Σύμφωνα με εκτενή ανάλυση του Guardian, ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν παρουσιάζει ανησυχητικές ομοιότητες με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία1: μεταβαλλόμενοι στόχοι, ασαφή χρονοδιαγράμματα και μια εύθραυστη αφορμή.
Η Σύγκρουση Εισέρχεται στην «Παγίδα Κλιμάκωσης»
Η σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ, ΗΠΑ και Ιράν εισέρχεται σε μια νέα και επικίνδυνη φάση, καθώς στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι ο πόλεμος κινδυνεύει να μετατραπεί σε «παγίδα κλιμάκωσης» με απρόβλεπτες συνέπειες για την περιοχή και την παγκόσμια οικονομία.
Ο πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, Ρόμπερτ Πέιπ, εκτιμά ότι οι μάχες αντανακλούν μια εσφαλμένη εκτίμηση σχετικά με το πόσο γρήγορα θα μπορούσε να κερδηθεί ο πόλεμος. Η αρχική φάση βασίστηκε στην πεποίθηση ότι η ιρανική ηγεσία θα μπορούσε να αποδυναμωθεί γρήγορα — «σε λίγες μόνο ημέρες» — ωστόσο το Ιράν προσαρμόστηκε και συνέχισε τις επιθέσεις του.
«Το δεύτερο στάδιο είναι η αντεπίθεση του Ιράν. Τώρα είναι πιο ισχυροί από ό,τι πριν πέσουν οι βόμβες»3, τόνισε ο Πέιπ.
Οι Παράξενες Ομοιότητες με τον Πόλεμο στην Ουκρανία
Αν και η σύγκριση δεν είναι απόλυτα ακριβής, ο τρόπος που διαμορφώνονται οι στόχοι, η νομική δικαιολόγηση αλλά και η αβεβαιότητα γύρω από τις στρατηγικές κινήσεις στο Ιράν δημιουργούν «παράξενα ηχητικά μοτίβα» από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία. Στους δύο αυτούς πολέμους, οι στόχοι έχουν παρουσιαστεί διαφορετικά σε διαφορετικές χρονικές στιγμές και οι νομικές βάσεις τους είναι αμφισβητήσιμες.
Κανένας από τους ηγέτες δεν περίμενε ότι θα εμπλακεί σε μια μακροχρόνια σύγκρουση. Στις αρχικές δηλώσεις των ΗΠΑ, οι επιθέσεις παρουσιάστηκαν ως απάντηση σε μια προσπάθεια αποτροπής της απόκτησης πυρηνικών όπλων.
Κάποιοι στην Ουάσιγκτον εμφανίστηκαν επίσης απρόθυμοι να χρησιμοποιήσουν τη λέξη «πόλεμος». Ο πρόεδρος της Βουλής, Μάικ Τζόνσον, απάντησε: «Νομίζω ότι πρόκειται για μια περιορισμένη επιχείρηση».
16 Ημέρες Πολέμου — Τα Νούμερα που Σοκάρουν
Μετά από 16 ημέρες πολέμου, ο απολογισμός είναι τρομακτικός:
- Τουλάχιστον 1.444 νεκροί στο Ιράν, 15 στο Ισραήλ, 13 Αμερικανοί στρατιώτες και 19 στα κράτη του Κόλπου.
- Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι περίπου 6.000 στόχοι έχουν πληγεί στο Ιράν.
- Ο πόλεμος έχει κοστίσει μέχρι στιγμής στις ΗΠΑ περίπου 12 δισ. δολάρια.
- Το Ισραήλ ενημέρωσε τις ΗΠΑ ότι εξαντλούνται τα αποθέματά του σε πυραύλους αναχαίτισης βαλλιστικών πυραύλων.
- Η Formula 1 ακύρωσε τα Grand Prix σε Μπαχρέιν και Σαουδική Αραβία λόγω ανησυχιών ασφαλείας.
Η «Οριζόντια Κλιμάκωση» του Ιράν
Το Ιράν ακολουθεί τη δική του στρατηγική, την οποία αναλυτές αποκαλούν «οριζόντια κλιμάκωση». Αντί να αντιμετωπίσει ευθέως την αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική ισχύ, η Τεχεράνη επιχειρεί να επεκτείνει γεωγραφικά τη σύγκρουση και να αυξήσει το οικονομικό κόστος. Επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ και πλήγματα σε κράτη του Κόλπου αποτελούν μέρος αυτής της στρατηγικής.
