανάπαυσιν και ηδονήν δοκιμάζει εις αυτά».
ΝΙΚΟΣ Ε. ΣΑΚΑΛΑΚΗΣ
ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ
