ΜΕΡΟΣ Α΄
Το βιβλίο «ΕΙΜΑΣΤΕ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ; – 1984» του Αρχιεπισκόπου τ. Αθηνών Ιερωνύμου Α’, γράφτηκε υπό του Ιερωνύμου στην ύστατη φάση του Αρχιεπισκοπικού ορθόδοξου στοχασμού του, της παρελθούσης προοπτικής.
Κεντρικό θέμα του βιβλίου η αξία – εμπειρία, θεωρητική και πρακτική, του νοήματος – αρετής της Αγάπης που φανέρωσε ο Χριστός και ύμνησε ο Απ. Παύλος, χωρίς το διφορούμενο – διακεκομμένο νόημά της, που επιφέρει (συνήθως) η φιλαυτία, η ιδιοτέλεια ή το συμφέρον. Αγάπη στο βαθμό που ευθυγραμμίζεται με την Ευαγγελική εντολή του Χριστού.
Η αγάπη, ως βίωμα του Αρχιεπισκόπου που καταγράφεται στο βιβλίου του «ΕΙΜΑΣΤΕ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ;», φοβίζει, ξαφνιάζει, ξεβολεύει κάθε μελετητή από την τυχόν «άνετη» θέση του, όπως ήταν αυτή της 21ης Απριλίου.
1ο σχόλιο: Στο χώρο των πνευματικών πραγματικοτήτων, η Αγάπη βρίσκεται στην ύψιστη θέση. Είναι φανέρωση της Αγάπης του Χριστού, η δημιουργική κινητήρια δύναμη της αληθινής Εκκλησίας (όχι της οικουμενιστικής), που αποτελεί ουσία και σύνθεση με την διδασκαλία των Αγίων Θεοφόρων Πατέρων και των οικουμενικών Συνόδων∙ αποτελεί ακόμη κλήση προς την ανθρωπότητα, για να ξεπεραστούν αποτελεσματικά τα ατομικά, ομαδικά η κρατικά διεθνή προβλήματα. Είναι, θα λέγαμε, μία υπέρτατη παρουσία η Αγάπη του Ευαγγελίου που συνενώνει τον Χριστό με τον άνθρωπο.
Ως πρόλογο, ως γραπτό δίκαιο, παραθέτει ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος μία σχετική διδασκαλία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού: «… πρέπει να έχωμεν δυο αγάπες: αγάπη εις τον Θεόν και εις τους αδελφούς μας … διατί χωρίς αυτές τις δύο αγάπες είναι αδύνατον να σωθούμεν».
(Α΄ διδαχή – κριτική έκδοση Ζ. Β. Μενούνου, σελ. 121, 123) (Τέλος σχολίου)
Η συνείδηση της ουσίας του βιβλίου είναι απλόχερα κατανεμημένη στις σελίδες του βιβλίου, ως βίωμα της αλήθειας υπό του Αρχιεπισκόπου – συγγραφέως.
Στις σελίδες του βιβλίου έχω υπογραμμίσει ποικίλες φανερώσεις, που ανταποκρίνονται στο ορθόδοξο φρόνημα του μακαριστού Ιερωνύμου (Α)’.
Θα υπογραμμίσω ορισμένες φανερώσεις του, που τις θεωρώ θεμελιώδεις, πραγματικά οντολογικά ερείσματα της Ορθόδοξης πίστεως. Αντιγράφω:
Α) «Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, κάνει πρώτα μια γενική σύστασι. Πρέπει να την προσέξουμε ιδιαίτερα οι Ορθόδοξοι, που, με το δίκιο μας, καυχόμαστε για την ορθή πίστη μας. Ατιμάζουμε, λέει ο Άγιος, το Θεό και γινόμαστε αφορμή να βλασφημείται το όνομά Του, όταν ο βίος μας, η ζωή μας, δεν συμπορεύεται με την πίστι μας» (Σελ. 71)
2ο Σχόλιο: Απόλυτη η συμφωνία του με τον Ι. Χρυσόστομο, ο οποίος τονίζει: «όρα μήποτε και ημείς επί τη ορθότητι της πίστεως καυχώμενοι, δια του μη συμβαίνοντα τη πίστει τον βίον επιδείκνυσθαι, τον Θεόν ατιμάζομεν, ποιούντες αυτών βλασφημείσθαι» (Ομιλία ΝΒ, εις τον Ευαγγελιστήν Ιωάννην, Migne 59, σελ 292). (τέλος σχολίου)
Β) «Eκτός από τις προσπάθειες για ενότητα μεταξύ των «Εκκλησιών», εδώ και μερικές δεκαετίες προσπαθούμε να έχουμε μεταξύ μας και ειρήνη. Ιδρύσαμε για το σκοπό αυτό την Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε). Αποτέλεσμα; Μηδέν. Ιδρύσαμε τον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε) Αποτέλεσμα; Μηδέν.
Πιστέψαμε, ότι την εξασφαλίζουμε με την «ισορροπία του τρόμου», αλλά ειρήνη δεν μπορεί να ρθη στη Γη μας χωρίς το Χριστό. Και η ειρήνη είναι καρπός του Πνεύματος». (Σελ 151-152).
3ο Σχόλιο: Με το ενέργημα της τοποθέτησης εισαγωγικών στον όρο εκκλησίες, πραγματοποιεί αναγωγή στο αληθινό νόημα της εκκλησίας, που είναι η Ορθόδοξη εκκλησία.
Συνηγορεί προς τούτο και η φράση του (ανωτέρω) «που με το δίκιο μας, καυχόμαστε για την ορθή πίστη μας» (τέλος σχολίου)
Είναι μεγάλο το πρόβλημα της μεταφοράς του έργου του «ΕΙΜΑΣΤΕ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ;», στις λίγες γραμμές της εργασίας μας∙ πως θα παρουσιάσουμε δηλαδή (κατά το δυνατόν) μια ολοκληρωμένη εικόνα του.