Ο Πέιπ υπογράμμισε ότι «το Ιράν έχει υιοθετήσει μια έξυπνη στρατηγική — 7 στα 10» και προειδοποίησε ότι «ο πόλεμος πιθανώς θα συνεχιστεί για μήνες».
Τα Κράτη του Κόλπου: Αθώα Θύματα ενός Πολέμου που δεν Ξεκίνησαν
Η Μέση Ανατολή φλέγεται και τα κράτη του Κόλπου βρέθηκαν αιφνιδίως στο επίκεντρο πυραυλικών επιθέσεων, drones και πληγμάτων σε κρίσιμες υποδομές, χωρίς να έχουν επιδιώξει εμπλοκή.
Πριν από την κλιμάκωση, οι ηγέτες του Κόλπου προσπαθούσαν να αποτρέψουν τον πόλεμο, επιδιώκοντας διπλωματικές επαφές και απευθύνοντας εκκλήσεις στον Τραμπ. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να μην είχε ενημερώσει τους συμμάχους του για τα σχέδιά του.
Η Τεχεράνη επιδιώκει να ενισχύσει την αμφισβήτηση στο εσωτερικό αυτών των χωρών σχετικά με το γιατί υφίστανται τις συνέπειες ενός πολέμου που θεωρείται ότι καθοδηγείται από τις ισραηλινές στρατηγικές επιλογές.
«Χειρότερο από Λάθος — Είναι Έγκλημα»
Η επίσημη σύνταξη του Guardian χαρακτήρισε τον πόλεμο ως «έγκλημα» αποκαλύπτοντας τα «διπλά μέτρα και σταθμά» στην Ευρώπη.
Πάνω από χίλιοι άμαχοι αναφέρθηκαν νεκροί μόνο στο Ιράν — συμπεριλαμβανομένης της επίθεσης σε σχολείο θηλέων που σκότωσε τουλάχιστον 175 άτομα, κυρίως παιδιά, με τα στοιχεία να δείχνουν ευθύνη των ΗΠΑ.
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε ότι «κανένα έλεος δεν θα δοθεί» — μια δήλωση που σύμφωνα με τον Guardian αποτελεί παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι «η δική του ηθική» ήταν το μόνο όριο στις παγκόσμιες δυνάμεις του.
Ο Τραμπ: «Θα Ξέρω Πότε Τελείωσε Όταν το Νιώσω στα Κόκαλά μου»
Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι θα ξέρει πότε τελείωσε ο πόλεμος «όταν το νιώσει στα κόκαλά του».10 Είπε επίσης ότι δεν είναι ακόμα έτοιμος να κάνει συμφωνία με το Ιράν και ανανέωσε τις εκκλήσεις για βοήθεια στα Στενά του Ορμούζ.
Πρόσθεσε ότι τα πληρώματα δεξαμενόπλοιων πρέπει να «δείξουν κότσια» και να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ τουλάχιστον 16 πλοία έχουν δεχθεί επίθεση εκεί από την αρχή του πολέμου.
Η Πραγματική «Παγίδα»
Παρά τα αρχικά πλήγματα που οδήγησαν στον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ και άλλων κορυφαίων αξιωματούχων, το ιρανικό καθεστώς παραμένει στη θέση του και τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου εξακολουθούν να θεωρούνται μη ασφαλισμένα.
Ο Τραμπ μιλάει για αλλαγή καθεστώτος μέσω εξέγερσης — αλλά αυτό είναι ελάχιστα εφικτό χωρίς χερσαίες δυνάμεις, έτοιμες να αναμετρηθούν με τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Ο Πέιπ προειδοποίησε ότι η σύγκρουση ενδέχεται να εξελιχθεί σε μακροχρόνιο πόλεμο στον οποίο Ισραήλ και σύμμαχοι θα αντιμετωπίσουν περιορισμούς στα πυρομαχικά.
Η ιστορία επαναλαμβάνεται με τρομακτική ακρίβεια. Και αυτή τη φορά, η «παγίδα κλιμάκωσης» δεν απειλεί μόνο μια περιοχή — απειλεί ολόκληρο τον πλανήτη.
