Το αόρατο μέτωπο του πολέμου: μπορούν οι οπτικές ίνες του Κόλπου να βυθίσουν τον πλανήτη σε ψηφιακό σοκ;

Το σενάριο ακούγεται αποκαλυπτικό, όμως η αλήθεια είναι πιο σύνθετη: ένα χτύπημα σε υποθαλάσσια καλώδια στον Περσικό Κόλπο ή στην Ερυθρά Θάλασσα δεν θα «σβήσει» μονομιάς το παγκόσμιο ίντερνετ, μπορεί όμως να προκαλέσει σοβαρές διακοπές, καθυστερήσεις και οικονομικό σοκ. Ο λόγος είναι ότι τα υποθαλάσσια καλώδια μεταφέρουν περίπου το 99% της διεθνούς κίνησης δεδομένων και αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της παγκόσμιας ψηφιακής επικοινωνίας.

Εδώ χρειάζεται και μια βασική διόρθωση: το 99% δεν αφορά ειδικά τη διαδρομή “από τον Περσικό Κόλπο έως την Ερυθρά Θάλασσα”. Αυτό είναι παγκόσμιο μέγεθος για όλο το δίκτυο των υποθαλάσσιων καλωδίων. Παρ’ όλα αυτά, η Ερυθρά Θάλασσα είναι όντως ένα κρίσιμο ψηφιακό choke point: σύμφωνα με το AP και την International Cable Protection Committee, 15 υποθαλάσσια καλώδια περνούν από το στενό Bab el-Mandeb, στη νότια είσοδο της Ερυθράς.

Το πόσο ευαίσθητος είναι αυτός ο διάδρομος φάνηκε καθαρά το 2025, όταν κοψίματα καλωδίων στην Ερυθρά Θάλασσα προκάλεσαν προβλήματα πρόσβασης στο διαδίκτυο σε τμήματα της Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής. Το ίδιο ρεπορτάζ του AP σημείωνε ότι οι πάροχοι συνήθως αναδρομολογούν την κίνηση από άλλες οδούς, άρα κανείς δεν έμεινε εντελώς offline, αλλά υπήρξαν καθυστερήσεις, μεγαλύτερο latency και πίεση στη χωρητικότητα των δικτύων.

Και το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό ούτε σπάνιο. Η ITU, η ICPC και το EU Institute for Security Studies αναφέρουν ότι καταγράφονται περίπου 100 έως 200 βλάβες καλωδίων τον χρόνο παγκοσμίως, με βασικές αιτίες την αγκυροβολία, την αλιεία και άλλα ατυχήματα, ενώ οι επισκευές συχνά απαιτούν άδειες, εξειδικευμένα πλοία και χρόνο. Με άλλα λόγια, το σύστημα είναι ανθεκτικό, αλλά όχι άτρωτο.

Άρα, το ρεαλιστικό σενάριο δεν είναι ότι «το Ιράν πατά έναν διακόπτη και ρίχνει το παγκόσμιο ίντερνετ». Το πιο πιθανό —και πιο επικίνδυνο— είναι ένα πολλαπλό σοκ: ζημιές σε κομβικά καλώδια ή choke points του Κόλπου και της Ερυθράς Θάλασσας που θα έφερναν αργό ίντερνετ, δυσλειτουργίες σε cloud υπηρεσίες, πίεση σε χρηματοοικονομικές συναλλαγές και αλυσιδωτές επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο. Αυτό είναι συμπέρασμα που προκύπτει από την τεράστια εξάρτηση της διεθνούς κίνησης δεδομένων από τα υποθαλάσσια καλώδια και από το πώς λειτούργησαν οι πρόσφατες διακοπές στην Ερυθρά Θάλασσα.