Ένα μεγάλο τμήμα του βιβλίου είναι αποσπάσματα από Πατέρες της εκκλησίας και Εκκλ. συγγραφείς.
Εικοσιτρείς (23) Πατέρες καταχωρούνται στις σελίδες του.
Γράφει σχετικά:
Γ) «Τη σωστή άποψι στο πρόβλημα αυτό (Περί μοναχισμού-παρθενίας) την έχουν διατυπώσει τα στόματα του Λόγου, οι Πατέρες της Εκκλησίας μας. Πιο συγκεκριμένα, απ’ τους παλαιότερους οι Άγιοι Κυπριανός, Μεθόδιος, Αμβρόσιος, Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Ιερώνυμος, και οι νηπτικοί και ασκητικοί, για να περιορισθούμε μόνο σ’ αυτούς, εξυμνούν πολύ την παρθενική ζωή.
Εν τούτοις δεν διδάσκουν, ότι αυτή μόνο είναι αρκετή για να μας ανοίξη ο Κύριος τις πύλες της Βασιλείας Του» (Σελ 81).
Στη σελίδα (80) κοιτάζοντας το χάρτη της διαχρονικής Ορθόδοξης Μοναχικής ζωής γράφει, ελέγχοντας (έμμεσα) και ταυτόχρονα την σημερινή Μοναχική πολιτεία:
«Στους αγώνες, που έχουν γίνει ανά τους αιώνες για τη διαφύλαξι της πίστεώς μας, ο μοναχισμός ήταν πάντοτε στις πρώτες γραμμές. Η απορία, λοιπόν, είναι: μπορεί ο μοναχός, χάρις μόνο στην αγαμία και γενικά στην μοναχική ζωή, χωρίς την υποταγή στις εντολές του Θεού, και μάλιστα στην εντολή της αγάπης, να κερδίση της αιώνια ζωή, ή, με άλλα λόγια, να θεωρηθή από τον Κύριο ως Χριστιανός, μόνο επειδή έχει πάρει τη μοναχική κουρά;» (Σελ 80).
4ο σχόλιο: Χαρτογραφώντας, σήμερα, την πορεία του συγχρόνου Μοναχισμού, η αποκοπή του από τον αγώνα κατά της παναιρέσεως του Οικουμενισμού, είναι πραγματικότητα.
Το μεγάλο λοιπόν πρόβλημά, σήμερα, στο χώρο της Ορθόδοξης Εκκλησίας, είναι (γενικά) η απουσία του μοναχισμού από τον αγώνα έναντι του οικουμενισμού.
Όσοι (ολίγοι) κληρικοί, μοναχοί και λαϊκοί, αγωνίζονται κατά της αιρέσεως του οικουμενισμού, αυτοί υπόκεινται σε θεωρητικό, επιθετικό καταιγισμό συκοφαντιών: «είσθε σχισματικοί», «ανυπάκουοι στην εκκλησία», «δεν είσθε οι αρμόδιοι» κλπ.
Έρχεται με τη σειρά της και η εικόνα (TV) με τη δύναμη χίλιων λέξεων∙ και η εικόνα (TV) που σύμφωνα με τους ειδικούς προωθεί τη γραμμική, γρήγορη και επιφανειακή ανάλωση της πληροφορίας, καθιστώντας τους ανθρώπους παθητικούς δέκτες, παρουσιάζοντας πότε τα «νέα του τρομολαγνοτηλεοπτικού δελτίου ειδήσεων» και πότε τους χαλαρούς (αιρετικούς) στον ορθόδοξο ιστό οικουμενιστές επισκόπους – πατριάρχες (τέλος σχολίου)
Πέρα από τα ψευτοδιεθνιστικά αναμηρυκάσματα και τις ψευτοεκδοχές – ψευτοπροοδευτικές εκδοχές του «αγαπητικού οικουμενισμού», ο Ιερώνυμος (Α), αντίθετα, στο βιβλίο του παρουσιάζει την ορθόδοξη διάσταση της Αγάπης.
ΠΕΡΙ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ
Στη Σελ. 177 γράφει:
«Μπορεί οι Πατέρες της Εκκλησίας μας να ερμήνευσαν σωστά τα λόγια των Αποστόλων, όπως π.χ. ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, που μας υπενθυμίζει, πως με το βάπτισμά μας έχομε γίνει μια Εκκλησία, και πως αποτελούμε μέλη, συναρμολογημένα σε μια κεφαλή και ότι όλοι έχομε γίνει ένα σώμα (εις τα πράξεις των Αποστόλων – Ομιλία ΚΔ – Migne 60, σελ 190,), ξεχνούμε όμως… ότι, αν τυχόν παραμεληθή ένα από τα μέλη (έλλειψη αγάπης), τα πάντα παρημελήθηκαν».
5ο Σχόλιο: Ο Ιερώνυμος (Α’) επιβεβαιώνει, ως πίστη του, τις διαδρομές που ακολούθησε ολόκληρη η Εκκλησία στα ίχνη των Αγίων Αποστόλων και στα ίχνη των Πατέρων, περί ενός βαπτίσματος και μόνο μιας Εκκλησίας (τέλος σχολίου).
Ιχνογραφήσαμε ορισμένες σημαντικές Ορθόδοξες προσεγγίσεις από το έργο του (211 σελίδες). Η αίσθηση δικαίου με ωθεί συνειδησιακά να συνεχίσω μ’ ένα ακόμη άρθρο για το βιβλίο του ως μέρος (Β).
ΝΙΚΟΣ Ε. ΣΑΚΑΛΑΚΗΣ
ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ
